Tư liệu dịch: Kinh tế và thương mại
DOANH NGHIỆP SIÊU NHỎ: ĐẶT NỀN MÓNG CHO SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ
Tạp chí điện tử của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, tháng 2/2004
VAI TRÒ CỦA HOẠT ĐỘNG TRỢ GIÚP DOANH NGHIỆP SIÊU NHỎ TRONG CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN CỦA HOA KỲ
Emmy Simmons, Trợ lý Điều hành, Phòng Phát triển Kinh tế, Nông nghiệp và Thương mại, Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ
Theo Emmy Simmons, Trợ lý điều hành tại Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID), Chính phủ Hoa Kỳ tin rằng một phần quan trọng trong chiến lược xóa đói nghèo của mình là việc hỗ trợ các doanh nghiệp rất nhỏ gọi là doanh nghiệp siêu nhỏ. Bà nói sự hỗ trợ này hiện đang ngày càng mở rộng để giải quyết một số thách thức lớn nhất về phát triển của thế giới – đó là tái thiết những nền kinh tế bị tàn phá bởi nội chiến và những cộng đồng bị tổn thương bởi đại dịch HIV/AIDS.
Simmons phác thảo những chiến lược quan trọng của USAID trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp siêu nhỏ và trình bày những nỗ lực đó đã giảm đói nghèo như thế nào cho các chủ doanh nghiệp địa phương cũng như cho cả cộng đồng ở đó. Bà nói: “Với tư cách là một nguồn tạo thu nhập và công ăn việc làm chủ yếu cho hàng trăm triệu người trên thế giới, ảnh hưởng của khu vực doanh nghiệp siêu nhỏ đối với các cá nhân, các hộ gia đình và các nền kinh tế quốc dân là rất rõ ràng và sâu sắc”.
Ở nhiều nước, các doanh nghiệp siêu nhỏ – các tổ chức kinh doanh nhỏ được tổ chức một cách không chính thức, và thường là do người nghèo sở hữu và điều hành – chiếm đa số trong cộng đồng doanh nghiệp. Các doanh nghiệp siêu nhỏ tạo ra một phần đáng kể trong tổng số việc làm và tổng sản phẩm quốc nội (GDP), và họ đóng góp đáng kể vào công cuộc xóa đói nghèo. Doanh nghiệp siêu nhỏ thường là phương tiện sinh nhai chủ yếu đối với những hộ gia đình dễ bị thiệt hại trong những môi trường có rủi ro cao, như môi trường có xung đột dân sự hay có thiên tai. Là một nguồn tạo thu nhập và công ăn việc làm chủ yếu cho hàng trăm triệu người trên thế giới, nên sự ảnh hưởng của khu vực doanh nghiệp siêu nhỏ đối với các cá nhân, các hộ gia đình và các nền kinh tế quốc dân là rất rõ ràng và sâu sắc.
Trong suốt ba thập kỷ qua, sự hỗ trợ cho các doanh nghiệp siêu nhỏ phát triển là một đặc điểm quan trọng trong chính sách viện trợ nước ngoài của Hoa Kỳ. USAID, cơ quan chủ chốt của Chính phủ Hoa Kỳ trong hoạt động viện trợ nước ngoài song phương và viện trợ nhân đạo song phương, đã định nghĩa “doanh nghiệp siêu nhỏ” là một doanh nghiệp có từ 10 nhân viên trở xuống, kể cả những người trong gia đình làm việc không có lương, và do người nghèo sở hữu và điều hành. USAID khuyến khích sự phát triển của doanh nghiệp siêu nhỏ bằng cách:
Đạo luật Doanh nghiệp Siêu nhỏ vì Tự lực Cánh sinh và Chống Tham nhũng Quốc tế năm 2000 đã khẳng định rằng việc phát triển các doanh nghiệp siêu nhỏ là một bộ phận không thể tách rời trong viện trợ nước ngoài của Hoa Kỳ. Đạo luật này cho phép cung cấp các khoản viện trợ của USAID nhằm hỗ trợ các chủ doanh nghiệp siêu nhỏ nghèo và nói rõ thêm rằng một nửa của tất cả số tiền viện trợ đó phải đem lại lợi ích cho những người rất nghèo, thường sống dưới mức 1 đô-la một ngày. USAID cũng hợp tác với hơn 700 tổ chức của Hoa Kỳ, tổ chức tại địa phương và quốc tế để thực hiện sáng kiến này. Phần lớn những tổ chức này là những tổ chức tư nhân cung cấp dịch vụ kinh doanh và tài chính cho khu vực doanh nghiệp siêu nhỏ đầy năng động.
