Tư liệu dịch: Báo chí, truyền thông và công nghệ thông tin

TRUYỀN THÔNG TẠO SỰ THAY ĐỔI
Tạp chí điện tử của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, tháng 12/2007

NỀN BÁO CHÍ MỚI VÀ HOẠT ĐỘNG CHÍNH TRỊ Ở MỸ
Thomas B. Edsall

Công nghệ mới và những người sử dụng hiểu biết đã để lại một dấu ấn nào đó đối với các chiến dịch bầu cử của Mỹ - phanh phui các vụ bê bối của ứng cử viên, thúc đẩy việc quyên góp quỹ và định hình lại guồng quay của hệ thống thông tấn.

Thomas B. Edsall hiện đang nắm giữ danh vị giáo sư Joseph Pulitzer II và Edith Pulitzer Moore về Báo chí Công vụ tại Trường báo chí thuộc Đại học Columbia, New York. Ông phụ trách mảng chính trị Mỹ trong suốt 25 năm tại tờ Washington Post và hiện tại là phóng viên cho tờ New Republic, biên tập viên cộng tác cho tạp chí National Journal và đồng thời là biên tập chính trị của tờ Huffington Post, một tờ báo mạng.

Mạng thông tin toàn cầu cùng với sự bùng nổ kéo theo của “thông tin truyền thông mới” đã thực sự tạo ra một bước ngoặt trên chính trường Mỹ trên ít nhất là bốn lĩnh vực, tạo ra 1) phương pháp mới để tiếp cận cử tri; 2) một hệ thống tin tức truyền thống thay đổi đáng kể; 3) sự tham gia đông đảo chưa từng có của các nhà tài trợ nhỏ; 4) các nhóm lợi ích mới được trao quyền ở cả cánh tả và cánh hữu.

Ở cấp độ dễ nhìn nhận nhất, một vài ứng cử viên Tổng thống đã bắt đầu chiến dịch tranh cử chính thức vào năm 2007 bằng việc thông báo ý định vận động tranh cử trên mạng, một thay đổi lớn so với trước kia, khi mà chiến dịch tranh cử truyền thống chủ yếu là hùng biện hay phát biểu trước đám đông, thường là tại quê hương của các ứng cử viên đối lập.

Ví dụ như Thượng Nghị sĩ Đảng Dân Chủ, bà Hillary Clinton, đã sử dụng video trên Web để thông báo về quyết định thành lập ủy ban thăm dò tranh cử Tổng Thống - đây có thể được coi là một sự kiện tin tức quan trọng. Trong phần ghi hình, bà Hillary ngồi trên ghế tại phòng khách nhà mình ở Chappaqua, New York.

Bà Clinton nói: “Nào chúng ta hãy cùng trò chuyện, cùng đàm luận. Và hãy cùng đối thoại về ý kiến của các bạn cũng như ý kiến cá nhân của riêng tôi. Và mặc dù tôi không thể đến thăm phòng khách của từng gia đình, nhưng tôi có thể cố gắng thử. Với sự trợ giúp của các công nghệ hiện đại, trong tuần này, bắt đầu từ thứ 2 tôi có thể trò chuyện trực tiếp với mọi người thông qua video trực tuyến. Và bây giờ chúng ta hãy cùng bắt đầu cuộc trò chuyện trao đổi”.

Những lợi ích của công nghệ truyền thông hiện đại đối với các ứng cử viên có lẽ không còn gì phải bàn cãi. Không giống như một sự kiện công bố bình thường, với phần đặt câu hỏi của báo giới, một thông báo trên trang Web như vậy hoàn toàn có thể nằm trong tầm kiểm soát của chiến dịch tranh cử; nó có thể được quay đi quay lại nhiều lần cho đến khi trở nên hoàn hảo không còn sai sót gì; và đồng thời có thể truyền tải cảm giác thân mật và trò chuyện trực tiếp giữa ứng cử viên và cử tri.

Cạm bẫy và khả năng

Rất nhiều tiến bộ kỹ thuật khác đằng sau sự hoạt động của truyền thông mới cũng không hoàn toàn có lợi cho các chiến dịch tranh cử. Thực tế là chúng còn tạo ra những cạm bẫy tiềm ẩn.

Bất kỳ khi nào xuất hiện tại các địa điểm công cộng, các ứng cử viên đều phải chịu sự giám sát thường xuyên của các nhân viên và những người ủng hộ các ứng viên đối lập. Những người này thường được trang bị các loại máy quay kỹ thuật số nhỏ dễ sử dụng cũng như máy thu âm.

