Tư liệu dịch: Báo chí, truyền thông và công nghệ thông tin

TRUYỀN THÔNG TẠO SỰ THAY ĐỔI
Tạp chí điện tử của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, tháng 12/2007

MANG ĐẬM TÍNH ĐỊA PHƯƠNG

Công nghệ truyền thông mới cho phép những người dân thường ở vùng ngoại ô và các ngôi làng nhỏ có thể tạo ra thông tin trực tuyến không giống như các thể thức truyền thông truyền thống khác như báo chí, truyền hình và đài phát thanh. Cách thức tiếp cận ở cấp vi mô tại địa phương theo kiểu này đã tập hợp được sự tham gia của công dân vào việc tổ chức giải quyết các vấn đề địa phương; từ đó, có thể xây dựng và phát triển nền tảng cơ sở để lôi kéo sự tham gia của dân chúng vào đời sống chính trị.

Cựu Chủ tịch Hạ viện Hoa Kỳ Tip O'Neill đã nói: “Mọi hoạt động chính trị đều có tính địa phương”. Ngày nay, ở Hoa Kỳ, mảnh đất màu mỡ sinh ra các chính khách thuộc mọi tầng lớp, chủng tộc được gọi là các địa chỉ truyền thông công dân, truyền thông mang đậm tính địa phương, các nhật ký mạng tại chỗ - những địa chỉ trực tuyến, nơi mà công dân tại các cộng đồng nhỏ tự viết bài, chụp ảnh và quay video bản thân họ và những vấn đề mà họ quan tâm.

Cuộc điều tra năm 2007 về các địa chỉ truyền thông công dân cho rằng những địa chỉ này “mang đậm tính địa phương”. Chúng cung cấp các thể loại tin tức và quan điểm địa phương - những loại thông tin mà các tờ báo lớn không bao giờ coi là “tin tức” hoặc không có đủ nhân viên và nguồn lực để đề cập đến những thông tin đó. Các địa chỉ sáng lập này đã góp phần củng cố thêm tình nghĩa láng giềng, tình bạn và cung cấp thông tin, các vấn đề hoặc các sự kiện xảy ra ở địa phương; thậm chí chúng có thể mang đậm dấu ấn cá nhân, ví dụ như suy ngẫm của tác giả về tình hình địa phương, quan điểm của tác giả về các dịch vụ và hoạt động kinh doanh ở địa phương, những lời chỉ bảo về nghề thủ công truyền thống hoặc kỹ thuật làm vườn của địa phương.

Theo cuộc điều tra được Viện Báo chí Tương tác (J-Lab) tiến hành ở trường Đại học Maryland: “Những điều này là rất cần thiết để các công dân chia sẻ ý nghĩ, các quan sát và kinh nghiệm của họ. Tính chủ quan chiếm ưu thế”.

Tính khách quan - không cho phép quan điểm cá nhân của một người nào được ảnh hưởng tới nội dung bài viết - là quy tắc đạo đức cốt lõi của các nhà báo Mỹ trong nhiều thập kỷ qua. Nhưng các địa chỉ truyền thông công dân lại tồn tại dựa vào những ai quan tâm đến cộng đồng của họ và mong muốn làm cho cộng đồng đó trở nên tốt đẹp hơn. Tác giả của các bài viết trên những địa chỉ truyền thông công dân thường không chú tâm đến việc che giấu tình cảm cá nhân của họ dưới quy tắc chuẩn mực quy định về tính khách quan.

Các địa chỉ này thường khác nhau giữa các thị trấn và các làng xã. Những cuộc tranh luận trực tuyến có thể chuyển từ thông báo về cuộc họp mặt tại một trường học địa phương sang các cuộc bút chiến địa phương, đến việc khuyến cáo về kế hoạch nghỉ lễ, hoặc đời sống chính trị của tổng thống.

"Truyền thông công dân: Mốt nhất thời hay là tương lai của tin tức" - một nghiên cứu của Viện Báo chí Tương tác, cũng được biết đến với cái tên J-Lab - đã đi đến kết luận rằng các địa chỉ web mang đậm tính địa phương này thực sự đã bắt đầu bùng nổ trên mạng từ năm 2005, nhưng nhiều người cho rằng chúng đã bắt đầu nhen nhóm vào thời kỳ trước khi các thành viên trong cộng đồng thực sự tham gia và bắt đầu đóng góp vào việc xây dựng và hoàn tất nội dung của những địa chỉ trực tuyến ấy.

Vào năm 2003, hai nhà thiết kế mạng ở thị trấn Vermont vùng Brattleboro đã thành lập trang web ibrattelboro.com. Sau sáu tháng xây dựng nội dung trang web với đối tác của mình, đồng sáng lập Christopher Grotke đã nói rằng trang web này thực sự đã đóng góp tích cực cho sự phát triển của cộng đồng. Ông nói: “Sau nhiều năm, hiện nay chính các công dân của cộng đồng là những người viết bài và thực hiện công việc của nhà báo”".

Nói chung, các địa chỉ truyền thông công dân đều có số lượng độc giả nhất định nhưng thường là số lượng ít. Nghiên cứu J-Lab cũng đã đưa ra kết luận rằng tương lai của các địa chỉ truyền thông công dân này dài hay ngắn sẽ hoàn toàn phụ thuộc vào bầu nhiệt huyết và năng lượng của nhóm sáng lập chính và đội ngũ những người tình nguyện.

Câu trả lời cho câu hỏi liệu các địa chỉ truyền thông công dân sẽ tự tồn tại như thế nào cũng đa dạng như chính nội dung của chúng. J-Lab đã tài trợ để các địa chỉ truyền thông công dân này có thể bắt đầu vận hành - phù hợp với tôn chỉ của tổ chức là trợ giúp các hãng tin tức và công dân trong việc sử dụng công nghệ mới để thúc đẩy dân chúng tham gia nhiều hơn vào các cuộc tranh luận về những vấn đề chính sách. Các địa chỉ truyền thông công dân khác cũng được tài trợ hoàn toàn bới những người sáng lập; các địa chỉ khác thì được tài trợ bởi ngân sách có từ quảng cáo của địa phương.

“Tôi nghĩ rằng bạn sẽ thấy 4 hoặc 5 địa chỉ truyền thông công dân (mang đậm tính địa phương) ở mỗi thành phố trong vài năm tới; trong số đó, không có địa chỉ nào tồn tại vĩnh viễn cả”, Paul Bass - người sáng lập ra NewHavenIndependent.org - đã nói như vậy trong buổi trả lời phỏng vấn điều tra của ông trước J-Lab. “Chúng tôi sẽ không bao giờ trở thành các tổ chức quy mô lớn. Tôi nghĩ rằng điều sẽ tồn tại được trong dài hạn chỉ có thể là hiện tượng ‘báo chí công dân’ mà thôi”.

-- Charlene Porter

Làm xáo trộn nơi bạn sống   Gần 200 trang web truyền thông công dân mang đậm tính địa phương đã trả lời phỏng vấn điều tra của J-Lab, trong đó họ đưa ra các câu trả lời như sau về tính hiệu quả của truyền thông công dân trong việc gây ảnh hưởng tới cộng đồng: 82% tạo cơ hội đối thoại 61% tham gia giám sát hoạt động của chính quyền địa phương 39% giúp các cộng đồng giải quyết khó khăn 27% làm tăng sự quan tâm chú ý của cử tri 17% làm tăng số lượng ứng cử viên tham gia tranh cử vào một vị trí nào đó

Những quan điểm trong bài viết này không nhất thiết phản ánh quan điểm hay chính sách của Chính phủ Mỹ