Với tư cách là cơ quan tài trợ song phương hàng đầu đối với sự phát triển của các doanh nghiệp siêu nhỏ, trong vòng hai năm qua, USAID đã xây dựng được một phương pháp tiếp cận rất hiệu quả để xóa đói nghèo một cách bền vững. Mối quan hệ đối tác của USAID với các tổ chức tự nguyện tư nhân của Hoa Kỳ (PVOs) và những người hoạt động trong khu vực doanh nghiệp siêu nhỏ đã cho thấy rằng sự hỗ trợ cho doanh nghiệp siêu nhỏ có thể góp phần xóa đói nghèo và có tính khả thi và bền vững về mặt thương mại.
Nhờ có sự hỗ trợ của Chính phủ Hoa Kỳ, hơn hai triệu người nghèo ở các nước đang phát triển đã được tiếp cận với nguồn tín dụng từ nhiều tổ chức tài chính khác nhau. Những người được vay vốn đã sử dụng số tiền đó để tăng thu nhập, gây dựng tài sản, và cải thiện cuộc sống của mình. Họ cũng chứng tỏ được độ tin cậy về tài chính của mình bằng việc hoàn trả những khoản vay với tỉ lệ trả nợ lên tới 95%. Hơn 3 triệu người nghèo đang gửi tiền tiết kiệm của mình tại các tổ chức tín dụng, cho phép họ lập kế hoạch tốt hơn cho tương lai của gia đình và trụ vững được trong những hoàn cảnh khó khăn. Gần 670.000 khách hàng đã được hưởng lợi từ các dịch vụ phát triển kinh doanh do USAID hỗ trợ, và điều này giúp họ tiếp cận được tới các thị trường mới, nâng cao kỹ năng và năng suất lao động, và tăng thu nhập.
TẠI SAO DOANH NGHIỆP SIÊU NHỎ LẠI QUAN TRỌNG?
Ở nhiều nước, nhất là ở các nước châu Phi và châu Á, khu vực doanh nghiệp siêu nhỏ chiếm đa số trong lực lượng lao động. Những số liệu thống kê sau cho thấy vai trò chủ đạo của các doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp siêu nhỏ trong việc tạo công ăn việc làm nói chung:
- Các doanh nghiệp có từ năm nhân viên trở xuống chiếm một nửa lực lượng lao động phi nông nghiệp ở khu vực châu Mỹ Latinh và hai phần ba lực lượng lao động ở châu Á.
- Ở Thái Lan, cứ 4 việc làm phi nông nghiệp mới được tạo ra thì trong đó các doanh nghiệp của khu vực kinh tế không chính thức chiếm 3 việc làm, còn ở Inđônêxia thì con số này là một nửa.
- Ở Inđônêxia, các doanh nghiệp có từ 5 nhân viên trở xuống chiếm gần một nửa số việc làm trong ngành chế tạo, trong khi các doanh nghiệp nhỏ chiếm thêm 18%.
- Ở Thái Lan, các doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp siêu nhỏ chiếm hơn 97% tổng số doanh nghiệp trong ngành chế tạo và ngành thương mại/dịch vụ. Các doanh nghiệp siêu nhỏ tạo ra 71% tổng số việc làm trong ngành thương mại/dịch vụ.
