Các vấn đề toàn cầu
BÁO CÁO VỀ TÌNH HÌNH NHÂN QUYỀN Ở CÁC NƯỚC, NĂM 2006
Do Cục Dân chủ, Nhân quyền và Lao động, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ phát hành, ngày 6/3/2007
Trên toàn thế giới, phụ nữ và nam giới đang đấu tranh đòi quyền tự do cá nhân và chính trị lớn hơn, đấu tranh để xây dựng các thiết chế dân chủ. Họ đang phấn đấu để đạt được điều mà Tổng thống Bush gọi là “những đòi hỏi không thể thỏa hiệp vì phẩm giá con người”.
Bất chấp rủi ro và những thế lực mạnh hơn cản trở, những cá nhân quả cảm và các tổ chức phi chính phủ đã vạch trần những vụ vi phạm nhân quyền. Họ tìm cách bảo vệ quyền của các nhóm sắc tộc và tôn giáo, quyền của người lao động và phụ nữ, và ngăn chặn nạn buôn người. Họ hành động để xây dựng các xã hội dân sự hùng mạnh, đảm bảo các cuộc bầu cử tự do và công bằng, và xây dựng những nền dân chủ có trách nhiệm, vận hành dựa trên luật pháp.
Những con người có lòng yêu nước sục sôi ấy đang hiện thực hóa những gì mà trước kia chỉ được cho là có thể. Thực vậy, chỉ trong vài thế hệ, tự do đã lan rộng trong thế giới đang phát triển, các chế độ độc tài cộng sản đã sụp đổ, và các nền dân chủ mới đã nổi lên. Chưa bao giờ các quyền được ghi nhận trong Tuyên ngôn Nhân quyền Toàn cầu lại được nhiều quốc gia bảo vệ và bảo vệ đầy đủ hơn như vậy.
Sự nghiệp cao cả đó vẫn tiếp tục và chưa hoàn thành vì còn phải đương đầu với những kẻ kiên quyết chống đối. Không có gì lạ khi những kẻ cảm thấy bị đe dọa trước sự thay đổi dân chủ chống lại những người ủng hộ và hành động để cải cách. Trong năm qua, chúng ta đã thấy rõ những âm mưu đe dọa và sách nhiễu những người bảo vệ nhân quyền và các tổ chức xã hội dân sự, những âm mưu nhằm hạn chế hoặc chấm dứt hoạt động của họ. Những bộ luật bất công đã được sử dụng làm vũ khí chính trị để chống lại những người có chính kiến riêng. Còn có cả những âm mưu dập tắt những tiếng nói bất đồng chính kiến bằng những phương tiện mà luật pháp không cho phép.
Khi các tổ chức phi chính phủ và những người bảo vệ nhân quyền khác bị vây hãm có nghĩa là tự do và dân chủ cũng bị phương hại. Các nền dân chủ trên thế giới cần bảo vệ những người đấu tranh cho nhân quyền. Đó chính là một trong những sứ mệnh ngoại giao chủ chốt của chúng ta ngày nay, và chúng tôi hy vọng rằng Báo cáo về tình hình nhân quyền các nước năm 2006 của Bộ Ngoại giao sẽ giúp thúc đẩy hơn nữa nỗ lực này. Với những suy nghĩ như vậy, tôi trân trọng chuyển báo cáo này tới Quốc hội Hoa Kỳ.
Ngoại trưởng
Condoleezza Rice
Lý do công bố các báo cáo này
Báo cáo này được Bộ Ngoại giao trình lên Quốc hội theo khoản 116(d) và 502B(b) của Đạo luật Viện trợ Nước ngoài (FAA) năm 1961 đã được sửa đổi, bổ sung. Đạo luật này quy định vào ngày 25/2 hàng năm, Ngoại trưởng phải trình lên Chủ tịch Hạ viện và Ủy ban Quan hệ Đối ngoại của Thượng viện “một báo cáo đầy đủ và chi tiết về tình hình nhân quyền được quốc tế công nhận theo quy định của tiểu mục (A): ở những quốc gia nhận viện trợ theo quy định tại mục này, và tiểu mục (B): ở tất cả các quốc gia khác là thành viên Liên Hợp Quốc và không là đối tượng của báo cáo nhân quyền theo quy định của Đạo luật này”. Chúng tôi cũng bổ sung các báo cáo về một số quốc gia không thuộc các nhóm đã được liệt kê theo các quy định nêu trên, và do vậy, các báo cáo này không nằm trong yêu cầu của Quốc hội.
Trách nhiệm của Hoa Kỳ phải lên tiếng nhân danh những chuẩn mực nhân quyền quốc tế đã được chính thức hóa từ đầu những năm 1970. Năm 1976, Quốc hội đã ban hành đạo luật tạo ra chức Điều phối viên Nhân quyền tại Bộ Ngoại giao - chức vụ sau này được nâng lên thành Trợ lý Ngoại trưởng. Năm 1994, Quốc hội tạo ra chức Cố vấn Cao cấp về Quyền Phụ nữ. Quốc hội cũng ban hành thành luật những yêu cầu chính thức quy định chính sách đối ngoại và thương mại của Hoa Kỳ phải tính tới tình hình nhân quyền và quyền của người lao động ở các quốc gia, và hàng năm phải trình báo cáo về tình hình các quốc gia lên Quốc hội. Năm 1977, các báo cáo đầu tiên chỉ đề cập tới 82 quốc gia nhận viện trợ của Hoa Kỳ; nhưng năm nay 196 báo cáo đã được trình Quốc hội.
