Quan hệ Việt nam-Hoa Kỳ

TRỢ LÝ NGOẠI TRƯỞNG HOA KỲ MAURA HARTY TRẢ LỜI PHỎNG VẤN ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM

Ngày 30/11/2007

Câu hỏi: Xin chào bà Trợ lý Ngoại trưởng Maura Harty. Xin bà cho biết ý kiến về tình hình cấp thị thực vào Mỹ cho người Việt Nam trong vài năm tới, đặc biệt khi quan hệ Việt-Mỹ đang phát triển mạnh mẽ?

Trợ lý Ngoại trưởng Maura Harty: Xin cảm ơn. Tôi nghĩ bạn hoàn toàn đúng. Quan hệ hai nước đang được cải thiện sâu rộng hơn bao giờ hết. Một trong những biểu hiện của điều này là việc số lượng visa vào Mỹ cấp cho công dân Việt Nam đã tăng 30% trong năm ngoái đối với đối tượng là doanh nhân và khách du lịch, tăng hơn 50% cho đối tượng là sinh viên Việt Nam sang Mỹ du học.

Tôi cho rằng số người Việt Nam sang Mỹ đang tăng. Các viên chức lãnh sự Mỹ tại Việt Nam hiện đang phải làm việc rất tích cực để giúp đỡ họ đến Mỹ. Đây đều là những tin tốt lành.  

Câu hỏi: Bà nói số visa cấp cho du học sinh năm ngoái đã tăng 50%. Liệu điều này có liên quan đến sự thay đổi nào đó về chính sách cấp thị thực của Mỹ? Có sự nới lỏng trong quá trình xét duyệt cấp thị thực cho sinh viên Việt Nam hay không?

Trợ lý Ngoại trưởng Maura Harty: Tôi không rõ bạn muốn nói đến điều gì về việc nới lỏng quá trình xét duyệt cấp visa. Nhưng tôi có thể nói rằng mục tiêu của chúng tôi trên toàn thế giới và đương nhiên trong đó có Việt Nam là hỗ trợ việc đi lại hợp pháp của người dân càng nhiều càng tốt. Không có giới hạn về số lượng visa du lịch hay visa du học. Càng có nhiều người đủ điều kiện được cấp visa bao nhiêu thì chúng tôi càng vui mừng bấy nhiêu. Chúng tôi không tìm cách từ chối cấp visa mà luôn cố gắng tạo thuận cho người dân đi lại hợp pháp đến Mỹ. Do đó chúng tôi luôn chào đón người đến từ Việt Nam.

Câu hỏi: Có một thực tế là số visa cấp cho sinh viên Việt Nam đã tăng lên trong thời gian qua.

Trợ lý Ngoại trưởng Maura Harty: Hơn 54 phần trăm.

Câu hỏi: Nhưng vẫn có nhiều người Việt Nam và khách du lịch Việt Nam gặp khó khăn khi xin visa vào Mỹ. Bà nghĩ gì về điều này?

Trợ lý Ngoại trưởng Maura Harty: Rất tiếc phải nói rằng tôi không đồng ý với bạn về điểm này. Mức tăng 30% cho thấy trên thực tế chúng ta đang chứng kiến diễn tiến tích cực của cả hai lĩnh vực visa du học và visa thông thường. Đây là một xu hướng tốt. Chúng tôi vẫn còn có một số cách thức khác có thể giúp xu hướng đó tiếp tục. Nếu bạn cho phép, tôi có thể đưa ra một số gợi ý cho các khán giả của chương trình này. Chúng tôi thực sự nghĩ rằng nếu các bạn hiểu rõ về quy trình cấp thị thực và chuẩn bị tốt cho buổi phỏng vấn, khả năng các bạn thành công tại buổi phỏng vấn là rất cao.

Vậy chuẩn bị cho buổi phỏng vấn xin visa như thế nào? Hãy vào xem website của chúng tôi. Lưu ý các yêu cầu đối với buổi phỏng vấn để có thể chuẩn bị cho mình thật tốt. Cũng giống như một sinh viên chuẩn bị cho kỳ thi của mình vậy. Nhờ thế bạn sẽ không thấy bất ngờ khi được yêu cầu cung cấp một tài liệu hoặc trả lời một câu hỏi nào đó. 

Bạn cũng không nên tìm đến bất kỳ người trung gian nào. Xin visa là việc giữa người có nhu cầu sang Mỹ và viên chức lãnh sự. Không cần có yếu tố trung gian ở đây. Do đó, không nên làm việc qua các đối tượng bên ngoài. Họ có thể tìm cách bán cho bạn tài liệu giả mạo hoặc nói với bạn rằng họ có thể gây ảnh hưởng đến quyết định cấp visa của viên chức lãnh sự. Tóm lại, đây hoàn toàn là quá trình làm việc giữa đại sứ quán hoặc lãnh sự quán Mỹ và cá nhân người muốn đến Mỹ. Chúng tôi luôn chào đón các bạn. Chúng tôi cũng rất mong các bạn chuẩn bị thật kỹ lưỡng khi đến buổi phỏng vấn. Được như vậy chúng tôi sẽ có thể tăng tối đa số visa cấp cho người đến Mỹ hợp pháp.            

Câu hỏi: Bà có lời khuyên gì cho các doanh nhân Việt Nam muốn đến Mỹ để xây dựng quan hệ kinh doanh? Chúng tôi thấy có nhiều trường hợp họ gặp khó khăn khi xin visa vào Mỹ.

