Tư liệu dịch: Chính trị, xã hội và văn hóa Mỹ

CÔNG VIỆC CỦA BỘ NGOẠI GIAO HOA KỲ TRONG THẾ KỶ 21: NHỮNG HÀNH ĐỘNG MANG TÍNH TOÀN CẦU
Tạp chí điện tử của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, tháng 2/2007

MANG LẠI NIỀM HY VỌNG VÀ SỰ GIÚP ĐỠ TRÊN KHẮP THẾ GIỚI
Ellen R. Sauerbrey
Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ về Dân cư, Người tị nạn và Di cư

Khi tôi đang viết những dòng này, trên khắp thế giới đang có khoảng hơn 12 triệu người tị nạn: là những người đã dời khỏi đất nước của họ và không thể quay về vì nỗi sợ hãi chính đáng sẽ bị ngược đãi bởi những lý do về tôn giáo, chính trị, chủng tộc, quốc tịch, hay chỉ do họ là thành viên của một tổ chức xã hội nào đó. Có hàng triệu người nữa cũng đang sống trong hoàn cảnh éo le tương tự, đó là những người không vượt qua một biên giới quốc tế nhưng lại buộc phải rời xa gia đình họ do xung đột và phân biệt đối xử.

Có nhiều lý do khiến thế giới quan ngại về tình cảnh của những người tị nạn hiện nay. Trên hết, hoàn cảnh của họ nhắc nhở chúng ta rằng cộng đồng quốc tế cần phải giải quyết những nguyên nhân sâu xa dẫn đến các dòng người tị nạn – đó là những lý do về sự hà khắc tôn giáo và phân biệt đối xử, là thiếu tự do và các nguyên tắc cũng như các quyền dân chủ. Nhưng làm dịu bớt những nỗi thống khổ của người tị nạn và tìm ra những giải pháp cho họ thoát khỏi tình trạng này là một mục tiêu nhân đạo cấp bách.

Hãy tưởng tượng rằng bạn, chính bạn đang bị tước mất nhà cửa, nghề nghiệp và sinh kế chỉ vì bạn chẳng là ai. Hãy tưởng tượng rằng bạn đang phải sống trong những điều kiện bất ổn của người tị nạn và bạn sẽ chẳng bao giờ trở về được với gia đình mình, quê hương mình. Ở đâu, bao giờ và bằng cách nào bạn có thể lại bắt đầu cuộc sống của mình và bắt đầu xây dựng tương lai cho gia đình mình? Đây chính là thách thức về việc làm sao để luôn duy trì được một niềm hy vọng trong hoàn cảnh này. Đây cũng chính là lý do giải thích vì sao những người tị nạn thường rất dễ bị lôi kéo vào phục vụ cho các cuộc xung đột vũ trang và sau đó bị sa lầy trong vòng xoáy bạo lực.

Tôi đặc biệt quan tâm tới hoàn cảnh khốn khó của những đứa trẻ tị nạn, phần lớn trong số các em đã lớn lên mà không biết gì về cuộc sống bên ngoài ranh giới của các trại tị nạn ấy.

Nước Mỹ cam kết bảo vệ danh dự của người tị nạn và nạn nhân của các cuộc xung đột trên toàn thế giới. Điều này chứng minh cho lòng nhân từ và lòng trắc ẩn của nhân dân Mỹ.

Thông qua việc trợ giúp người tị nạn thoát khỏi bị ngược đãi và bạo lực, chúng tôi cũng góp phần chuyển đổi các xã hội và các mục tiêu hỗ trợ quan trọng đối với cộng đồng quốc tế: ủng hộ nhân quyền và chấm dứt các xung đột khu vực.

Nước Mỹ luôn dẫn đầu thế giới trong việc bảo vệ và giúp đỡ người tị nạn và nạn nhân của các cuộc xung đột. Trong lịch sử, nước Mỹ là nhà cấp vốn lớn nhất với tư cách là một quốc gia duy nhất hỗ trợ vốn cho Cao ủy Liên Hiệp Quốc về Người tị nạn, cho Hội Chữ thập đỏ Quốc tế, cho Cơ quan Liên Hiệp Quốc về người tị nạn Palestin ở khu vực Cận Đông, và cho Tổ chức Di Cư Quốc tế. Cơ quan về Dân cư, Người tị nạn và Di cư đang quản lý hơn 800 triệu đô-la Mỹ mỗi năm dành cho các chương trình hỗ trợ các nhu cầu cơ bản của người tị nạn và của các cộng đồng, nhằm tìm kiếm giải pháp cho hàng triệu người nhập cư. Từ Chiến tranh Thế giới Thứ hai, số người nhập cư đến thường trú ở Mỹ nhiều hơn ở bất kỳ một quốc gia nào khác trên thế giới.