Năm 2006, Thượng Nghị sĩ George Allen, Nghị sĩ Đảng Cộng hòa, bang Virginia, người được đánh giá cao sẽ thắng trong cuộc bầu cử, nhưng cuối cùng lại chịu thất bại trước ứng cử viên Đảng Dân chủ, ông James Webb. Chiến dịch của Allen chịu tổn thất không thể cứu vãn sau khi ông chế nhạo một nhân viên của James Webb đang ghi hình ông: “Anh chàng kia, lại đây nào, lại đây cùng với chiếc áo vàng, “khỉ nhỏ”, hay cho dù tên anh là gì. Anh ta ủng hộ ứng viên đối lập với tôi. Anh ta theo chân chúng tôi khắp nơi. … Nào chùng ta hãy cùng chào đón khỉ nhỏ. Nào lại đây! Chào mừng khỉ nhỏ đến với nước Mỹ, đến với thế giới thực của Virginia”. Ở một số nền văn hóa châu Âu, “khỉ nhỏ” (hay “macaca” trong tiếng Anh) là một từ có ý xúc phạm, ám chỉ những người nhập cư châu Phi.

Đoạn băng về “khỉ nhỏ” thực sự đã trở thành một sự kiện truyền thông nổi bật của chiến dịch tranh cử. Hàng nghìn lượt người đã truy cập để xem đoạn băng này trên YouTube, một trang video dàng truy cập trên Web. Và thậm chí đoạn băng này còn được phát đi phát lại nhiều lần trên đài truyền hình khu vực cũng như đài quốc gia.

Một ứng cử viên tổng thống thu được lợi lớn từ công nghệ Web mới là Hạ Nghị sĩ Đảng Cộng hòa bang Texas, ông Ron Paul. Trong đoạn băng dài được chuẩn bị cho nỗ lực của ông trong chiến dịch đề ứng cử viên Cộng hòa tham gia tranh cử tổng thống 2008, các nguyên tắc của một người theo chủ nghĩa tự do của Paul đã giúp ông giành được sự ủng hộ đông đảo trên web. Thực tế là ông khá nổi tiếng trên các trang như MySpace hay YouTube.
 
Đối với Paul, Web thực sự là một công cụ hỗ trợ tuyệt vời, đã giúp ông huy động được 5,3 triệu đô-la trong quý ba của năm 2007, gần bằng với số tiền 5,7 triệu đô-la mà ông John McCain, Thượng Nghị sĩ Đảng Cộng hòa bang Arizona nổi tiếng hơn nhiều, huy động được.

Có ba cách sử dụng phương tiện truyền thông chưa từng có tiền lệ trước đó đã có ảnh hưởng đến cuộc bầu cử tổng thống 2008. Thứ nhất là trường hợp trợ lý chiến dịch tranh cử của Thượng Nghị sĩ Barack Obama, ứng cử viên Đảng Dân chủ của Bang Illinois đã lấy mẫu quảng cáo của hãng máy tính Apple vốn ví vai trò thống trị của Microsoft như chính phủ độc tài được mô tả trong cuốn tiểu thuyết 1984 của Orwell và chuyển mẩu quảng cáo đó thành khắc họa chân dung bà Hillary Clinton như một nhà độc tài nắm giữ mọi quyền lực.

Mặc dù chiến dịch tranh cử của ông Obama không liên quan đến đoạn quảng cáo đó và người trợ lý cũng đã thôi việc, tuy nhiên điều khiến bà Hillary không thể thoải mái được đó là đã có đến gần một triệu lượt truy cập xem đoạn băng thương mại này trên YouTube.

Đến lượt Thượng Nghị sĩ Obama cũng một phen bối rối do một đoạn băng tự làm đăng tải trên YouTube có tên là “Cô gái Obama”. Trong đoạn băng này, người mẫu kiêm nữ diễn viên Amber Lee Ettinger đã hát nhép một bài hát “Em đã phải lòng … Obama”, cô vừa hát vừa nhảy rất khêu gợi.

