Tư liệu dịch: Chính trị, xã hội và văn hóa Mỹ

NỀN CÔNG NGHIỆP ĐIỆN ẢNH NGÀY NAY
Tạp chí điện tử của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, tháng 6/2007

CÁC LIÊN HOAN PHIM Ở MỸ
Carolee Walker

Công chúng trên toàn nước Mỹ ngày càng quan tâm và ủng hộ các liên hoan phim. Điều này khiến cho các nhà làm phim mới có cơ hội trình chiếu và khán giả được thưởng thức nhiều hơn. Carolee Walker là người chuyên viết bài cho Văn phòng các Chương trình Thông tin Quốc tế của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ.

Chỉ riêng ở Mỹ đã có hơn 300 liên hoan phim, mang đến cho khán giả cơ hội được thưởng thức những bộ phim ngắn và dài có thể không được chiếu trên màn bạc. Những liên hoan phim này mang đến cho các nhà làm phim độc lập, đặc biệt là những nghệ sĩ trẻ và mới được đào tạo, cơ hội độc nhất vô nhị để trình làng những tác phẩm mới nhất và những bộ phim đầy ấn tượng, có thể có ảnh hưởng tích cực đối với sự nghiệp của họ trong công nghệ điện ảnh.

Các liên hoan phim phục vụ hai mục tiêu quan trọng: Thứ nhất, chúng giúp các nhà làm phim độc lập được nổi lên, bởi họ cần trình chiếu phim nhiều hơn trước khi các hãng phim thuê họ làm phim thương mại. Thứ hai, chúng tạo cơ hội cho những người say mê điện ảnh và các cộng đồng địa phương ngồi lại với nhau và bàn về các ý tưởng. Các liên hoan phim có quy mô và diện mạo khác nhau, từ liên hoan phim Cannes ở Pháp và liên hoan phim quốc tế Sundance ở bang Utah được cả thế giới biết đến, tới những sự kiện ít được biết tới hơn như Silk Screen: Liên hoan phim Mỹ-Á ở Pittsburgh, bang Pennsylvania và Liên hoan phim châu Phi Cascade ở Portland, bang Oregon. Một số liên hoan phim ra đời cách đây mấy thập kỷ, nhưng cũng có những liên hoan phim còn khá mới, chẳng hạn như liên hoan phim Stories from the Field - một liên hoan phim tài liệu do Liên Hợp Quốc tài trợ ra đời cách đây ba năm. Liên hoan phim này nói về các vấn đề thế giới phải đối mặt  cũng như về tính hiệu quả khi làm phim. (Để biết thêm chi tiết về  Stories from the Field, truy cập trang web http://www.mcainy.org/common/11040/?clientID =11040.)

Mặc dù hầu hết các liên hoan phim thường kết hợp trao giải của ban giám khảo và của khán giả để làm nổi bật một số phim và các nhà làm phim, song tại đó các phim không tranh giải cũng vẫn được trình chiếu. Đây là cách để tiếp thị phim đối với các nhà phân phối và để các đạo diễn độc lập cũng như các diễn viên ít tên tuổi được biết đến. Viện hàn lâm Khoa học và Kịch nghệ Hoa Kỳ, nơi trao giải Oscar hàng năm, công nhận những người giành giải thưởng lớn của 60 liên hoan phim tại Mỹ và trên thế giới, đồng thời trao giải Oscar cho phim ngắn hành động thực hay nhất và phim tài liệu hay nhất.

