Tư liệu dịch: Các vấn đề toàn cầu

BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG: 30 NĂM TIẾN BỘ CỦA HOA KỲ
Tạp chí điện tử của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ
Các vấn đề toàn cầu, tháng 6/2005

VIỄN CẢNH THAY ĐỔI KHÍ HẬU HOA KỲ
John Marburger

Chính phủ Hoa Kỳ đang đối mặt với vấn đề thay đổi khí hậu bằng việc đầu tư chiều sâu cho nghiên cứu phát triển các công nghệ mới và hình thành các mối quan hệ đối tác với chính phủ các nước khác. Theo Tiến sĩ John Marburger, cố vấn khoa học của Tổng thống George W. Bush kiêm Giám đốc Văn phòng về chính sách khoa học và công nghệ tại Phủ tổng thống: "viễn cảnh ở đây chính là tạo ra các công nghệ sản xuất năng lượng mà tất cả các quốc gia đều có thể sử dụng để đạt được mục tiêu hạn chế lượng khí thải nhà kính mà không làm ảnh hưởng đến việc không ngừng nâng cao tiêu chuẩn cuộc sống mà tất cả các quốc gia mong muốn”. 

Ngay trước khi nhận nhiệm vụ tại Nhà Trắng vào năm 2001, Tiến sĩ John Marburger là Giám đốc Phòng thí nghiệm quốc gia Brookhaven tại Upton, New York. Từ năm 1980 đến 1994, ông là chủ tịch Trường đại học State University of New York-Stony Brook. 

"Vấn đề thay đổi khí hậu không phải của riêng của một quốc gia nào. Những tác động của nó càng không thể chỉ bị kiểm soát bằng một đạo quân hoặc không thể chỉ là kết quả của sự tưởng tượng. Với khả năng tác động đến mọi nơi trên thế giới, thay đổi khí hậu là một vấn đề phải được toàn thế giới quan tâm giải quyết".
Tổng thống George W. Bush, ngày 11 tháng 6 năm 2001

Với những lời phát biểu nói trên, Tổng thống Bush rõ ràng đã thừa nhận thực tế và sự nghiêm trọng của vấn đề thay đổi khí hậu và ông đã khởi xuất một chính sách mang tính thực tế và có trách nhiệm với ba mục tiêu chủ yếu là: 

• Ứng dụng các công nghệ mới vào sản xuất và sử dụng năng lượng để có thể làm yếu đi đáng kể mối liên hệ giữa phát triển kinh tế và việc tạo ra khí thải nhà kính. 
  
• Nâng cao các công cụ khoa học và sự hiểu biết cần thiết để giải quyết hiệu quả hơn những vấn đề do thay đổi khí hậu gây ra. 
  
• Hợp tác với các quốc gia khác để giải quyết tổng thế các vấn đề về thay đổi khí hậu. 
  

Để đạt tới những mục tiêu này, Hoa Kỳ sẽ chi 5,2 tỷ đô-la trong năm tài khóa 2005 cho nghiên cứu khoa học về thay đổi khí hậu, về công nghệ năng lượng tiên tiến và các trợ giúp quốc tế có liên quan - nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác. 

Những công nghệ theo định hướng khí hậu của Hoa Kỳ rất nhiều tham vọng nếu so sánh với các thách thức: phát triển các công nghệ hyđrô-cacbon để có thể giúp các phương tiện vận tải hoạt động hiệu quả hơn và không thải khí cacbon và mang lại các ứng dụng khác, xây dựng các nhà máy điện kiểu mới -"FutureGen" – có thể sản xuất năng lượng từ hyđrô-cacbon mà không thải khí cacbon vào khí quyển, và cam kết nghiên cứu các hình thức sản xuất năng lượng không thải khí cacbon như năng lượng hạt nhân để có thể đạt được hiệu quả kinh tế lớn về quy mô sản xuất. Viễn cảnh ở đây chính là tạo ra những công nghệ mới mà tất cả các quốc gia đều có thể sử dụng để đạt được mục tiêu hạn chế lượng khí thải nhà kính, đồng thời không ảnh hưởng đến việc nâng cao tiêu chuẩn cuộc sống mà tất cả các quốc gia đều mong muốn.

 

Các sáng kiến khoa học về khí hậu có ý nghĩa cực kỳ quan trọng đối với việc xây dựng quy hoạch lâu dài mà từng khu vực trên thế giới phải thực hiện để đáp lại thách thức từ vấn đề thay đổi khí hậu. Thậm chí những tiến bộ khiêm tốn nhất trong nhận thức của chúng ta về thời tiết và khí hậu cũng có thể có tác động tích cực. Hoa Kỳ đang chi gần 2 tỷ đô-la mỗi năm cho lĩnh vực khoa học khí hậu trong khuôn khổ một kế hoạch chiến lược được xác định rõ ràng và được xây dựng cũng như xem xét lại với sự tham vấn của cộng đồng khoa học quốc tế và Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia.

