Tư liệu dịch: Chính trị, xã hội và văn hóa Mỹ

CÔNG VIỆC CỦA BỘ NGOẠI GIAO HOA KỲ TRONG THẾ KỶ 21: NHỮNG HÀNH ĐỘNG MANG TÍNH TOÀN CẦU
Tạp chí điện tử của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, tháng 2/2007

XÂY DỰNG CẦU NỐI
Dina Habib Powell
Trợ lý Ngoại trưởng phụ trách Văn hóa và Giáo dục

Các chương trình trao đổi chuyên gia/học giả/sinh viên, chẳng hạn như những chương trình do Văn phòng Văn hóa và Giáo dục của Bộ Ngoại giao Mỹ tài trợ, là những hoạt động cốt lõi trong chiến lược an ninh quốc gia của Hoa Kỳ và có lẽ là tài sản quý giá nhất của hoạt động ngoại giao. Nhiều người tham gia các chương trình trao đổi này đã cho biết rằng họ đã “thay đổi mãi mãi” sau khi tiếp xúc trực tiếp với nhân dân Mỹ. Nếu xét tới việc hơn 230 nhà lãnh đạo các quốc gia và chính phủ hiện tại cũng như trước đây đã từng tham gia các chương trình trao đổi của Văn phòng Văn hóa-Giáo dục thì chúng ta có thể thấy Bộ Ngoại giao có cơ hội to lớn để có thể tiếp cận được các nhà lãnh đạo trong tương lai thông qua chương trình trao đổi này và cho các nhà lãnh đạo thấy những giá trị dân chủ làm cho tư tưởng và xã hội Mỹ sống động như thế nào.

Chúng ta đã đặt ưu tiên cho việc tiếp xúc với những nhóm trước đây chúng ta chưa hiểu rõ, những người trẻ tuổi hoặc có ảnh hưởng đến lớp trẻ - phụ nữ, giáo viên, lãnh đạo tôn giáo và giới truyền thông.

Giáo dục

Mới đây ở Cairo, nơi tôi đã gặp một người từng tham gia chương trình trao đổi, một nhân viên của đại sứ quán và những người tham gia chương trình, chúng tôi đã tuyên bố Sáng kiến Trao đổi Học bổng Đại học Cộng đồng. Đây là chương trình do Bộ Ngoại giao và Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ phối hợp thực hiện và sẽ đưa sang Mỹ 1.000 sinh viên học nghề và nhiều giáo viên cũng như nhà quản lý giáo dục của Ai Cập. Sinh viên sẽ được đào tạo để lấy bằng và chứng chỉ trong ngành máy tính và các ngành khác, cho phép Hoa Kỳ tiếp cận giới trẻ Ai Cập và giúp họ có được sự tự tin thông qua việc có được những kỹ năng để gia nhập lực lượng lao động Ai Cập.

Ở Cairo tôi cũng đã có dịp gặp những học sinh xuất sắc trong độ tuổi từ 12-15 được theo học tiếng Anh trong chương trình Học bổng ACCESS của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ. Sáng kiến này là nền tảng của cam kết nhằm giúp đỡ những thanh niên có hoàn cảnh khó khăn. Những nữ sinh và nam sinh nhận học bổng ACCESS để học tiếng Anh sẽ không chỉ có được một công cụ giao tiếp và kinh tế quan trọng mà còn có hy vọng và sự tự tin trở thành những ứng viên cho các chương trình trao đổi của chúng ta và trong tương lai sẽ là những nhà lãnh đạo xã hội. Trong năm nay hơn 10.000 sinh viên sẽ dành được học bổng ACCESS.

Các chương trình học bổng ACCESS và Đại học Cộng đồng chỉ là hai yếu tố cấu thành của một chiến lược lớn nhằm kết hợp giáo dục quốc tế với lợi ích quốc gia của Hoa Kỳ. Vào tháng 1 năm 2006, Ngoại trưởng Condoleezza Rice và Bộ trưởng Giáo dục Margaret Spellings đã đồng chủ tọa một hội nghị các nhà lãnh đạo trường đại học Hoa Kỳ nhằm khởi động việc thúc đẩy hợp tác trong giáo dục quốc tế. Hội nghị đã đưa ra bàn bạc rộng rãi nhu cầu của Chính phủ Hoa Kỳ trong việc hợp tác với các tổ chức phi chính phủ vì tương lai của các trường đại học Mỹ trong bối cảnh quốc tế.

Với mục đích này, lần đầu tiên chúng ta đã trao học bổng Khoa học và Công nghệ Quốc tế Fulbright cho các sinh viên nước ngoài xuất sắc đến học để lấy bằng Tiến sỹ trong lĩnh vực khoa học công nghệ ở Hoa Kỳ. Đây là chương trình nhằm chứng tỏ sự vượt trội của Hoa Kỳ trong lĩnh vực khoa học công nghệ và cho thấy rằng Hoa Kỳ tiếp tục chào đón sinh viên quốc tế trong những lĩnh vực này.