Nhiều chương trình phát triển doanh nghiệp siêu nhỏ do USAID trợ giúp đã có những ảnh hưởng sâu rộng đối với xóa đói nghèo khi thu nhập từ doanh nghiệp tăng lên và giúp ổn định thu nhập của hộ gia đình. Nhưng những lợi ích không chỉ liên quan đến doanh nghiệp. Các gia đình thường tiếp cận với một loạt các dịch vụ tài chính - chẳng hạn như những khoản cho vay được thiết kế dành riêng cho việc nộp học phí, cho thuốc men khi ốm đau bất ngờ, cho việc cưới hỏi hay ma chay, cho bảo hiểm, và dịch vụ kiều hối giúp cho họ được nhận tiền gửi về từ nước ngoài một cách nhanh hơn và với chi phí thấp hơn. Việc tiếp cận với các dịch vụ tài chính là rất quan trọng trong việc giúp các hộ gia đình nghèo gây dựng tài sản, vượt qua những hoàn cảnh khó khăn, và nắm bắt được những cơ hội kinh tế mới.
Một nghiên cứu do CGAP (Nhóm Tư vấn Hỗ trợ Người nghèo, một nhóm tư vấn về tài chính siêu nhỏ gồm 29 nhà tài trợ) tiến hành đã nêu ra những ví dụ về những lợi ích khác nhau ở nhiều nước. Chẳng hạn như ở El Salvado, thu nhập hàng tuần của những khách hàng của Tổ chức Hỗ trợ Cộng đồng Quốc tế (FINCA)(1) đã tăng trung bình 145%. Ở Ấn Độ, một nửa số khách hàng của SHARE (2) đã thoát khỏi cảnh đói nghèo. Nghiên cứu của CGAP cũng cho thấy những tiến bộ đáng kể không kém về giáo dục, sức khoẻ, và dinh dưỡng. Ở Việt Nam, khách hàng của một tổ chức đối tác (quỹ Cứu giúp Nhi đồng) đã giảm được thời gian thiếu lương thực từ ba tháng xuống còn một tháng. Ở Bangladesh, gần như tất cả các em bé gái ở các hộ gia đình là khách hàng của Ngân hàng Grameen đã được đến trường, so với 60% em bé gái trong những hộ gia đình không phải là khách hàng của ngân hàng này.
Các số liệu thống kê ở cấp quốc gia cũng rất thuyết phục:
- Các doanh nghiệp có 5 nhân viên trở xuống đóng góp một phần đáng kể trong GDP của nhiều quốc gia.
- Có tới 90% số người lao động ở Ấn Độ kiếm sống nhờ làm việc trong khu vực không chính thức(3). Những người này đóng góp 60% vào sản phẩm quốc nội ròng và 70% vào thu nhập trong nước. Hơn một nửa số dân đang làm việc có thu nhập ở Philippines làm việc trong những doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ(4).
- Ở Mexico, các doanh nghiệp siêu nhỏ chiếm 32% tổng sản phảm quốc nội và 64% tổng số việc làm(5).
- Gần 49% GDP của Peru và 70% ở Nigeria và Ai Cập là từ khu vực kinh tế không chính thức mà trong đó vai trò chủ đạo thuộc về doanh nghiệp siêu nhỏ(6).
- Ở Ukraina, 2,6 triệu doanh nghiệp – 87% tổng số doanh nghiệp trên cả nước – là những cá nhân tự kinh doanh, họ sản xuất, phân phối và/hoặc bán hàng hóa tại những khu chợ ở địa phương.
Các doanh nghiệp siêu nhỏ cũng đóng vai trò không thể thiếu trong sự thành công của những khu vực kinh tế quan trọng. Chẳng hạn như ở Nam Phi, ngành xây dựng tạo ra một phần ba GDP với 90.000 doanh nghiệp, trong đó 87.000 doanh nghiệp có qui mô nhỏ và siêu nhỏ. Một đặc điểm nổi bật của ngành này là các công ty xây dựng lớn thường thuê lại các nhà thầu phụ nhỏ có chuyên môn. Ở Bangladesh, hơn 90% các doanh nghiệp trong lĩnh vực xuất khẩu tôm trị giá 350 triệu đô-la là các doanh nghiệp siêu nhỏ. Ở Honduras, các doanh nghiệp siêu nhỏ chiếm tới 30.000 trong tổng số 40.000 các doanh nghiệp làm vườn được thành lập sau cơn bão Mitch. Những doanh nghiệp này hợp tác với các doanh nghiệp lớn hơn để cạnh tranh trên các thị trường xuất khẩu và nâng cao việc kiểm soát chất lượng và chế biến.