 

Hợp tác quốc tế cũng quan trọng đối với việc theo dõi, hiểu biết, chuẩn bị sẵn sàng và giảm bớt tác động tiềm tàng của thay đổi khí hậu. Nếu so sánh thì Hoa Kỳ là nước tài trợ nhiều tiền nhất cho các hoạt động trong khuôn khổ Công ước khung Liên Hợp Quốc về Thay đổi khí hậu (UNFCCC) và Ủy ban liên chính phủ về Thay đổi khí hậu (IPCC). 

Các sáng kiến quốc tế mà chính phủ Hoa Kỳ tham gia bao gồm: 

• Hợp tác giảm khí thải mêtan (Methane to Markets Partnership) là một sáng kiến hành động nhằm làm giảm lượng khí thải mêtan để nâng cao tăng trưởng kinh tế, thúc đẩy an ninh năng lượng, cải thiện môi trường và giảm lượng khí thải nhà kính. Mười bốn nước đã khởi xuất sáng kiến này tại một cuộc họp cấp bộ trưởng vào ngày 16 tháng 11 năm 2004 tại Washington, D.C. [http://www.epa.gov/methane/international.html]
• Hợp tác quốc tế vì một nền kinh tế hyđrô (International Partnership for a Hydrogen Economy) được hình thành để thực hiện các mục tiêu của Sáng kiến nhiên liệu hyđrô (Hydrogen Fuel Initiative) và Sáng kiến hợp tác ôtô tự do (Freedom Car Partnership) của Tổng thống Bush trên quy mô quốc tế. 15 nước và Liên minh châu Âu (EU) tham gia sáng kiến hợp tác này đang cùng nhau thúc đẩy sự chuyển đổi trên toàn cầu sang nền kinh tế hyđrô với mục tiêu làm cho các phương tiện sử dụng nhiên liệu này có sẵn trên thị trường vào năm 2020. [http://www.eere.energy.gov/hydrogenandfuelcells/international_activities.html]
• Diễn đàn lãnh đạo về công nghệ phân lập cacbon là một khuôn khổ hợp tác với các đối tác trên quy mô toàn cầu, bao gồm các nước đang phát triển, về nghiên cứu và triển khai ứng dụng các công nghệ phân lập cacbon trong thập kỷ tới. [http://www.fe.doe.gov/programs/sequestration/cslf/]
• Diễn đàn quốc tế của thế hệ 4 về năng lượng hạt nhân là một diễn đàn hợp tác đa phương thúc đẩy hợp tác quốc tế trong hoạt động nghiên cứu và phát triển một thế hệ mới các hệ thống sản xuất năng lượng hạt nhân an toàn, giá cả phù hợp và dễ hạn chế phổ biến hạt nhân hơn. [http://gen-iv.ne.doe.gov/intl.html]
• Hợp tác về năng lượng tái sinh và hiệu quả năng lượng được thành lập tại Hội nghị Thượng đỉnh Thế giới về Phát triển Bền vững ở Johannesburg, Nam Phi, vào tháng 8 năm 2002 và có mục đích đẩy nhanh và mở rộng thị trường thế giới cho năng lượng tái sinh và các công nghệ về hiệu quả năng lượng.  
  

Các sáng kiến và quan hệ đối tác song phương này tập hợp khoảng 20 quốc gia phát triển và đang phát triển, cùng với Hoa Kỳ, chiếm hơn 70% lượng khí thải nhà kính trên toàn cầu. 

Hoa Kỳ đã đề xuất một sáng kiến táo bạo và nhận được sự hỗ trợ rộng rãi của quốc tế về việc phối hợp những hoạt động quan trắc trái đất, một cách tiếp cận theo kiểu “hệ thống của nhiều hệ thống” trong việc nâng cao hiểu biết về tình trạng môi trường trên toàn cầu, với sự tham gia của 55 quốc gia và Liên minh châu Âu. Một kế hoạch chiến lược 10 năm vừa được công bố cho biết mức độ tham gia của Hoa Kỳ trong một Hệ thống phối hợp quan trắc trái đất. Gần đây, những định hướng về hệ thống toàn cầu - Hệ thống tập hợp các hệ thống quan trắc trái đất trên toàn cầu hay GEOSS - được thông qua tại hội nghị thượng đỉnh lần thứ ba của Nhóm làm việc về quan trắc trái đất tại Brussels. Kết quả cuối cùng sẽ là việc tiếp cận một lượng thông tin về môi trường lớn chưa từng thấy và được chuyển thành những sản phẩm dữ liệu mới mang lại lợi ích cho các cộng đồng xã hội và các nền kinh tế trên thế giới.

 
Những hành động này hợp thành một cách tiếp cận thấu đáo và có tầm nhìn đối với thách thức to lớn về thay đổi khí hậu. Theo lời của Tổng thống Bush: "Cách tiếp cận của tôi công nhận rằng tăng trưởng kinh tế là giải pháp chứ không phải là vấn đề. Vì một quốc gia phát triển kinh tế là một quốc gia có thể thực hiện đầu tư và có thể mua các công nghệ mới”. Những hoạt động đầu tư này được thực hiện thay mặt cho tất cả các quốc gia và có ý nghĩa căn bản cho một nền kinh tế toàn cầu bền vững trong tương lai.