Tư liệu dịch: Kinh tế và thương mại

DOANH NGHIỆP SIÊU NHỎ: ĐẶT NỀN MÓNG CHO SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ
Tạp chí điện tử của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, tháng 2/2004

CÁC KHOẢN VAY TÍN DỤNG SIÊU NHỎ LÀ CÔNG CỤ QUAN TRỌNG ĐỂ GIÚP NGƯỜI NGHÈO
Christopher H. Smith, Hạ Nghị sĩ Hoa Kỳ bang New Jersy

Hạ Nghị sĩ Hoa Kỳ Christopher H. Smith nói rằng ông thích các chương trình doanh nghiệp siêu nhỏ vì những chương trình này trực tiếp giúp người nghèo tự thoát khỏi hoàn cảnh hiện tại, đây là cách làm đi từ dưới lên và khác biệt với cách làm theo hướng từ trên xuống của hầu hết các cơ quan viện trợ nước ngoài.

Là tác giả của đạo luật được Tổng thống George W. Bush ký ban hành nhằm mở rộng phạm vi và cải cách chương trình doanh nghiệp siêu nhỏ của Chính phủ Liên bang Hoa Kỳ, Smith nói rằng đạo luật mới sẽ nâng cao mức chi tiêu và chuyển thêm tiền đến những người nghèo nhất trên thế giới. Smith là Phó Chủ tịch Uỷ ban Đối ngoại của Hạ viện Hoa Kỳ và là Chủ tịch của Uỷ ban Hoa Kỳ về An ninh và Hợp tác ở châu Âu.

Baulia Parra Pruneda có thể không bao giờ trở thành một cái tên quen thuộc. Cô có thể không bao giờ xuất hiện trên trang bìa của một tạp chí tin tức tài chính hàng đầu hoặc không thể được giới tài chính quan tâm nhiều đến vậy.

 

Nhưng Baulia, một người dân ở Monterrey, Mexico, đã có được sự thành công đầy ấn tượng vì đó là câu chuyện về một người phụ nữ, chỉ với một số tiền trợ giúp nhỏ nhoi và một lòng quyết tâm lớn lao, đã có thể tạo dựng cuộc sống cho chính bản thân mình và gia đình cô.

 

Khi chồng cô mất việc làm vào năm 1998, Baulia quyết tâm phải nuôi được sáu đứa con. Mặc dù cô chưa bao giờ đi làm và không biết đọc và viết, nhưng cô đã tự học cách may quần áo bằng cách bắt chước các mẫu thiết kế trong các tạp chí.

 

Cô đã dùng số tiền 150 đô-la được trợ giúp trong chương trình tín dụng cho doanh nghiệp siêu nhỏ của Cơ quan Phát triển Quốc tế của Hoa Kỳ (USAID) để mua các vật tư cần thiết để tự kiếm sống. Sau khi tạo dựng công việc kinh doanh bằng một số khoản tín dụng siêu nhỏ do Chính phủ Hoa Kỳ trợ giúp, hiện nay mỗi tuần cô bán được trên 100 sản phẩm. Số tiền cô kiếm được không chỉ nuôi sống con cái mà còn giúp cô lắp hệ thống nước và xây thêm tầng hai cho căn nhà của cô.

 

Rất may là câu chuyện đầy hấp dẫn về Baulia không chỉ là của riêng cô. Khi có cơ hội và một số tiền vốn ban đầu để sản xuất, người ta có thể làm thay đổi hoàn cảnh kinh tế bằng những cách làm đầy ấn tượng. Mục tiêu hiện nay là phát huy những thành công đã đạt được của hàng chục ngàn người và áp dụng những bài học đó vào các nỗ lực nhằm xây dựng một chương trình tín dụng siêu nhỏ hiệu quả hơn trong hoạt động viện trợ nước ngoài của Chính phủ Hoa Kỳ.

Tháng 6 năm 2003, Tổng thống George W. Bush đã ký ban hành đạo luật của tôi, Luật Nâng cao Doanh nghiệp Siêu nhỏ (PL108-31), nhằm mở rộng phạm vi chương trình doanh nghiệp siêu nhỏ hiện nay của chúng ta để thêm nhiều người có được hy vọng tươi đẹp giống như của Baulia, những người đang sống tại những nước nghèo nhất trên thế giới. Đạo luật tăng thêm ưu tiên đối với số tiền tài trợ cho doanh nghiệp siêu nhỏ bằng cách cho phép bổ sung thêm 25 triệu đô-la cho ngân sách của chương trình - lên 200 triệu đô-la - cho năm tài khóa 2004.

Đạo luật mới của tôi cũng thiết lập một khuôn khổ mới để đảm bảo rằng sẽ có thêm tiền cho những người nghèo nhất thông qua việc xây dựng và thực hiện các chương trình và kỹ năng dễ sử dụng và hiệu quả để đánh giá mức đói nghèo.

