Tư liệu dịch: Chính trị, xã hội và văn hóa Mỹ

CHẶNG ĐƯỜNG DÀI TRANH CỬ: BẦU CỬ Ở HOA KỲ NĂM 2008
Tạp chí Điện tử của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, tháng 10/2007

LẦN ĐẦU TIÊN BỎ PHIẾU
Rebecca Zeifman

Hai bạn trẻ người Mỹ nêu tầm quan trọng của việc bỏ phiếu và cảm xúc lần đầu tiên họ được bỏ phiếu. Rebecca Zeifman là người chuyên viết bài cho Chương trình Thông tin Quốc tế, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ.

Quyền bầu cử là một trong những quyền cơ bản nhất trong một nền dân chủ. Ở Hoa Kỳ, bất kỳ ai là công dân Mỹ từ 18 tuổi trở lên đều có quyền bầu cử.

Đối với những cử tri lần đầu tiên được thực hiện quyền đó, lần đầu tiên bỏ phiếu là kỷ niệm thật đặc biệt. Đó là dịp họ được thực hiện quyền hiến định và tham gia vào quá trình ra quyết định chính trị.

Hai cử tri dưới đây – một sinh viên vừa đến tuổi bầu cử và một công dân mới được nhập quốc tịch Hoa Kỳ – kể lại những kỷ niệm lần đầu tiên được đi bỏ phiếu.

Joanna Fisher, năm nay 20 tuổi, là sinh viên quê ở Charlotte, Bắc Carolina, mới nhập trường được chín tháng tại một trường đại học ở Waterville, Maine. Cô đi bỏ phiếu lần đầu tiên năm 2005 trong các cuộc bầu cử tại tiểu bang Maine.

Đối với Fisher, có một điều rõ ràng là cô sẽ được bỏ phiếu trong thời gian sớm nhất. Fisher kể: “Tôi luôn biết sẽ được đăng ký đi bầu cử ngay sau khi có một cuộc bầu cử và tôi đủ tuổi đi bỏ phiếu. Thực ra tôi đã sinh ra và lớn lên trong gia đình rất quan tâm đến chính trị và quan tâm đến những gì đang diễn ra xung quanh mình”.

Thậm chí ngay cả khi chưa đủ tuổi đi bỏ phiếu, Fisher đã tham gia vào quá trình chính trị. Trong kỳ bầu cử tổng thống năm 2004, cô mới 17 tuổi — chỉ còn thiếu một năm là đủ tuổi đi bỏ phiếu theo luật định. Trong thời gian đó, Fisher đã làm việc cho ứng cử viên Thượng viện Hoa Kỳ Erskine Bowles, đi phát tờ rơi tới từng nhà ở thị trấn Charlotte. Cô cũng tham gia tình nguyện tại trường, giúp các bạn cùng trường lớn tuổi hơn đăng ký bầu cử. Cô kể lại: “Cuộc bầu cử đó thực sự rất quan trọng với em. Cho dù em không tham gia bỏ phiếu nhưng em vẫn làm được rất nhiều việc”.

Khi tròn 18 tuổi, Fisher đã tự đi đăng ký bầu cử. “Bố mẹ em thậm chí không cần phải nhắc ‘Con phải đi đăng ký bầu cử đấy nhé’. Việc làm đó thực sự rất quan trọng đối với em”.

Do đó, vào ngày 8/11/2005, Joanna đã đi đăng ký và bỏ phiếu lần đầu tiên. Cô kể lại: “Đó chỉ là cuộc bầu cử của Waterville thôi. Cuộc bầu cử để lựa chọn thị trưởng, chỉ mang tính địa phương. Em đã xuất trình bằng lái xe được cấp ở Bắc Carolina, và mọi thủ tục chỉ mất ba phút, sau đó em bỏ phiếu”.

Kể từ cuộc bầu cử đầu tiên đó, Fisher đã bỏ phiếu tiếp lần nữa, trong kỳ bầu cử chọn thống đốc bang tháng 11/2006. Còn bây giờ cô đang mong chờ cuộc bầu cử năm 2008. Cô nói: "Em rất muốn đi bỏ phiếu vì đó là cuộc bầu cử tổng thống đầu tiên em được tham gia. Cuộc bầu cử này cứ bốn năm mới có một lần và là niềm tự hào của cả dân tộc, đối với cả chúng ta và nhiều quốc gia khác".

