Quan hệ Thương mại Mỹ-Việt

Hiệp định Thương mại Song phương Mỹ - Việt có hiệu lực

E. Anthony Wayne, Trợ lý Ngoại trưởng Phụ trách các Vấn đề Kinh tế và Doanh nghiệp
Phát biểu tại buổi tiệc trưa đón tiếp phái đoàn Chính phủ/Doanh nhân Việt Nam
Washington, DC

Ngày 10 tháng 12 năm 2001 

Tôi rất hân hạnh có mặt tại đây trưa nay. Tôi rất vui mừng có dịp được gặp Ngài Phó Thủ tướng, Ngài Bộ trưởng Thương mại, các thành viên khác của đoàn đại biểu Chính phủ và Doanh nghiệp Việt Nam, cũng như các công ty của Mỹ quan tâm đến phát triển quan hệ thương mại với Việt Nam.

Chuyến thăm của quý vị đúng vào thời điểm quan trọng khi mối quan hệ giữa hai nước chúng ta đang ngày càng trở nên sâu sắc hơn bao giờ hết. Chiều nay, quý vị sẽ ký Hiệp định Thương mại Song phương (HÐTMSP) Việt Nam- Hoa Kỳ với Ngài Ðại sứ Zoellick, Ðại diện Thương mại Hoa Kỳ. Ðây là một bước tiến để hai nước mở rộng sự tiếp cận thị trường của nhau và chỉ trong năm đầu tiên thôi thương mại song phương sẽ tăng gấp đôi. Tôi hiểu rằng hiệp định này sẽ có hiệu lực ngay lập tức.

HÐTMSP là một biểu hiện rõ ràng rằng Việt Nam đang mở cửa nền kinh tế và hội nhập vào hệ thống kinh tế thế giới. HÐTMSP là một ví dụ điển hình về việc chúng ta có thể sử dụng các biện pháp đổi mới và ngoại giao kinh tế đầy sáng tạo để thúc đẩy lợi ích của cả hai bên như thế nào.

Tôi tin tưởng rằng chúng ta sẽ có thể tiếp tục và mở rộng các quan hệ thương mại giữa hai nước bằng cách thúc đẩy quá trình gia nhập WTO của Việt Nam. Ðã có nhiều tiến triển trong bốn cuộc họp ở cấp nhóm làm việc, đặc biệt trong việc làm sáng tỏ các chính sách và kế hoạch của Việt Nam nhằm làm cho hệ thống thương mại của mình phù hợp với các tiêu chuẩn của WTO. Chúng tôi đang chờ xem xét đề nghị tiếp cận thị trường tiếp theo của qúy vị đưa ra trong các cuộc đàm phán song phương mà tôi hy vọng sẽ diễn ra đầu năm tới. Một đề nghị nghiêm túc sẽ là một bước dài tiến tới đảm bảo rằng sự gia nhập WTO của quý vị sẽ được giải quyết trên cơ sở ưu tiên.

Việc Việt Nam gia nhập WTO – tức là tham gia vào cộng đồng kinh tế toàn cầu hoạt động có luật lệ–sẽ cho phép Việt Nam đạt mức tăng trưởng và lợi ích thu nhập cao hơn như tất cả các thành viên WTO đang được hưởng nhờ các hiệp định thương mại đa phương quan trọng như Vòng đàm phám Urugoay. Người dân ở Mỹ, Việt Nam và ở những nơi khác sẽ có lợi từ sự trao đổi toàn cầu; họ sẽ được lợi nhờ những cơ hội mà hệ thống toàn cầu đem lại. Họ sẽ chịu thiệt thòi nếu không có hệ thống đó.

Với hệ thống thương mại và đầu tư toàn cầu, chúng ta không chỉ thúc đẩy sự tăng trưởng và giảm đói nghèo mà còn thúc đẩy sự ổn định trong khu vực và toàn cầu, cải thiện điều kiện y tế và điều kiện làm việc; làm trong sạch môi trường; thúc đẩy pháp quyền và các khía cạnh quản lý nhà nước hiệu quả khác.

Giống như Việt Nam, nước Mỹ đang tham gia vào cuộc đối thoại quốc gia về việc làm thế nào để phục hồi nền kinh tế. Chúng tôi nhận thức được ích lợi của thương mại toàn cầu, nhưng ở trong nước chúng tôi cũng có những khác biệt về việc làm thế nào để tiến hành công cuộc phục hồi đó. Quý vị có thể thấy điều đó rõ nhất trong cuộc bỏ phiếu cực kỳ suýt sao hồi tuần trước ở Hạ viện về việc trao Quyền Xúc tiến Thương mại (Trade Promotion Authority).

Khi tôi nói suýt sao có nghĩa là rất suýt soát. Hạ viện chỉ thông qua được nhờ có một lá phiếu chênh lệch.

Tuy vậy, Hạ viện cũng đã thông qua. Trong việc bỏ phiếu trao Quyền Xúc tiến Thương mại cho Tổng thống, Hạ viện đã đi một bước xa tiến tới đảm bảo rằng Mỹ sẽ là một đối tác hiệu quả và đáng tin cậy trong các cuộc đàm phán tự do hoá thương mại. Như Tổng thống đã phát biểu hoan nghênh quyết định của Hạ viện, “bằng việc thúc đẩy thương mại cởi mở, chúng ta sẽ mở rộng các thị trường xuất khẩu, đồng thời mang đến cho các quốc gia khác cơ hội nhờ tự do thương mại”. Tôi mong muốn Thượng viện sẽ nhanh chóng thông qua quyền này để chúng tôi có thể hợp tác với các đối tác thương mại trên toàn cầu, ở khu vực, và song phương nhằm xây dựng các luật lệ về liên kết kinh tế và duy trì lợi thế cạnh tranh của chúng ta.