BA LĨNH VỰC HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP SIÊU NHỎ CỦA USAID
Chương trình doanh nghiệp siêu nhỏ của USAID tập trung vào ba lĩnh vực hỗ trợ chiến lược: chính sách/tạo môi trường thuận lợi, các dịch vụ kinh doanh và tài chính siêu nhỏ.
Một môi trường chính sách thuận lợi, bao gồm một môi trường kinh doanh và đầu tư thuận lợi, đóng một vai trò quan trọng trong việc phát triển thành công và bền vững các doanh nghiệp siêu nhỏ. USAID hỗ trợ cải cách luật pháp, các qui định và chính sách nhằm tạo điều kiện cho việc thành lập và điều hành các doanh nghiệp siêu nhỏ, và để tạo điều kiện cho những người nghèo chưa được quan tâm có thể tiếp cận dễ dàng hơn đến các dịch vụ tài chính và các dịch vụ khác. Hoạt động này có thể bao gồm việc giúp cho các quốc gia đơn giản hóa thủ tục đăng ký kinh doanh, xây dựng năng lực cho các chủ doanh nghiệp thông qua các hiệp hội kinh doanh độc lập để vận động cho các cuộc cải cách chính sách; và thúc đẩy những nỗ lực chống tham nhũng và cải cách thuế.
Nhiều tổ chức sẵn sàng cung cấp các dịch vụ phát triển kinh doanh (BDS) để giúp các doanh nghiệp siêu nhỏ tăng doanh thu, xây dựng năng lực, sáng tạo ra những hoạt động kinh tế mới, hay tăng thêm vị thế của họ trên thị trường. Những dịch vụ như vậy bao gồm hỗ trợ tiếp thị, phát triển sản phẩm, đào tạo về kinh doanh, dịch vụ tư vấn hay cung cấp thông tin, công nghệ để nâng cao năng suất lao động và tiếp cận với các dịch vụ tài chính.
USAID không ủng hộ việc trợ cấp trực tiếp các dịch vụ kinh doanh cho các doanh nghiệp siêu nhỏ. Thay vào đó, cơ quan này ủng hộ việc phát triển thị trường bằng cách giúp những người cung cấp dịch vụ phát triển kinh doanh dịch vụ có thể tăng thu nhập và tính cạnh tranh của doanh nghiệp siêu nhỏ. Các nhà cung cấp dịch vụ thường cần có sự giúp đỡ để điều chỉnh dịch vụ của họ cho phù hợp với những khách hàng nghèo. Việc tiếp cận với những dịch vụ kinh doanh và tài chính phù hợp giúp cho các doanh nghiệp siêu nhỏ nắm bắt được những cơ hội kinh tế mới và có nhiều khả năng hơn trong việc xóa đói nghèo một cách bền vững.
Kết nối các nhà sản xuất nhỏ với các doanh nghiệp lớn và các thị trường có lợi nhuận cao thường là chìa khóa cho sự thành công. Chẳng hạn như ở Bangladesh, chương trình do USAID tài trợ (JOBS)(7) đã hỗ trợ cho các doanh nghiệp sản xuất dép thủ công để xuất khẩu sang Paris. Với sự trợ giúp của dự án, các công ty xuất khẩu qui mô lớn đã tổ chức các nhóm những nhà sản xuất nhỏ để cung cấp sản phẩm cho thị trường này bằng cách cung cấp cho các nhà sản xuất nhỏ những nguyên liệu đầu vào, thiết kế mẫu mã và kiểm soát chất lượng, và với các dịch vụ xuất khẩu. Các dịch vụ kinh doanh do JOBS đỡ đầu đã giúp cho các doanh nghiệp siêu nhỏ linh hoạt sử dụng nhiều lao động cao thâm nhập được vào những thị trường ngách đang phát triển, nhưng không phù hợp với các doanh nghiệp lớn hơn.