Các liên hoan phim đang trở thành các sự kiện thường niên và nhiều nhà tổ chức liên hoan phim thành công nhất đã có thể thu hút trong số những người đam mê điện ảnh những thành viên trả tiền đăng ký để xem bất cứ phim nào mà các nhà điều phối chọn  trình chiếu. Đối với người Mỹ, điều này làm gia tăng lòng tin bởi hàng năm các thành viên đều trả tiền trước. Trong nhiều trường hợp, địa vị thành viên chỉ cho phép người hâm mộ điện ảnh được mua vé trước. Người Mỹ muốn trở thành thành viên của các liên hoan phim bởi vì đây là kênh chủ yếu để xem phim nước ngoài ở Mỹ. Các đạo diễn và diễn viên, những người tham gia quá trình sàng lọc thường dự các buổi hội thảo, tạo thêm không khí cho liên hoan và giúp các cộng đồng và các tổ chức tăng cường hỗ trợ cần thiết. Do cộng đồng ngày càng quan tâm và tham gia nhiều hơn trong các liên hoan phim, nên các sự kiện này cũng trở thành những cơ hội tài trợ đối với các doanh nghiệp địa phương và các công ty lớn. 

Danh sách các Liên hoan phim của Viện Hàn lâm Khoa học và Kịch nghệ  Hoa kỳ có tại trang web http://www.oscars.org/80academyawards/rules_shortfest.html.

 

Số lượng vé bán: Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ (MPAA*) đã đưa ra bản báo cáo dài 24 trang tổng kết số lượng vé đã bán ra, chủ yếu sử dụng biểu đồ và đồ thị. Để xem toàn bộ báo cáo “Số liệu thống kê thị trường điện ảnh Hoa Kỳ 2006”, xem tại trang web: http://www.mpaa.org/2006-US-Theatrical-Maket-Statistic-Report.pdf. Những điểm nổi bật trong báo cáo: Trong năm 2001, tổng doanh thu từ bán vé của ngành công nghiệp điện ảnh Mỹ là 16,96 tỉ đô-la Mỹ, một nửa số đó, 8,41 tỷ, là doanh thu trong nước và phần còn lại là doanh thu từ nước ngoài. Trong năm 2006, tổng doanh thu từ bán vé của ngành điện ảnh Mỹ là 25,82 tỉ đô-la Mỹ, và chỉ hơn một phần ba số đó, 8,41 tỉ là doanh thu trong nước, và phần còn lại là doanh thu từ nước ngoài. So với năm 2005 doanh thu cả trong nước và nước ngoài đều tăng, tuy nhiên doanh thu từ nước ngoài tăng nhiều hơn. Lần đầu tiên trong năm 2006, một bộ phim đã đạt doanh thu hơn 400 triệu đô-la Mỹ trong nước (Phim Pirates of the Caribbean: Dead Man’s Chest- Cướp biển vùng Caribê 3), số lượng các bộ phim có doanh thu từ 50 đến 99 triệu đô-la Mỹ tăng từ 36 phim năm 2005 lên 45 phim năm 2006. Tổng thể, số phim có doanh thu đạt hơn 50 triệu đô-la Mỹ tăng từ 56 phim trong năm 2005 lên 63 phim năm 2006. Số lượng các bộ phim mới ra mắt ở Mỹ: Năm 1996:  420 phim Năm 2002: 449 phim Năm 2005: 535 phim Năm 2006: 599 phim Tuy nhiên, những người yêu điện ảnh vẫn đi xem phim ngay cả khi họ có thể lựa chọn công nghệ khác tại gia. Những gia đình đã có hoặc tiếp cận đuợc bốn hay nhiều công nghệ khác (như máy xem đĩa DVD, truyền hình vệ tinh…) nhưng vẫn đến rạp để xem phim vào khoảng 10 lần một năm. Những người có ít phương tiện công nghệ thay thế dưới 4 thường chỉ đi rạp 7 lần/năm. Các rạp chiếu phim Mỹ lúc nào cũng đông khách trong năm 2006 với tổng số bán ra xấp xỉ 1,5 tỉ đô-la. * MPAA là một tổ chức phi lợi nhuận hình thành từ 6 xưởng phim lớn hoạt động đại diện cho nền kỹ nghệ điện ảnh. Trên trang Web của mình [http://www.mpaa.org/], MPAA tự giới thiệu mình là “Tiếng nói và người cổ vũ cho Điện ảnh Hoa Kỳ, những kỹ nghệ Video và TV tại gia”.