Malavika Jagannathan, năm nay 23 tuổi, cũng rất mong chờ lần đầu tiên được đi bỏ phiếu. Là phóng viên cho tờ Công báo Green Bay ở Green Bay, bang Wisconsin, Jagannathan cảm thấy rất buồn khi đưa tin về bầu cử mà bản thân cô lại không được tham gia.

Năm 1995, Jagannathan đã cùng gia đình di cư sang Mỹ từ Bangalore, quê hương của cô ở Ấn Độ, và định cư tại College Station, bang Texas. Từ khi còn nhỏ, gia đình cô đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tham gia vào chính trị. Jagannathan kể: “Mẹ em luôn dặn cho dù có mang hộ chiếu của một nước khác thì con cũng phải tích cực tham gia vào bất kỳ xã hội nào nơi con đang sinh sống nhé”.

Cũng giống như Fisher, Jagannathan đã tham gia vào chính trị từ rất sớm, trước khi cô đủ tuổi đi bỏ phiếu. Khi học phổ thông trung học, cô đã tham gia tình nguyện cho Đảng Dân chủ và Đảng Xanh, phát tờ rơi và tổ chức các hoạt động đăng ký cử tri ở trường học. Cô nói: "Em đã dựng những lều nhỏ này, nhưng bản thân em thì lại không thể đăng ký cho các bạn khác được vì em chưa đăng ký đi bầu cử”.

Jagannathan nói rằng khi chưa trở thành công dân Hoa Kỳ, điều đó thực sự càng thôi thúc cô tích cực tham gia vào chính trị hơn. “Em biết em chưa thể đi bầu cử, nhưng em vẫn có thể đóng góp bằng nhiều cách khác, chứ không chỉ duy nhất qua lá phiếu. Đấy chính là lý do tại sao em rất thích chính trị”.

Jagannathan đã trở thành công dân Hoa Kỳ ngày 14/12/2006. Ngày hôm sau, cô đã đến thăm Tòa thị chính Green Bay và đánh dấu “Có” vào câu hỏi “Bạn có phải là công dân Hoa Kỳ?” trên tờ đăng ký cử tri.

Cho dù còn phải chờ gần hai tháng nữa mới đến cuộc bầu cử kế tiếp, song Jagannathan rất muốn đi đăng ký. “Thực ra em đã nói về bỏ phiếu từ lâu lắm rồi, nhưng điều đầu tiên em cần phải làm là đi đăng ký cử tri”.

Hai tháng sau, Jagannathan đã bỏ phiếu trong cuộc bầu cử sơ bộ tại địa phương về một số sáng kiến cần lá phiếu cử tri. Cô kể lại: “Em vui lắm. Địa điểm bỏ phiếu của em nằm trong một nhà thờ ở cuối phố gần nơi em ở. Địa điểm bỏ phiếu do mấy bác lớn tuổi điều hành. Em nói với các bác ấy đây là lần đầu tiên em được đi bỏ phiếu và tất cả các bác ấy cũng rất vui”.

Sau khi đưa tin về một số cuộc bầu cử với vai trò là một phóng viên và tham gia tình nguyện giúp một đảng, cuối cùng thì cô đã thở phào nhẹ nhõm khi được tham gia với tư cách là cử tri. “Thực ra em đã chuẩn bị từ lâu rồi, nhất là sau cuộc bầu cử tháng 11/2006 khi em ngồi đây để đưa tin về bầu cử mà lòng cứ bồn chồn vì chưa thể tham gia. Nhưng bây giờ thì mọi chuyện đã tốt rồi”, cô kể lại như vậy.

Cho dù không phải tất cả những ứng cử viên mà cô ủng hộ đều đắc cử ngày hôm đó, song Jagannathan đã thề với gia đình và bạn bè rằng sau này cô sẽ cố gắng đi bỏ phiếu trong tất cả các cuộc bầu cử. “Em có cảm giác có một điều gì đó rất đặc biệt. Cũng vì mong chờ từ lâu quá rồi nên em thấy đạt được mong ước ấy rất quan trọng”.

Theo Jagannathan, những công dân mới có thể trân trọng quyền bầu cử thậm chí còn nhiều hơn cả những công dân sinh ra và lớn lên tại Hoa Kỳ. “Em nghĩ khi sinh ra đã có những quyền như vậy thì có thể mình sẽ không quan tâm nhiều đến chúng. Nhưng khi mình sống mà chưa có những quyền như vậy, và khi đã có rồi thì điều đó có ý nghĩa quan trọng hơn rất nhiều”.