Ở Haiti, 37 hiệp hội những người trồng cà phê đại diện cho 25.000 người trồng cà phê đã được trợ giúp trong việc phát triển một biểu trưng chung mang tên “Haitien Bleu” cho nhãn hiệu cà phê hạng nhất của mình. Được hỗ trợ bởi những tiêu chuẩn chất lượng có hệ thống và một thị trường mục tiêu rõ ràng, nhãn hiệu Haitien Bleu đã đem lại cho những nhà sản xuất nhỏ những khoản lợi suất cao hơn nhiều so với thời kỳ khi họ thu hoạch cà phê mà không có một hệ thống kiểm soát chất lượng và không thông tin về chất lượng tuyệt hảo của cà phê.
Tài chính siêu nhỏ bao gồm cả việc cung cấp những dịch vụ tài chính đa dạng cho các hộ gia đình và các doanh nghiệp không thể tiếp cận với thị trường tài chính chính thức. Khi lĩnh vực này còn đang trong thời kỳ sơ khai thì tài chính siêu nhỏ chỉ có nghĩa là dành các khoản cho vay nhỏ cho các chủ doanh nghiệp siêu nhỏ để họ sử dụng trong việc khởi nghiệp hay mở rộng kinh doanh. Thời đó, phương pháp chủ yếu là cho vay theo nhóm, dựa trên mô hình của Ngân hàng Grameen ở Bangladesh, theo đó đòi hỏi mỗi doanh nghiệp phải nhận tiền vay theo nhóm, phải dự các cuộc họp hàng tuần, và phải có trách nhiệm đảm bảo tất cả các thành viên trong nhóm đều phải trả nợ.
Cùng với thời gian, tài chính siêu nhỏ đã phát triển và giờ đây nó bao gồm nhiều phương thức cho vay đa dạng. Hiện nay, nó được thực hiện với nhiều dịch vụ tài chính khác nhau. Các khoản cho vay có thể được dành cho một nhóm hay cho một cá nhân, với số tiền cho vay và thời gian trả nợ linh hoạt hơn nhiều và được điều chỉnh cho phù hợp với nhu cầu của khách hàng. Các dịch vụ tài chính siêu nhỏ khác bao gồm dịch vụ gửi tiền tiết kiệm, bảo hiểm, và dịch vụ chuyển tiền/kiều hối. Danh sách này vẫn tiếp tục được bổ sung khi các tổ chức tài chính siêu nhỏ phát triển các sản phẩm mới đáp ứng nhu cầu của khách hàng.
Gần hai phần ba số tiền dành cho doanh nghiệp siêu nhỏ của USAID là để hỗ trợ cho việc phát triển các dịch vụ tín dụng và tài chính nhằm phục vụ các doanh nghiệp nghèo và gia đình họ. Thông thường, các dịch vụ này bao gồm cấp tín dụng để làm vốn hoạt động và đầu tư, dịch vụ tiết kiệm, và các dịch vụ thanh toán khác nhau. Hỗ trợ của USAID đã dẫn tới việc phát triển một số phương thức tài chính siêu nhỏ thành công.trong hai thập kỷ qua, được điều chỉnh cho phù hợp với những bối cảnh khác nhau và các nhóm khách hàng khác nhau. Tỉ lệ hoàn trả nợ thường cao hơn 97%.
Hỗ trợ của USAID cho tài chính siêu nhỏ tập trung vào hai mục tiêu quan trọng như nhau. Mục tiêu đầu tiên là phát triển và mở rộng các tổ chức tài chính siêu nhỏ (MFI) mạnh - những tổ chức có cơ cấu điều hành doanh nghiệp hiệu quả và các kế hoạch kinh doanh đáng tin cậy để trang trải mọi chi phí vận hành như chi phí đầu tư xây dựng cơ bản, thông qua các khoản thu nhập từ hoạt động kinh doanh trong một khung thời gian hợp lý. Mục tiêu thứ hai là phát triển các sản phẩm và dịch vụ có khả năng đến được với chủ doanh nghiệp nghèo và rất nghèo, đặc biệt là những người bị thiệt thòi như những cư dân ở nông thôn, phụ nữ, và những người đang trong các cuộc xung đột hoặc khủng hoảng.