Bộ trưởng Giáo dục Margaret Spellings và tôi đã dẫn đầu một đoàn gồm 12 hiệu trưởng các trường đại học Mỹ đi thăm các nước Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc. Mục đích của chúng tôi nhằm nhấn mạnh rằng Hoa Kỳ chính là điểm đến của các sinh viên nước ngoài xuất sắc và mong muốn của Chính phủ và các trường đại học Hoa Kỳ trong việc hợp tác với các trường đại học nước ngoài. Các đoàn cao cấp khác cũng đang dự kiến đi tới những thị trường lớn trên khắp thế giới.

Ngoại trưởng Rice đã nhấn mạnh rằng thông qua đối thoại, chứ không phải độc thoại, mọi người mới hiểu rõ về Hoa Kỳ. Điều này hoàn toàn phù hợp với nhiệm vụ của Văn phòng Văn hóa-Giáo dục và nền tảng của công việc chúng tôi làm tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau. Và trong chương trình của mình, chúng tôi chưa bao giờ đánh giá thấp nhu cầu giáo dục công dân Hoa Kỳ thông qua các chương trình trao đổi.

Tổng thống Bush đã đến dự lễ khai mạc Hội nghị Hiệu trưởng các trường đại học và nhấn mạnh đến nhiệm vụ và nhu cầu phục vụ công dân Mỹ khi Tổng thống đưa ra tuyên bố về Sáng kiến Ngôn ngữ An ninh Quốc gia (NSLI) tại hội nghị. NSLI là đồng sáng kiến của nhiều bộ gồm Bộ Ngoại giao, Giáo dục, Quốc phòng và Văn phòng Giám đốc Cơ quan Tình báo Quốc gia với mục đích tăng số lượng công dân Mỹ học những ngoại ngữ đặc biệt cần thiết.

Một số những cơ sở đào tạo này được tài trợ bởi Chương trình Hàn lâm và Chương trình trao đổi Thanh niên đã hoạt động tại Giooc-đa-ni, Tunisia, Yemen, Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ, Trung Quốc, Bangladesh và Ấn Độ (cho cả ngôn ngữ Hindi và Urdu).

Thể thao, văn hóa và nghệ thuật

Chúng tôi cũng nhận thức được vai trò quan trọng của thể thao, văn hóa và nghệ thuật trong việc kết nối mọi người. Nghệ thuật và thể thao tạo ra sự hiểu biết lẫn nhau vượt qua rào cản về ngôn ngữ và biên giới.

Đệ nhất phu nhân Laura Bush đã giúp chúng tôi đưa ra Sáng kiến Văn hóa Toàn cầu của Văn phòng Văn hóa-Giáo dục vào tháng 9 năm 2006. Sáng kiến Văn hóa Toàn cầu nhằm tăng cường khả năng của Bộ Ngoại giao trong việc trình bày và biểu diễn nghệ thuật thông qua việc hợp tác với khu vực tư nhân. Những đối tác đầu tiên của chúng tôi bao gồm Trung tâm Kenedy, Viện Điện ảnh Hoa Kỳ và Quỹ tài trợ Nghệ thuật và Nhân văn Quốc gia.

Ngoại trưởng Rice cũng đã chỉ định nhà vô địch trượt băng nghệ thuật Hoa Kỳ và Olympic Michelle Kwan làm Đặc phái viên Ngoại giao Nhân dân Hoa Kỳ đầu tiên. Câu chuyện của Michelle đưa các giá trị Mỹ vào cuộc sống. Gần đây, cô đã tới Trung Quốc lần đầu tiên.

Michelle đã cho thấy sức mạnh của phụ nữ Hoa Kỳ và qua tấm gương này chúng ta thấy tiềm năng của tất cả phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ sống trong điều kiện khắc nghiệt, trong việc biến giấc mơ của mình thành hiện thực. Bản thân là người nhập cư, tôi rất tin tưởng vào sức mạnh của giấc mơ Mỹ nhằm khuyến khích mọi người ở khắp mọi nơi khám phá hết tiềm năng của mình.

Phụ nữ

Đó là lý do tại sao tôi dành ưu tiên cao cho việc thành lập những chương trình mới nhằm tăng thêm quyền lực cho phụ nữ. Chúng tôi biết rằng giáo dục phụ nữ và cho họ tham gia vào mọi hoạt động xã hội là cách duy nhất phát triển một xã hội hiện đại.

Chúng tôi đang thực hiện việc trao thêm quyền cho phụ nữ thông qua Fortune/ Chương trình Trao đổi Phụ nữ Quốc tế của Bộ Ngoại giao, một chương trình liên kết giữa khối tư nhân-nhà nước nhằm đưa các nữ lãnh đạo doanh nghiệp trẻ khắp thế giới tới học tập cùng các nữ lãnh đạo hàng đầu của Hoa Kỳ. Mới năm trước các tổng giám đốc của Xerox, Avon và Time Inc. và Phó Chủ tịch thứ nhất của Microsoft đã tham gia vào chương trình thành công này.

