Tư liệu dịch: Chính trị, xã hội và văn hóa Mỹ

NỀN TẢNG CỦA CHẾ ĐỘ DÂN CHỦ
Tạp chí điện tử của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, tháng 12/2005

LỜI GIỚI THIỆU

Mọi người trên khắp thế giới đều mong muốn gây dựng tương lai cho gia đình họ trong xã hội tự do và cởi mở. Niềm ước nguyện đó bao gồm lòng mong muốn được hưởng những quyền tự do cơ bản của con người, tham gia vào các cuộc bầu cử công bằng, được hành đạo, tự do phát ngôn về những vấn đề chung và cảm thấy chắc chắn rằng hệ thống tòa án công minh sẽ phán xử những trường hợp vi phạm pháp luật. Trong số này, chúng tôi tập trung chủ yếu vào một số nội dung cơ bản của những nền dân chủ chân chính và kinh nghiệm của nhiều quốc gia khác nhau trong việc tạo dựng nên một thể chế dân chủ phù hợp với văn hoá, bảo vệ các dân tộc thiểu số và giúp tất cả các công dân của mình thực hiện được ước nguyện của họ.

Ellen Hume, nhà báo kiêm giáo sư truyền thông, nêu kinh nghiệm của mình trong việc tổ chức các cuộc hội thảo về dân chủ và báo chí ở khắp nước Mỹ, Ethiopia, Nga, Bosnia, Ba Lan và Cộng hòa Séc để nêu bật vai trò sống còn của một nền báo chí tự do.

Nhà kinh tế Ian Vᳱuez nhận biết tầm quan trọng của quyền tự do kinh tế và khả năng đối trọng của tự do kinh tế với quyền lực chính trị và tạo đà cho một xã hội đa nguyên. Vᳱuez nêu những bằng chứng chứng minh rằng ở những quốc gia có nền kinh tế tự do nhất thì người dân cũng được hưởng mức sống tương đối cao. Tác giả còn bàn tới mối quan hệ hữu cơ giữa pháp quyền và tự do kinh tế.

Trong một bài phỏng vấn ngắn, nhà kinh tế đoạt giải Nô-ben người Pê-ru, Hernando de Soto, đã nói tới tầm quan trọng của hệ thống quyền sở hữu vững chắc đối với một xã hội dân chủ.

Giáo sư Khoa học Chính trị Ted G.Jelen nêu tầm quan trọng của việc tôn trọng sự đa dạng tôn giáo và các quyền của các tôn giáo thiểu số. Jelen cũng cho rằng ngay cả khi quan niệm phân biệt tôn giáo cũng có tác động tiêu cực tới sự thành công của ngoại giao và tới các thủ tục dân chủ hiệu quả.

Giáo sư kiêm tác giả Ralph Ketcham đề cập tới trách nhiệm của công dân trong một xã hội tự do.

Cuối cùng, thẩm thẩm thÈm phán tòa án quận của Hoa Kỳ, bà Miles-LaGrange, đã cho biết những nguyên lý cơ bản của hệ thống tư pháp của Hoa Kỳ và mô tả sự tham gia của bà vào dự án cải cách tư pháp tại Rwanda.

Do dân chủ ngày càng mở rộng trên thế giới nên các quốc gia trong thời kỳ quá độ sẽ hướng tới những nền dân chủ hiện hữu để tìm lời giải đáp. Những quốc gia đó cần nhớ rằng không có mô hình nào là đơn giản và không có bất cứ một khuôn mẫu nào có thể hoàn toàn áp dụng cho tất cả mọi nơi. Tuy nhiên, một số vấn đề mà chúng tôi đã tìm hiểu – các nền dân chủ tôn trọng sự khác biệt trong dân chúng như thế nào, tầm quan trọng của hệ thống tư pháp công minh, quyền tự do kinh tế và tự do báo chí – lại là những nhân tố cốt yếu trong mọi xã hội dân chủ. Chúng tôi trân trọng kính mời độc giả tiếp tục tìm hiểu chủ đề đầy thú vị này thông qua các mối liên quan được liệt kê trong nguồn tư liệu. Chúng tôi hy vọng tạp chí này sẽ cung cấp một cái nhìn sâu sắc và gợi mở những cuộc thảo luận về nền tảng của chế độ dân chủ Hoa Kỳ.

Ban Biên tập