Phần lớn số tiền của USAID là để hỗ trợ cho những chủ doanh nghiệp rất nghèo – những người được coi là sống thấp hơn nhiều so với mức nghèo khổ ở nước họ(8). Những đặc điểm của chương trình dành cho các đối tượng này bao gồm những cam đoan theo nhóm thay cho những tài sản thế chấp truyền thống, hay những khoản tiền cho vay rất nhỏ và phải trả nợ thường xuyên. Bằng cách nhóm các khách hàng lại với nhau, các tổ chức tài chính siêu nhỏ có thể đạt được hiệu quả kinh tế theo qui mô và bù đắp được chi phí mặc dù mỗi giao dịch chỉ đem lại cho họ một khoản doanh thu rất nhỏ. Các tổ chức tài chính siêu nhỏ còn có một sáng kiến quan trọng cho phép khách hàng gửi tiền tiết kiệm một cách thường xuyên, mỗi lần gửi với số tiền rất nhỏ, chứng tỏ trên thực tế các hộ gia đình cũng có tiền mặt.
NHỮNG HƯỚNG ĐI MỚI TRONG VIỆC PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP SIÊU NHỎ
Trong những năm gần đây, các chương trình doanh nghiệp siêu nhỏ dựa trên thực tế địa phương của USAID đã đi theo hướng lồng ghép các hoạt động phát triển doanh nghiệp siêu nhỏ vào những chương trình rộng hơn để giải quyết những vấn đề mà các chủ doanh nghiệp siêu nhỏ và gia đình họ gặp phải, chẳng hạn như xung đột trong nội bộ đất nước hay đại dịch HIV/AIDS. Chẳng hạn như Constanta, một tổ chức tài chính siêu nhỏ ở Georgia, đã được thành lập năm 1998 sau cuộc nội chiến, với nguồn tài trợ từ Quỹ Cứu trợ Nhi đồng. Tổ chức này thiết kế các sản phẩm và chiến lược phục vụ của mình để đảm bảo phục vụ được những người phụ nữ, những người thường bị hạ thấp vai trò trong gia đình (IDPs) và thường phải gánh vác gia đình một mình. Constanta giờ đây có hơn 15.000 khách hàng thường xuyên và đã phục vụ được hơn 20.000 doanh nghiệp bị thiệt thòi. Tổ chức này đã nhận được viện trợ USAID và các nhà tài trợ khác với trị giá hơn 4 triệu đô-la để duy trì hoạt động và cho vay. Một đánh giá tác động gần đây đối với 828 khách hàng đã cho thấy 72% khách hàng đã cải thiện được tình trạng dinh dưỡng của gia đình, 28% đã cải thiện được việc học hành cho con cái, và 22% đã tạo ra những việc làm mới thông qua doanh nghiệp siêu nhỏ. Trong số 74% số người trả lời điều tra nói rằng thu nhập của họ đã tăng lên, 92% đã nói rằng đó là nhờ họ được tiếp cận với tín dụng giúp họ nắm bắt được các cơ hội kinh tế mới. Những kết quả như thế này chỉ ra rằng tài chính siêu nhỏ có thể là một công cụ hữu hiệu để xóa đói nghèo ngay cả trong những môi trường chính trị và kinh tế khắc nghiệt nhất. Sự ủng hộ tài chính siêu nhỏ là một trong những chiến lược mà Hoa Kỳ sẽ sử dụng dể đẩy nhanh công cuộc tái thiết ở những nơi có bối cảnh đa dạng như Afghanistan và Sudan.