Nhà báo

Không giống như các nữ lãnh đạo doanh nghiệp, các nhà báo đã tham gia vào chương trình trao đổi của Văn phòng Văn hóa-Giáo dục trong nhiều năm. Tuy nhiên, mãi đến năm vừa qua, trong các định nghĩa của chương trình chúng tôi mới coi các nhà báo là một cộng đồng toàn cầu và duy nhất trên thế giới. Chúng tôi đã đưa ra một sự hợp tác khác giữa khối nhà nước-tư nhân cho mục đích này và đặt tên chương trình theo tên của cựu giám đốc Cơ quan Thông tin Hoa Kỳ và nhà báo có uy tín của Mỹ Edward R. Murrow. Chúng tôi làm vậy vì tên của ông đã trở thành biểu tượng cho sự chính trực của nhà báo.

Khoảng 140 nhà báo khắp thế giới đã tham gia buổi gặp gỡ lớn nhất các thành viên chương trình trao đổi được tổ chức từ trước tới nay. Bảy trường đại học báo chí của Mỹ đã cung cấp chuyên gia, trang thiết bị và nguồn lực để đón tiếp các thành viên trong chương trình học kéo dài ba tuần. Các thành viên của chương trình đã trao đổi với đồng nghiệp, sinh viên báo chí và các giáo sư Mỹ.

Trong tiệc bế mạc, một thành viên đã tiến lại chỗ tôi và đưa ra một lời nhận xét thú vị. Một số thành viên trước đó đã chỉ trích chính quyền của Tổng thống Bush. Anh ta hỏi tôi với tất cả sự hoài nghi tại sao chúng tôi lại cho phép những lời chỉ trích này lại được nói ra trong một tòa nhà của chính phủ trước mặt các quan khách. Tôi trả lời: “Đó chính là tự do ngôn luận”. Bài học này từ trước đến nay đã từng bị chỉ trích theo nhiều cách và đây là bài học thực sự thiết yếu cho việc biện hộ và sự phát triển của tự do dân chủ trên khắp thế giới.

Những chương trình trao đổi này nhằm mục đích xây dựng các mối quan hệ, thay đổi thái độ và mở mang tư tưởng.

Iran

Không có mối quan hệ nào lại nhạy cảm và quan trọng với Hoa Kỳ như quan hệ với Iran. Ngoại trưởng Rice đã yêu cầu Văn phòng Văn hóa-Giáo dục đóng một vai trò quan trọng và chúng tôi đang thực hiện yêu cầu đó.

Vào tháng 11 năm 2006, văn phòng Khách mời Quốc tế của Văn phòng Văn hóa-Giáo dục đã đón tiếp một nhóm khách mời đầu tiên đến từ Iran kể từ năm 1979 trong một chương trình trao đổi y tế ba tuần. Mười sáu chuyên gia y tế của Iran đã tham gia một bữa tiệc do Viện Aspen và Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đồng tổ chức với chủ đề chính về tim mạch, ung thư và bệnh truyền nhiễm. Chương trình này rất thành công – theo đúng cách truyền thống có từ lâu trong việc sử dụng thành công việc trao đổi này để xây dựng cầu nối tại những vùng Hoa Kỳ chưa có quan hệ.

Người Iran tới Mỹ với sự e dè thận trọng và với những thông tin sai lệch; nhưng họ quay trở lại Iran với nhiều thông tin hơn về xã hội, văn hóa, thể chế và chăm sóc y tế. Một bác sỹ trẻ giải thích rằng chuyến đi đã khiến anh hòa hợp được với “những anh chị người Mỹ sau khi hai bên bị chia cách trong một thời gian quá dài”.

Chúng tôi hiện có tám Trợ giảng Ngoại ngữ người Iran giúp cho thanh niên Mỹ hiểu rõ hơn về ngôn ngữ và văn hóa của người Iran. Chúng tôi dự tính mở rộng chương trình này với sự hợp tác của các trường đại học ở Iran.

Chúng tôi hiện cũng đang tiến hành một số chương trình trao đổi khác nữa với Iran trong năm 2007, bao gồm cả việc trao đổi giữa Liên đoàn vật của Iran với Liên đoàn vật của Mỹ.

Điều tuyệt vời về việc làm cầu nối, và đây thực sự chính là mục tiêu của chương trình, là việc chúng ta có thể đi lại được cả hai chiều. Vì vậy chúng ta sẽ có lợi từ những thay đổi tích cực và nhờ đó ngoại giao nhà nước sẽ thúc đẩy các chương trình trao đổi con người.

http://exchanges.state.gov/