Quan hệ Việt Nam-Hoa Kỳ

Điều trần của Phó Trợ lý Ngoại trưởng Scot Marciel
Vụ Các vấn đề Đông Á và Thái Bình Dương
Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ

Trước

Tiểu ban Châu Á, Thái Bình Dương và Môi trường Toàn cầu
Uỷ ban Đối ngoại, Hạ Nghị viện Hoa Kỳ

Hợp tác Hoa Kỳ-Việt Nam: Về các vấn đề liên quan đến Chất Da Cam

4/6/2009

Kính thưa Ngài Chủ tịch Faleomavaega; Ngài Manzullo, Thành viên cao cấp; và các Thành viên của Tiểu ban. Cảm ơn đã mời tôi điều trần hôm nay về chủ đề quan hệ giữa Hoa Kỳ và Việt Nam trong các vấn đề liên quan đến Chất da cam.

Quan hệ chung giữa hai nước

Kể từ lần điều trần trước của tôi tại Uỷ ban về Chất da cam tháng 5, 2008, chúng ta đã đạt được những bước tiến lớn trong quan hệ song phương Hoa Kỳ-Việt Nam. Hai bên đang tiến về phía trước trên bình diện rộng lớn của rất nhiều lĩnh vực; chúng ta đang đối thoại một cách thẳng thắn, kể cả về những vấn đề mà hai bên chưa đạt được sự đồng thuận. Nhờ mối quan hệ ngày càng chặt chẽ, chúng ta đã đạt được những thành tựu quan trọng trong nhiều lĩnh vực, bao gồm việc tìm kiếm hài cốt người Mỹ mất tích trong cuộc xung đột tại Việt Nam, xây dựng các giải pháp tự do hoá thương mại song phương, và hợp tác hơn nữa về bảo đảm tự do tôn giáo. Thành công của việc tìm kiếm và thu hồi hài cốt quân nhân Mỹ tại Việt Nam, với tổng số các bộ hài cốt được hồi hương lên đến 642, xứng đáng nhận được sự ghi nhận đặc biệt như là một ví dụ của các nỗ lực hợp tác chung. Gần đây, hai bên đã mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực mới, trong đó có giáo dục, biến đổi khí hậu, bảo vệ đầu tư, và hợp tác giữa quân đội hai nước.

Hoa Kỳ đang triển khai một chương trình trợ giúp nước ngoài tại Việt Nam. Chương trình này đang được mở rộng cả về quy mô và phạm vi, với mục tiêu hỗ trợ cải cách kinh tế và quản trị tốt, xây dựng một xã hội dân sự sôi động, cải thiện sức khoẻ và an ninh cho người dân Việt Nam. Trợ giúp của Hoa Kỳ bao gồm các chương trình nhân đạo, trong đó có phòng chống, điều trị HIV/AIDS và hỗ trợ người khuyết tật bất kể nguyên nhân của tình trạng khuyết tật. Kể từ 1989, Hoa Kỳ đã cung cấp hơn 44 triệu đô-la thông qua các chương trình tại Việt Nam nhằm trợ giúp người khuyết tật. Khoản ngân sách này có đóng góp quan trọng từ Quỹ Nạn nhân Chiến tranh Leahy.

Nỗ lực Hợp tác giữa Hoa Kỳ và Việt Nam

Chất da cam từ lâu đã là một vấn đề nhạy cảm đối với cả hai nước. Hai bên có khác biệt trong việc đánh giá tác động dài lâu của chất diệt cỏ đối với Việt Nam. Tôi rất hài lòng được nói rằng hiện nay, hai bên đã có sự hợp tác thiết thực và mang tính xây dựng. Cả Hoa Kỳ và Việt Nam đều đồng ý rằng sức khoẻ của người dân Việt Nam và sự an toàn của môi trường là điều tối quan trọng đối với tương lai của Việt Nam. Với hỗ trợ từ các khoản ngân sách bổ sung do Quốc hội phê chuẩn trong năm tài chính 2007 và 2009, chúng ta đang tiếp tục các nỗ lực hợp tác giúp Việt Nam giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường và các vấn đề về sức khoẻ.

Cập nhật các Hoạt động của Chính phủ Hoa Kỳ

Khoản tiền 3 triệu đô-la trong ngân sách bổ sung cho năm tài chính 2007 dành cho “xử lý môi trường và các hoạt động y tế liên quan” là trung tâm của các nỗ lực từ phía Hoa Kỳ nhằm giải quyết các vấn đề về môi trường và sức khoẻ. Trong khoản 3 triệu đô-la ban đầu, 1 triệu đô-la đã được giải ngân cho các dự án về sức khoẻ. Chúng ta cũng đã sử dụng tổng cộng 550.000 đô la cho các chi phí hỗ trợ và cung cấp nhân lực cho việc triển khai các chương trình về Dioxin/Chất Da Cam đến hết năm tài chính 2010, cũng như đưa chuyên gia Mỹ về xử lý dioxin sang Việt Nam. Khoản 1,45 triệu đô-la còn lại đã được lên kế hoạch sử dụng cho hoạt động khoanh vùng và phục hồi môi trường. Chúng ta đã tập trung các nỗ lực vào “điểm nóng” Đà Nẵng do Chính phủ Việt Nam yêu cầu Hoa Kỳ cung cấp trợ giúp tại khu vực này.