Ở những nơi bị tàn phá bởi đại dịch HIV/AIDS như ở Zimbabwe, các phái đoàn của USAID đang sử dụng tài chính siêu nhỏ để giảm nhẹ những ảnh hưởng về kinh tế đối với những đứa trẻ mồ côi và những người khác bị ảnh hưởng của đại dịch. Hiện nay, cứ bốn người tuổi từ 15 đến 45 ở Zimbabwe thì có một người nhiễm HIV và khoảng 624.000 trẻ em dưới 15 tuổi bị mất cha hoặc mẹ hoặc cả hai vì đại dịch này. USAID đã cung cấp tài chính cho các chương trình đào tạo về kỹ năng kinh doanh và cung cấp dịch vụ tài chính cho những cộng đồng bị ảnh hưởng của đại dịch. USAID cũng giúp đỡ mạng lưới tài chính siêu nhỏ của quốc gia có tên Hội các Tổ chức Tài chính siêu nhỏ Zimbabwe (ZAMFI), cũng như những chi nhánh của mạng lưới này tại các địa phương. Sự hỗ trợ cho các mạng lưới quốc gia và nhiều quốc gia này là một nội dung chủ yếu trong chiến lược của USAID nhằm đáp ứng những nhu cầu đa dạng của những người nghèo nhưng lại rất năng động trong làm ăn kinh tế ở Zimbabwe theo một phương thức tổng hợp.
Các chiến lược thúc đẩy hoạt động của doanh nghiệp siêu nhỏ vẫn đang tiếp tục được mở rộng. Hơn bao giờ hết, ý tưởng cung cấp những dịch vụ kinh doanh và tài chính phù hợp cho khu vực quan trọng này của nền kinh tế đang chứng tỏ khả năng của mình trong việc giúp rất nhiều người thoát khỏi cảnh đói nghèo.
---------------------------------
1. Tổ chức Hỗ trợ Cộng đồng Quốc tế.
2. Tổ chức Giúp đỡ Những người nghèo đang thức tỉnh ở Nông thôn thông qua Giáo dục, một cơ quan thành viên của Ngân hàng Thế giới cho Phụ nữ.
3. (ILO), “Phụ nữ và nam giới trong nền kinh tế không chính thức: một bức tranh thống kê,” trang 7 (không có ngày tháng) Tổ chức Lao động Quốc tế định nghĩa việc làm trong nền kinh tế không chính thức bao gồm cả việc tự thân kinh doanh trong những doanh nghiệp không chính thức (có nghĩa là những doanh nghiệp nhỏ và/hoặc không đăng ký kinh doanh) và thuê nhân công làm những công việc không chính thức (có nghĩa là không có hợp đồng lao động, không có chế độ đãi ngộ hay bảo hiểm xã hội).
4. ILO, trang 34, 36.
5. ILO trang 37
6. “Khu vực Không chính thức: Những người trốn chạy các hệ thống thể chế và pháp lý thiếu hiệu quả,” bài trình bày của Kate McKee, Washingon, DC, 2002.
7. Các cơ hội việc làm và Hỗ trợ kinh doanh.
8. Báo cáo kết quả về Doanh nghiệp siêu nhỏ của USAID, 2000, trang 26 (biểu đồ).
Phần 105 của P.L. 106-309 bổ sung một phần mới 131 vào Đạo luật Viện trợ Nước ngoài, yêu cầu rằng 50% của các nguồn lực dành cho doanh nghiệp siêu nhỏ phải được nhằm vào các chủ doanh nghiệp rất nghèo, theo luật định là những người thuộc nhóm 50% người nghèo nhất sống dưới mức nghèo khổ do chính phủ nước đó đề ra. Phần này cũng qui định những khoản tiền cho vay ở những vùng khác nhau để làm tiêu chuẩn đánh giá mức nghèo khổ của khách hàng, với số tiền cho vay trị giá 1.000 đô-la năm 1995 hay ít hơn ở châu Âu và vùng Âu Á; 400 đô-la hay ít hơn ở khu vực Mỹ Latinh; và 350 đô-la hay ít hơn ở các vùng khác trên thế giới.