Các báo cáo được chuẩn bị như thế nào
Năm 1993, Ngoại trưởng tăng cường hơn nữa công tác báo cáo về nhân quyền tại các sứ quán của chúng ta, yêu cầu tất cả các phòng, ban của mỗi sứ quán phải cung cấp thông tin và kiểm chứng các báo cáo về vi phạm nhân quyền. Những nỗ lực mới nhằm gắn kết việc xây dựng chương trình hoạt động với việc thúc đẩy dân chủ và nhân quyền cũng được thực hiện. Năm 1994, Cục các vấn đề Nhân quyền và Nhân đạo đã được cơ cấu lại và đổi tên thành Cục Dân chủ, Nhân quyền và Lao động, thể hiện cách tiếp cận rộng hơn và tập trung hơn đối với các vấn đề có tác động qua lại lẫn nhau: nhân quyền, quyền của người lao động và dân chủ. Báo cáo năm 2006 về tình hình nhân quyền tại các quốc gia phản ánh một năm làm việc cật lực của hàng trăm cán bộ Bộ Ngoại giao, ngành goại giao và Chính phủ Hoa Kỳ.
Các sứ quán của chúng ta - những đơn vị chuẩn bị các dự thảo báo cáo đầu tiên - thu thập thông tin trong cả năm từ nhiều nguồn khác nhau, từ các quan chức chính phủ, các luật gia, lực lượng vũ trang, các nhà báo, những người theo dõi tình hình nhân quyền, các học giả tới các nhà hoạt động về quyền lao động. Việc thu thập thông tin như vậy có thể rất mạo hiểm. Các cán bộ ngoại giao Hoa Kỳ thường phải nỗ lực hết mình, đôi khi phải ở trong những hoàn cảnh rất nguy hiểm, để tiến hành điều tra báo cáo về lạm dụng nhân quyền, giám sát các cuộc bầu cử, và hỗ trợ những người gặp nguy hiểm, chẳng hạn như những người bất đồng chính kiến và những người bảo vệ nhân quyền khi các quyền của họ bị Chính phủ đe dọa.
Sau khi các sứ quán hoàn tất dự thảo, văn bản được gửi tới Washington để Cục Dân chủ, Nhân quyền và Lao động xem xét kỹ lưỡng trên cơ sở phối hợp với các vụ của Bộ Ngoại giao. Trong khi thẩm tra, phân tích và biên tập báo cáo, nhân viên Bộ Ngoại giao cũng dựa trên những nguồn thông tin riêng của họ. Những nguồn tin đó bao gồm báo cáo của các nhóm nhân quyền Hoa Kỳ, báo cáo của các quan chức chính phủ nước ngoài, đại diện các cơ quan Liên Hợp Quốc, các tổ chức quốc tế và khu vực, các học giả và phương tiện thông tin đại chúng. Các nhân viên cũng tham khảo các chuyên gia về quyền của người lao động, các vấn đề tị nạn, các chủ đề về quân đội và cảnh sát, các vấn đề phụ nữ và pháp lý. Nguyên tắc chỉ đạo là phải đảm bảo mọi thông tin liên quan được đánh giá một cách đúng đắn, khách quan, và kỹ lưỡng.
Các báo cáo lần này sẽ được sử dụng làm nguồn thông tin phục vụ hoạch định chính sách, triển khai công tác ngoại giao, cung cấp viện trợ, đào tạo và phân bổ nguồn lực. Các báo cáo này cũng là cơ sở để Chính phủ Hoa Kỳ hợp tác với các nhóm tư nhân nhằm thúc đẩy việc tôn trọng các quyền con người được quốc tế thừa nhận.
Báo cáo về tình hình nhân quyền ở các nước đề cập tới các quyền cá nhân, dân sự, chính trị và quyền của người lao động đã được quốc tế thừa nhận, như đã được nêu trong Tuyên ngôn Nhân quyền Toàn cầu. Các quyền đó bao gồm quyền không bị tra tấn, không phải chịu các hình thức đối xử hoặc trừng phạt tàn nhẫn, phi nhân tính hoặc hạ thấp danh dự, không bị bỏ tù mà chưa qua xét xử, không bị thủ tiêu hay giam giữ bí mật, không bị vi phạm trắng trợn quyền được sống, quyền tự do và an ninh của mỗi người.
Nhân quyền quốc tế muốn đưa việc tôn trọng phẩm giá con người vào các tiến trình của chính phủ và luật pháp. Mọi người đều có quyền bất khả xâm phạm được thay đổi chính phủ của họ bằng biện pháp hòa bình và được hưởng các quyền tự do cơ bản, như quyền tự do ngôn luận, lập hội, hội họp, đi lại và quyền tự do tôn giáo mà không bị phân biệt đối xử vì lý do chủng tộc, tôn giáo, nguồn gốc hay giới tính. Quyền được tham gia công đoàn tự do là một điều kiện cần thiết vì một xã hội và một nền kinh tế tự do. Do đó, các báo cáo này đánh giá các quyền chủ yếu của người lao động đã được quốc tế công nhận, bao gồm quyền lập hội, quyền tổ chức và thương lượng tập thể, cấm các hình thức lao động cưỡng bức, tình trạng lạm dụng lao động trẻ em, độ tuổi tối thiểu của trẻ em khi tham gia lao động và các điều kiện làm việc có thể chấp nhận được.