Đạo luật trước đó đã thất bại trong việc hoàn thành mục tiêu đưa 50% số tiền đến với những người nghèo nhất. Chương trình đã chỉ dựa vào một thước đo duy nhất - quy mô khoản vay trung bình - để đánh giá và phân hạng các nỗ lực giúp xóa đói nghèo.

Những người quản lý chương trình cho rằng chỉ có những người nghèo nhất mới xin vay những khoản tiền nhỏ như vậy và do đó thực hiện nhiều khoản vay nhỏ sẽ giúp hoàn thành mục tiêu.

 

Nhưng với giá trị tiền tệ không giống nhau giữa các nước và các khoản vay cũng khác nhau tuỳ theo loại hình kinh doanh, phương pháp "quy mô khoản vay trung bình" đã thất bại trong việc đánh giá mức đói nghèo và các nỗ lực giúp xóa đói nghèo.

 

Theo tinh thần của đạo luật mới, PL 108-31 yêu cầu USAID phải xây dựng các công cụ đánh giá mức đói nghèo mới và thiết thực hơn và phải cân nhắc đối với các công cụ có chi phí thấp và dễ sử dụng. Xác định và đặt mục tiêu hướng tới các khách hàng tiềm năng là những người nghèo nhất và sẽ thu được nhiều lợi ích nhất từ các khoản tín dụng cho doanh nghiệp siêu nhỏ đã chứng tỏ là nhiệm vụ khó khăn hơn nhiều so với dự kiến ban đầu. Tôi hy vọng rằng một khi đã được xây dựng, các kỹ thuật đánh giá mức đói nghèo có thể hữu ích hơn không chỉ cho các doanh nghiệp siêu nhỏ mà còn cho các lĩnh vực khác trong hoạt động viện trợ nước ngoài.

Điều quan trọng cần lưu ý là hơn hai triệu khách hàng đang hưởng lợi từ các chương trình do USAID thực hiện nhằm cung cấp vốn cần thiết thông qua các khoản vay nhỏ, đôi khi chỉ đến 200, 300, hoặc có thể 400 đô-la. Mặc dù những khoản tiền này có thể là nhỏ đối với chúng ta nhưng những khoản vay siêu nhỏ lại là công cụ then chốt đối với những người cần chúng. Những khoản vay này có thể tạo ra sự thay đổi bằng cách giúp họ tạo dựng công việc kinh doanh của chính họ, xây lên những ngôi nhà của họ và giúp chăm sóc con cái họ.

 

Khoảng 70% các khoản vay được dành cho phụ nữ là chủ doanh nghiệp, giúp họ vượt qua nhiều trở ngại mà phụ nữ thường gặp ở các nước đang phát triển. Những khoản vay và các hoạt động kinh doanh mà họ tiến hành làm cho phụ nữ mạnh dạn hơn và giúp họ có phương tiện để tự nuôi sống bản thân và phá vỡ vòng đói nghèo và sự phân biệt đối xử đã khiến họ bị tồn thương trước những kẻ muốn có chế độ lao động nô lệ và nạn buôn bán người mà hiện nay đang tràn lan ở nhiều nước nghèo.

Một số liệu thống kê đầy ấn tượng là ước tính khoảng 97% tất cả các khoản vay đều được hoàn trả. Tỷ lệ hoàn trả cao này giúp tái tạo nguồn vốn để có thêm nhiều người có thể xin vay và hưởng lợi từ các khoản vay siêu nhỏ.

Một trong những lý do làm tôi hứng thú với các chương trình doanh nghiệp siêu nhỏ là các chương trình này về căn bản khác với các chương trình viện trợ nước ngoài theo truyền thống. Chúng dựa trên cách tiếp cận từ dưới lên và gắn với thực tế chứ không theo mô hình từ trên xuống. Sự trợ giúp đến thẳng với những người cần giúp đỡ chứ không qua các cơ quan của chính phủ để tránh bị trệch hướng hoặc không giải ngân được vì các ý đồ chính trị.

Các nghiên cứu về hiệu quả của chương trình doanh nghiệp siêu nhỏ cho thấy chúng nâng cao hơn thu nhập và cuộc sống của các gia đình, bao gồm cả nâng cao dinh dưỡng và giáo dục cho trẻ em nói chung.

Với những ví dụ thành công như của Baulia và nhiều người khác, tôi rất phấn khởi về tiềm năng của các chương trình tín dụng siêu nhỏ. Tôi mong muốn tiếp tục chứng minh sự cần thiết của tín dụng siêu nhỏ trước Quốc hội để chúng ta có thể đảm bảo rằng tiền sẽ tiếp tục đến với những người đang cần.