Tháng 9/2008, Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) đã ký thoả thuận hợp tác trong ba năm với ba tổ chức tình nguyện của Mỹ. Đó là: Tổ chức Cứu trợ Trẻ em, Tổ chức Đông Tây Hội ngộ, và Tổ chức Trợ giúp Người khuyết tật Việt Nam. Theo các thoả thuận này, người khuyết tật tại khu vực Đà Nẵng sẽ được cung cấp các dịch vụ y tế và phục hồi chức năng và được hỗ trợ tìm sinh kế. Chúng tôi rất hài lòng về việc một đại diện của Chính phủ Việt Nam đã tham gia ban tuyển chọn các dự án nói trên.

Đến nay, các tổ chức trên đã cung cấp các dịch vụ giá trị cho cộng đồng người khuyết tật tại Đà Nẵng. Tổ chức Trợ giúp Người khuyết tật Việt Nam đã tài trợ các khoá đào tạo do các bác sỹ Hoa Kỳ giảng dạy cho 22 chuyên viên y khoa tại Đà Nẵng, đồng thời cung cấp dịch vụ phục hồi chức năng cho 66 đối tượng người khuyết tật, trong đó có chín ca phẫu thuật chỉnh hình. Quỹ Đông Tây Hội Ngộ đã thực hiện việc đánh giá nhu cầu cơ bản của những người khuyết tật trên diện rộng ở Đà Nẵng và khám bệnh cho hơn 3000 người. Tổ chức Cứu trợ Trẻ em đã tài trợ hội chợ việc làm đầu tiên ở Đà Nẵng dành cho cả những người khuyết tật. Tôi hài lòng ghi nhận việc 20 trong số 72 người khuyết tật tham gia hội chợ đã ngay lập tức được mời làm việc. Bên cạnh đó, các đối tác của chúng tôi đang làm việc chặt chẽ với các cơ quan chức năng địa phương để xây dựng một chương trình hành động hợp nhất để trợ giúp cho những người khuyết tật ở Đà Nẵng.

Chúng tôi cũng đang xúc tiến các dự án môi trường. Đại sứ quán của chúng ta ở Hà Nội đang làm việc chặt chẽ với Chính phủ Việt Nam để hoàn chỉnh một chương trình khắc phục môi trường dành cho các điểm nóng ở Sân bay Đà Nẵng. Với sự trợ giúp của Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ và tiếp tục triển khai từ các sáng kiến quan trọng của Quỹ Ford, USAID đã phối hợp chặt chẽ với Chính phủ Việt nam và các nhà tài trợ khác thiết kế và thực thi một chương trình khắc phục toàn diện.

Bước đầu USAID đã xây dựng một dự án tập trung vào việc đánh giá môi trường và thiết kế, lập kế hoạch lành mạnh về mặt môi trường để cô lập dioxin ở Sân bay Đà Nẵng. Tôi vui lòng báo cáo rằng quá trình mua sắm trang thiết bị phục vụ cho các nỗ lực này đã được tiến hành.

Các hoạt động tương lai của Chính phủ Hoa Kỳ

Chúng tôi hài lòng về khoản bổ sung 3 triệu đô-la trong Tài khoá 2009 dành cho các hoạt động Dioxin/Chất Da Cam ở Việt Nam. Chúng tôi chủ trương sử dụng xấp xỉ 1 triệu đô-la của khoản ngân quỹ này để trợ giúp thêm cho các hoạt động y tế môi trường và 2 triệu đô-la còn lại cho các nỗ lực khắc phục môi trường. Chúng tôi cũng sẽ tiếp tục trao đổi với các đối tác Việt Nam để đảm bảo việc sử dụng trợ giúp của Hoa Kỳ có hiệu quả cao nhất.

Kết luận

Chính phủ hai nước Hoa Kỳ và Việt Nam đã hợp tác cùng nhau về vấn đề ô nhiễm dioxin từ năm 2001. Mục đích của chúng ta là tăng cường năng lực và hạ tầng khoa học của các cơ quan nghiên cứu của Việt Nam và cải thiện khả năng của các cơ quan chức năng Việt Nam trong việc bảo vệ môi trường và đẩy mạnh y tế công dành cho các thế hệ tương lai.

Sự cộng tác của chúng ta với Việt Nam về các vấn đề Chất Da Cam/Dioxin có quy mô rộng lớn hơn cuộc đối thoại giữa hai chính phủ. Cuộc họp trong tuần này của Nhóm Đối thoại Mỹ-Việt về Da Cam/Dioxin và cuộc họp thường niên lần thứ 4 của Ủy ban Tư vấn Hỗn hợp Mỹ-Việt, dự kiến sẽ diễn ra vào tháng 9 ở Hà Nội, là những ví dụ điển hình về các mối quan hệ đối tác là trung tâm của các nỗ lực của chúng ta. Cùng với việc tiến về phía trước, chúng ta sẽ làm việc tích cực để đảm bảo là sự trợ giúp của chính phủ Hoa Kỳ thì bổ sung cho phương pháp tiếp cận cởi mởi, hiệu quả, có sự tham gia của nhiều thành phần đối với việc xử lý các mối quan ngại nổi bật liên quan đến chất Da Cam.

Xin cảm ơn các ngài đã cho tôi cơ hội xuất hiện trước mặt các ngài ngày hôm nay. Tôi sẵn lòng trả lời các câu hỏi.