Bởi vậy khi Việt Nam tìm kiếm những biện pháp nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và hội nhập hơn nữa vào nền kinh tế toàn cầu, xin quý vị nhớ cho rằng tất cả các nước, kể cả Mỹ, đều phải trải qua cùng một quá trình. Quá trình ấy sẽ liên quan đến vấn đề cho và nhận trong nội bộ các xã hội, quá trình ấy sẽ có những lệch lạc và những khó khăn trước mắt, song tôi tin rằng nó sẽ dẫn đến một thế giới tốt đẹp hơn và cách sống tốt đẹp hơn nhiều cho tất cả chúng ta.

Tôi cũng vui mừng thông báo rằng quý vị sẽ tham gia vào một lễ ký kết mua bốn máy bay Boeing 777.

Cùng với HÐTMSP, đây là một biểu hiện quan trọng của mối quan hệ thương mại đang được mở rộng giữa hai nước chúng ta. Cho phép tôi được khuyến khích quý vị mở rộng quan hệ đó hơn nữa bằng việc mua các động cơ của Mỹ để vận hành những chiếc máy bay Boeing này, vì chúng khớp với nhau một cách hoàn hảo.

Chuyến thăm lịch sử của quý vị còn mang đến cho chúng tôi một cơ hội khác nữa để chúng ta cùng nhau hợp tác về những vấn đề quan trọng của khu vực trong các diễn đàn như Diễn đàn Khu vực ASEAN và APEC. Theo quan điểm của tôi, một Việt Nam ổn định, thịnh vượng và an ninh sẽ tăng cường sự ổn định ở khu vực. Cho phép tôi được bổ sung thêm là chúng tôi tin rằng các thành viên của cộng đồng quốc tế – tất cả chúng ta – có trách nhiệm tuân thủ những chuẩn mực về nhân quyền đã được quốc tế công nhận, và chúng ta sẽ tiếp tục có những cuộc thảo luận một cách thẳng thắn với nhau về vấn đề này.

Ngày mai sẽ là ngày kỷ niệm tròn ba tháng những sự kiện bi thảm và khủng khiếp nhất của ngày 11/9.

Tổng thống kêu gọi nước Mỹ và bạn bè mình hãy tưởng nhớ ngày này. Do vậy, nếu quý vị đang đi và nghe thấy bài quốc ca Mỹ được vang lên và nhìn thấy những người dân đang tụ tập thành những nhóm nhỏ thì đó là bởi vì với tư cách là một dân tộc, chúng tôi đang suy ngẫm về tất cả những gì đã xảy ra, không chỉ ở nước Mỹ, mà cả trên thế giới kể từ hôm 11/9.

Dĩ nhiên, những gì xảy ra thật vô cùng bi thảm. Nhưng ít nhất cũng đã có một tiến triển tích cực xuất phát từ những sự kiện đó. Tôi cảm nhận rằng ở đất nước chúng tôi hôm nay có điều gì đó hơn cả ý thức về mục đích và tinh thần cộng đồng mà tôi có thể hồi tưởng lại – đó chính là mong muốn mãnh liệt không cho phép những kẻ khủng bố tấn công chương trình nghị sự chính sách đối nội và đối ngoại của chúng tôi. Những cuộc tấn công tàn bạo này không làm lay chuyển sức mạnh cơ bản của xã hội chúng tôi. Chúng tôi đã tôi luyện ý chí bảo vệ và tăng cường những quyền tự do mà chúng tôi tôn thờ.

Cho phép tôi được lưu ý với quý vị rằng khi Việt Nam mở cửa hơn nữa cho các doanh nghiệp, các doanh nghiệp Mỹ sẽ hưởng ứng. Một trong những trách nhiệm của tôi với tư cách là Trợ lý Ngoại trưởng là hỗ trợ thúc đẩy những lợi ích thương mại của Mỹ. Tôi tin rằng Việt Nam có thể trở thành một thị trường quan trọng, nhưng chính nỗ lực của chính quý vị mới quyết định sự thành công của quý vị nếu muốn thu hút nhiều hơn nữa thương mại và đầu tư. Sự phát triển – mà có lẽ tốt hơn là sự khuyến khích phát triển khu vực tư nhân mạnh mẽ, sẽ tiến một bước xa hơn để tận dụng những cơ hội mới.

Ðối với chúng tôi hôm nay cũng như trước 11/9, mở cửa thị trường, ủng hộ các chính sách kinh tế thị trường tự do hiệu quả, tăng cường sự minh bạch và trách nhiệm, tôn trọng pháp quyền vẫn là những mục tiêu quan trọng. Chúng là những yếu tố then chốt đối với các nền kinh tế lành mạnh, tăng trưởng nhanh, những nền kinh tế sẽ mang lại lợi ích cho tất cả mọi người.

Tôi mong muốn được hợp tác với tất cả quý vị để thúc đẩy lợi ích kinh tế của cả hai bên. Và với mong muốn đó, tôi rất vui lòng được trả lời những câu hỏi của quý vị.