Bảo vệ và hỗ trợ những nhóm người dễ bị tổn thương

Bộ Ngoại giao Mỹ ủng hộ triển khai quan hệ đối tác để duy trì cả sự bảo vệ về thân thể lẫn về tính pháp lý đối với người tị nạn và các nhóm người dễ bị tổn thương khác trên thế giới. Các chương trình này bao gồm các sáng kiến giáo dục quốc gia và cộng đồng nhằm ngăn ngừa và loại bỏ tình trạng bạo lực giới, một dự án doanh nghiệp vi mô buôn bán nạn nhân ở Ấn độ, và một chương trình giáo dục và thể thao thanh niên cho người tị nạn Suđăng đến từ Dafur với mục tiêu giảm bớt số lượng trẻ em tham gia quân đội phục vụ cho các cuộc xung đột vũ trang tại đất nước này.

Các chương trình khác hỗ trợ cho việc cải thiện điều kiện sống và năng lực xây dựng các nỗ lực trợ giúp liên quan đến nước sinh hoạt, các điều kiện vệ sinh, thực phẩm, y tế, chỗ ở, giáo dục, trao quyền kinh tế xã hội và các nhu cầu cơ bản khác. Sự hỗ trợ này bao gồm từ việc cung cấp lương thực cho các trại tị nạn ở Kenya đến việc cung cấp đồ dùng nhà bếp cho người tị nạn Côlômbia , đến việc tài trợ cho các khóa học trang bị kỹ năng và kiến thức cho phụ nữ là người tị nạn và người hồi hương Afghanistan.

Các hoạt động này cho phép những nạn nhân của sự ngược đãi và của các cuộc xung đột có thể duy trì cuộc sống của họ để trở về nhà khi điều kiện an toàn đã được lập lại, cho phép họ xây dựng cuộc sống mới trên quê hương mình hoặc có thể tìm nơi cư trú mới tại một quốc gia khác.

Một sự khởi đầu mới

Trong một số trường hợp, tái định cư là sự lựa chọn tốt nhất. Tái định cư mang lại cho người tị nạn cơ hội để xây dựng lại cuộc sống của họ. Hoa Kỳ đang dẫn đầu thế giới trong việc cấp phép định cư và đã tạo cơ hội cho hơn 2,6 triệu người tị nạn kể từ năm 1975 đến nay. Tổng thống tham vấn cùng với Quốc hội để quyết định số người tị nạn có thể được phép định cư ở Mỹ mỗi năm. Trong những năm gần đây, chúng tôi đã nới lỏng quy định về nhập cư và cho phép người nhập cư đến từ khắp nơi trên thế giới, trong đó, nước Mỹ đã đón tiếp ngày càng nhiều các nhóm người tị nạn khác nhau. Chỉ trong năm 2005, hơn 40.000 người tị nạn từ 68 quốc gia đã bắt đầu cuộc sống mới của họ ở Mỹ. Chương trình của chúng tôi đã thành công vì chúng tôi đã chuẩn bị tốt và quan tâm tới việc tăng cường hơn nữa các cơ hội và cơ sở vật chất cho người nhập cư khi họ đặt chân lên nước Mỹ.

Chúng tôi đã rất thành công suốt một thời gian dài trong việc hòa nhập những người tị nạn xuất phát từ các hoàn cảnh và các điều kiện khác nhau. Cần phải lưu ý rằng chúng tôi lựa chọn ứng viên cho các chương trình của mình dựa trên tiêu chí về nhu cầu – chúng tôi không lựa chọn dựa trên trình độ giáo dục, kỹ năng làm việc hay trên những tiêu chí khác tương tự như vậy. Thế nhưng một khi người tị nạn nào đó đã được chọn để tái định cư ở Mỹ thì chúng tôi sẽ triển khai mọi nỗ lực để người đó có thể hòa nhập thành công vào cuộc sống Mỹ. Trước khi đến Mỹ họ cần phải tham gia một chương trình định hướng để được giới thiệu về văn hoá, về các giá trị và về luật pháp của nước Mỹ.

