Skip Global Navigation to Main Content
Skip Breadcrumb Navigation
Tư liệu dịch: Kinh tế và thương mại

LUẬT KINH DOANH VÀ THƯƠNG MẠI: NHỮNG NGUYÊN TẮC CƠ BẢN

Ấn phẩm của Chương trình Thông tin Quốc tế, tháng 8/1994

 J.Peter Byrne

Giới thiệu

Quá trình tiến tới một nền kinh tế theo định hướng thị trường đòi hỏi phải ban hành các luật thương mại và kinh doanh có tính khuyến khích. Các yếu tố cơ bản của luật góp phần hướng tới một nền kinh tế thị trường, chẳng hạn như những nguyên tắc xác lập quyền sở hữu hay trao quyền cho các doanh nghiệp. Tài liệu này xem xét các luật vốn truyền thống được coi là nhóm luật về kinh doanh và thương mại: đó là các luật điều chỉnh hợp đồng, mua bán, cho thuê, các công cụ thanh toán và tín dụng, các giao dịch có bảo đảm và phá sản.

Nền kinh tế thị trường phụ thuộc vào các quyết định không có phối hợp giữa những người tham gia trên thị trường về bản chất và điều kiện giao dịch mà họ tham gia. Luật thương mại cho phép các bên kinh doanh tự do thoả thuận các điều kiện giao dịch, ngăn cấm sự gian lận hay lạm quyền và sử dụng quyền lực nhà nước để thực thi các quyền lợi hợp pháp phát sinh từ các thoả thuận nhất trí. Luật thương mại giảm các hàng rào pháp lý đối với các cá nhân hợp tác dựa trên các điều khoản riêng của họ để làm giàu.

Mặc dù ở mức độ nào đó, các chi tiết cụ thể trong luật thương mại giữa các hệ thống pháp luật hỗ trợ nền kinh tế thị trường có khác nhau, song chúng giống nhau ở những mục tiêu quan trọng nhất của luật thương mại và chủ yếu khác nhau ở các phương tiện được lựa chọn nhằm đạt được các mục tiêu đó. Trong khi luật pháp của một nước phần lớn phản ánh các giá trị truyền thống của nước đó, thì luật thương maị của tất cả các nước lại có điểm chung hợp lý của thị trường. Thực ra, phần lớn luật thương mại hiện nay đều có nguồn gốc từ luật Lex Mercatori, một đạo luật quốc tế quy định về các nguyên tắc và thủ tục thương mại có từ thời trung cổ. Ngày nay, luật thương mại cũng có đặc điểm quốc tế sâu sắc được thể hiện thông qua sự thành công của Công ước Hợp đồng Mua bán Hàng hoá Quốc tế của Liên Hợp quốc 1980.

Tài liệu này xin giới thiệu các nguyên tắc cơ bản của luật kinh doanh và thương mại, vai trò của chúng trong hệ thống pháp luật theo định hướng thị trường và các tiêu chí nhằm cải cách thành công luật thương mại. Trước tiên, tài liệu này sẽ xem xét các nguyên tắc cơ bản của nền kinh tế thị trường và của hệ thống pháp lý được hình thành nhằm hỗ trợ nền kinh tế đó. Thứ hai, tài liệu này sẽ trình bày về các chủ thể chính của luật thương mại và mối quan hệ giữa các chủ thể đó. Cuối cùng, tài liệu sẽ đưa ra một số đề xuất thực tiễn nhằm cải cách luật thương mại một cách có hiệu quả.