Những ảnh hưởng của đoạn băng này đối với chiến dịch vấn động tranh cử của ông Obama cũng chưa thấm vào đâu so với đoạn phim được bí mật quay - sau đó cũng được đăng tải trên YouTube - ứng cử viên tổng thống đảng Dân chủ John Edwards khi ông đang trang điểm trước khi xuất hiện trên truyền hình. Trên nền nhạc và lời của một bài hát trong ca kịch hài West Side Story (Câu chuyện miền Tây), cảnh ông Edward đã đứng chải tóc và vuốt tóc được chiếu đi chiếu lại. Lời của bài hát nhạc nền là “Mình cảm thấy tối nay thật là xinh, ôi xinh làm sao, ôi xinh làm sao và thật duyên dáng đêm nay…”.

Vào năm 2004, về mặt công nghệ, việc phát tán rộng rãi trên Internet các đoạn phim ghi hình như vậy đều chưa thể thực hiện được.

Ảnh hưởng từ những lực lượng nhỏ

Sự phát triển những khả năng truyền thông mới cũng đồng thời dẫn tới sự ra đời của một số loại hình phát triển ngày càng tinh vi và khó có thể nhận thấy. Những loại hình này bao gồm:

• Mạng Internet đã trở thành phương tiện vận động của cánh tả phản chiến như là một nhóm vì lợi ích của Đảng Dân chủ có tầm ảnh hưởng mà tất cả các ứng cử viên và những nhà lãnh đạo quốc hội hiện nay phải tôn trọng và chú trọng đặc biệt.
  
• Những trang Web như OpenLeft, Atrios và DailyKos cùng với rất nhiều người viết nhật ký mạng là những người đã cung cấp dữ liệu cho những trang web này và cho một số trang khác, tạo thành một đơn vị bầu cử mà các ứng cử viên của Đảng Dân chủ không thể xem thường. Thực tế là có rất nhiều ứng cử viên và những nhân viên cấp cao còn thường xuyên tổ chức những cuộc gặp gỡ với cộng đồng web cá nhân cánh tả và tìm cách đăng tải càng nhiều thông tin có lợi càng tốt.
  
• Thành công của ứng cử viên tổng thống của Đảng Dân chủ Howard Dean năm 2004 trong việc huy động những khoản tiền lớn từ những nhà tài trợ nhỏ thông qua những đường link thẻ tín dụng trên mạng đã được tất cả những ứng cử viên quan trọng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử năm 2008 sao chép lại và thậm chí cả những ứng cử viên của Đảng Cộng hòa cũng sao chép lại một cách đáng kể mặc dù ở mức độ ít hơn. Tác động của nó là làm gia tăng số lượng các nhà tài trợ nhỏ nhưng làm giảm lượng đóng góp trung bình. Đặc biệt là đối với ông Barack Obama, xu hướng này đã làm cho việc ứng cử được nhắm tới từ lâu của một nhân vật còn khá mới mẻ đối với chính trường quốc gia là hoàn toàn có thể thực hiện.
  
• Đối với các thành viên của Đảng Dân chủ và các Ủy ban của Đảng Dân chủ, sự gia tăng các nhà tài trợ nhỏ từ trang web đã góp phần quan trọng vào việc tạo ra một sân chơi tài chính năm 2004 và thậm chí sẽ có nhiều thành quả hơn trong vòng bầu cử hiện tại (2007-2008). Lần đầu tiên trong ít nhất là 3 thập kỷ qua, năm nay các ứng viên của Đảng Dân chủ duy trì được lợi thế quan trọng về mặt tài chính so với các ứng viên của Đảng Cộng hòa, đảng mà về truyền thống vốn có khả năng tìm kiếm nguồn tài chính lớn hơn cho việc gây quỹ cho chiến dịch tranh cử.
• Những trang mạng về chính trị đang ngày càng phát triển và trong nhiều khía cạnh còn trở nên quan trọng hơn cả báo chí. Những trang báo mạng như Politico, Huffington Post, Salon, Slate, National Review Online và Wall Street Journal Online chỉ trong một vài năm trở lại đây đã trở nên vô cùng quan trọng khi đăng tin về công tác bầu cử và hoạch định chính sách.
  
• Báo điện tử Huffington Post - nơi hiện nay tôi đang tham gia xây dựng phần tin về hoạt động chính trị là một ví dụ. Trang này xét dưới nhiều khía cạnh đăng lại rất nhiều nội dung mà báo in đã đưa với trang đầu là tin tức trong nước và quốc tế, hay trên các trang về chính trị, trang truyền thông và trên các chuyên mục về giải trí và cuộc sống. Một trong những lợi thế của các trang truyền thông điện tử trực tuyến là ở khả năng về công nghệ hiện đại giúp kết nối vô số đường link với hàng nghìn nguồn thông tin khác nhau, từ những trang điện tử của các loại hình truyền thông truyền thống như báo New York Times [www.nytimes.com], báo Washington Post [www.washingtonpost.com], báo Los Angeles Times [www.latimes.com], v.v. cũng như hàng loạt danh sách các web của các đảng bảo thủ và đảng cấp tiến có thể giúp người xem kết nối được tới các trang mạng về chính trị như RealClearPolitics, TalkingPointsMemo, Instapundit, Taegan Goddard's PoliticalWire và Drudge Report.
  