Khi đến Mỹ, những người tị nạn được hỗ trợ về giáo dục, đào tạo ngôn ngữ và kỹ năng làm việc để họ có thể sẵn sàng đón nhận các cơ hội và có một khởi đầu tốt đẹp. Đa số người tị nạn đến nước Mỹ đều có thể tìm được việc làm và có thể nuôi sống gia đình họ. Sau 5 năm, những người tị nạn định cư có quyền hợp pháp đăng ký để trở thành công dân Mỹ và phần lớn trong số họ đã tận dụng cơ hội này.

Công việc của người tị nạn đang trong quá trình hòa nhập sẽ được tìm kiếm bởi một mạng lưới các cơ sở nhà nước và tư nhân, phụ thuộc vào các khoản hỗ trợ tình nguyện. Chương trình này là một sự kết hợp tuyệt vời giữa nhà nước và tư nhân và tôi đã rất ấn tượng trước sự cống hiến hết mình của những người đang làm việc với người tị nạn. Tôi nghĩ rằng chính lòng nhiệt huyết mà mỗi cộng đồng Mỹ dành cho những người mới đến này đã phản ánh trung thực nhất quan điểm của người dân Mỹ về tự do, nhân quyền và bình đẳng. Trong thành công này cũng có sự đóng góp không nhỏ của những người trước kia đã từng là người tị nạn tái định cư. Tôi đã có vinh dự gặp gỡ nhiều người trong số họ nay đã gặt hái thành công trên tất cả các lĩnh vực và chính họ đang lao động và cống hiến cho xã hội đã mang đến cho họ cơ hội xây dựng cuộc sống mới.

Tiến hành các chính sách ngoại giao về dân cư

Cơ quan phụ trách Dân cư, người Tị nạn và Di cư của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ không chỉ lãnh đạo các nỗ lực của chính phủ nhằm bảo vệ và trợ giúp người tị nạn và nạn nhân của các cuộc xung đột mà còn điều phối các chính sách đối ngoại của nước Mỹ về các vấn đề dân cư và di cư quốc tế.

Mục tiêu của chính sách này là phát triển và tăng cường các bộ phận dân cư có sức khoẻ tốt và có trình độ giáo dục. Nước Mỹ hỗ trợ việc xây dựng các quyết định tình nguyện liên quan đến kế hoạch hóa gia đình, sao cho tất cả các cặp chung sống phải duy trì được một gia đình lành mạnh với số lượng thành viên mà họ mong muốn. Chính phủ Mỹ cung cấp các hỗ trợ bổ sung để cải thiện sức khoẻ của các bà mẹ đang nuôi con và đấu tranh giảm tỷ lệ tử vong ở bà mẹ, trẻ sơ sinh và trẻ em.

Ủng hộ di cư có trật tự và di cư nhân đạo

Mọi người di cư vì nhiều lý do: tránh xung đột, tránh các thảm họa môi trường và thiên tai, tìm kiếm các cơ hội kinh tế, hoặc để đoàn tụ với gia đình. Quản lý di cư một cách có hiệu quả là một ưu tiên của chính phủ Mỹ bởi lẽ khoảng 20% lượng di cư toàn thế giới, ước tính khoảng 191 triệu người đang sinh sống tại đất nước này.

Thông qua PRM, Bộ Ngoại giao Mỹ ủng hộ các cách thức di cư quốc tế vì mục đích nhân đạo, có trật tự, hợp pháp và an toàn. PRM làm việc với các chính phủ để chia sẻ những kinh nghiệm tốt nhất và phối hợp giải quyết các vấn đề cụ thể của từng vùng lãnh thổ, bao gồm cả vấn đề an ninh biên giới, thủ tục xin tị nạn và vấn đề bảo vệ nhân quyền cho người di cư. Trong số những người di cư, phụ nữ và trẻ em là những đối tượng rất dễ bị tổn thương và bị khai thác dưới các hình thức như buôn bán lao động hoặc lao động tình dục. PRM là một bộ phận trong số các nỗ lực phối hợp chung với các chính phủ, các tổ chức quốc tế và các tổ chức phi chính phủ nhằm đấu tranh chống nạn buôn người.

Các giá trị mang tính toàn cầu

Mục tiêu của chúng tôi trong việc hỗ trợ người tị nạn và trong chính sách dân cư và di cư của Chính phủ Hoa Kỳ là mang lại niềm hy vọng và sự giúp đỡ. Thông qua hoạt động của

Cơ quan phụ trách Dân cư, người tị nạn và di cư của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, chúng tôi tin rằng nước Mỹ đang xây dựng những giá trị toàn cầu và đang ủng hộ cho quyền tự do và danh dự của con người.

http://www.state.gov/g/prm/