• Trong năm 2000, những chiến dịch nhằm vào các bản tin thời sự phát cố định trên truyền hình vào lúc 6-7 giờ tối và đăng tải muộn nhất trên báo vào lúc 9-11 giờ đêm. Hiện nay các nhà quản lý trang web luôn tìm kiếm khả năng phát triển một số chương trình mới vì khi một sự kiện chính trị quan trọng diễn ra vào lúc 2 giờ chiều thì vào thời gian nó được phát trên kênh thời sự của truyền hình vào buổi tối thì trên mạng đã đăng tải rất nhiều về những phản ứng cũng như sự chỉ trích từ các đối thủ cạnh tranh và các nhà phân tích.
  
• Sự xuất hiện của các trang web có quan điểm tả khuynh, hữu khuynh hay trung lập cũng đã tạo ra một diễn đàn quan trọng bày tỏ phản ứng của đông đảo người dân nhằm thúc đẩy sự tiến triển của các chiến dịch vận động chính trị. Ví dụ như trong các cuộc tranh luận về việc bầu cử tổng thống, những nhân viên làm việc cho các chiến dịch luôn tìm kiếm những nhận xét được đăng tải trên mạng Internet khen ngợi hoạt động của các ứng cử viên mà họ ủng hộ và những lời chỉ trích các ứng cử viên đối lập. Những lời nhận xét này sẽ được ngay lập tức được gửi qua thư điện tử tới các phương tiện truyền thông truyền thống lẫn truyền thông điện tử, hoặc tới các nhà báo của các loại hình này và những nhà phê bình về cuộc tranh luận bầu cử.
  

Tốc độ của sự thay đổi nhanh chóng về môi trường chính trị hiện nay bắt nguồn từ sự phát triển công nghệ về thông tin và truyền thông đột phá. Nếu như những xu hướng trước đây có vai trò hướng dẫn hay phổ biến tin tức thì có thể cho rằng những cải biến quan trọng trong chiến dịch tranh cử năm 2008 cũng chỉ mới được coi là bước đệm khiêm tốn cho tốc độ phát triển kinh ngạc năm 2012 và 2016.
Những trang tin tức hàng đầu
Bảng dưới đây sẽ cho biết số lượng của các lượt người truy cập vào các trang web đăng tải các thông tin về thời sự và các sự kiện quần chúng do Nielsen Online, một dịch vụ của Công ty Nielsen - được coi là một trong những công ty hàng đầu về việc đánh giá lượt truy cập của khán giả - thực hiện. Bảng này phản ánh thông tin từ tháng 11 năm 2007, những thông tin được coi là những đánh giá mới nhất. Những thông tin này lấy từ dịch vụ NetView chuyên cung cấp thông tin cho các tờ báo khác của Nielsen.

Chương trình hoặc Kênh	Lượng khán giả (nghìn người)	Thời gian xem trung bình của một người /tháng (giờ:phút:giây)
All Current Events & Global News	95,701	1:24:02
Yahoo! News	33,171	0:25:38
CNN Digital Network	30,218	0:36:27
MSNBC Digital Network	29,841	0:26:18
AOL News	20,672	0:30:19
NYTimes.com	17,502	0:34:53
Gannett Newspapers	13,560	0:23:59
Tribune Newspapers	13,031	0:12:15
WorldNow	11,851	0:10:57
Google News	11,114	0:11:12
ABCNEWS Digital Network	10,847	0:07:34
Fox News Digital Network	9,480	0:41:05
USATODAY.com	9,469	0:16:13
CBS News Digital Network	9,394	0:08:48
McClatchy Newspaper Network	9,300	0:08:48
washingtonpost.com	8,681	0:17:22
MediaNews Group Newspapers	7,723	0:10:52
Hearst Newspapers Digital	7,418	0:14:24
Advance Internet	6,713	0:15:08
Topix	6,425	0:04:11
IB Websites	6,298	0:15:22
Thông tin đã xin phép được sử dụng