Trợ lý Ngoại trưởng Maura Harty: Tôi cho rằng nhiều câu hỏi của bạn phản ánh thực tế nhiều năm về trước. Đó thời gian ngay sau khi xảy ra vụ khủng bố 11/9 nhằm vào nước Mỹ. Lúc đó chúng tôi đã ban hành các chính sách mới về visa áp dụng cho toàn thế giới. Nhưng đó là năm 2001, đầu năm 2002. Chúng tôi phải thực hiện các biện pháp này một cách khẩn trương để đảm bảo an toàn cho nước Mỹ.

Vào cái ngày khủng khiếp năm 2001 ấy, khi các vụ tấn công xảy ra ở Washington DC, ở New York, trên bầu trời Pennsylvania, hơn 3.000 người đã chết. Hầu hết họ là người Mỹ. Nhưng cũng có công dân của hơn 90 nước khác trong đó có Việt Nam.                                                         

Do đó chúng tôi đã thắt chặt các quy trình cấp visa, đồng thời cũng làm cho các quy trình này trở nên hiệu quả hơn sau đó. Chúng tôi luôn mong muốn nước Mỹ trở nên an toàn hơn không chỉ cho công dân Mỹ mà còn cho các công dân ngoại quốc, dù họ là du học sinh hay doanh nhân đến Mỹ làm việc, dù họ đến Mỹ vì mục đích du lịch, khám chữa bệnh hay đầu tư làm ăn.

Có lẽ điều các khán giả của chương trình này nghĩ, tức là rất khó để xin thị thực vào Mỹ, là thực tế của nhiều năm trước. Nếu ai trong số các bạn đã từng bị từ chối cấp visa 4 hay 5 năm về trước, tôi đặc biệt khuyến khích họ vào xem website của chúng tôi. Với những thông tin được cung cấp tại đây, họ có thể đánh giá hoàn cảnh và điều kiện hiện tại của bản thân, xem xét xem những điều kiện đó đã thay đổi đủ để họ cân nhắc việc quay trở lại xin cấp visa hay chưa. Hãy thử đi. Bạn sẽ thích chúng tôi. Đừng quan tâm đến câu chuyện của 6 hay 7 năm về trước. Hãy quan tâm và nhận định về chúng tôi dựa trên cách chúng tôi làm việc trong thời điểm hiện tại, khi bạn đến gặp chúng tôi cũng như khi bạn đến phỏng vấn để được cấp visa. 

Câu hỏi: Chúng ta hãy bàn đến các tin tức tốt. Có một thực tế là số lượng du học sinh Việt Nam tại Mỹ đã tăng do việc cấp visa thuận tiện hơn và số visa được cấp nhiều hơn. Lý do của việc này là gì? Một sinh viên muốn đến Mỹ du học cần làm gì? Bà có lời khuyên nào cho tôi để xin được visa vào Mỹ?

Trợ lý Ngoại trưởng Maura Harty: Bạn hoàn toàn đúng. Chúng tôi thấy trong năm tài chính 2007, số sinh viên Việt Nam được cấp visa vào Mỹ đã tăng 54%. Điều đó rất tuyệt vời. Tôi cho rằng nó phản ánh rất nhiều điều. Một trong số đó là việc càng ngày càng có nhiều người xin thị thực vào Mỹ. Có lẽ đó là do chúng tôi đã cố gắng rất nhiều để tiếp cận người dân. Thêm vào đó, theo những gì tôi được biết tại buổi nói chuyện ở trường Đại học Quốc gia Hà Nội hôm qua, sinh viên Việt Nam đặc biệt quan tâm và mong muốn đến Mỹ để học. Chúng tôi rất vui vì điều này.   

Cũng có thể các sinh viên Việt Nam biết rằng Mỹ hiện có hơn 4.000 trường đại học và cao đẳng khác nhau, và các trường này đều rất chào đón sinh viên nước ngoài. Có thể bạn không cần biết điều này, nhưng thực tế là Mỹ hiện đang có số lượng sinh viên nước ngoài lớn nhất từ trước đến nay. Chúng tôi rất hoan nghênh sinh viên nước ngoài và sẽ làm tất cả những gì có thể để thu hút các bạn đến Mỹ.

Đối với một sinh viên khi xin visa du học ở Mỹ, sẽ có rất nhiều việc phải làm. Bạn cần chứng minh mình đã được một trường đại học Mỹ nhận vào học. Bạn cần có một văn bản gọi là “mẫu I-20” do trường cấp cho bạn khi được nhận vào học. Bạn sẽ mang văn bản này theo khi đến phỏng vấn.

Bạn cũng cần chứng minh việc chi trả học phí cho năm học đầu tiên tại Mỹ. Ngoài ra, bạn cần trình bày và giải thích cho chúng tôi lý do tại sao đi học ở Mỹ sẽ hỗ trợ bạn khi bạn hoàn thành thời gian học và trở về nước. Bạn dự định sẽ sử dụng những gì học được tại Mỹ như thế nào? Đây là những câu hỏi rẩt rất có khả năng được nêu ra tại buổi phỏng vấn tại Đại sứ quán Mỹ ở Hà Nội hoặc Lãnh sự quán Mỹ ở thành phố Hồ Chí Minh. Đó là những yêu cầu rất cơ bản. 

Tôi khuyến khích các bạn sinh viên xem website của chúng tôi thật kỹ lưỡng. Qua đó các bạn có sẽ làm quen với những vấn đề khác có thể được nêu ra tại buổi phỏng vấn. Nhưng những gì tôi vừa nói là những yêu cầu cơ bản các bạn cần biết.

Câu hỏi: Đại sứ Mỹ tại Việt Nam nói Mỹ sẽ cố gắng tăng gấp đối số visa cấp cho sinh viên. Điều này sẽ được thực hiện như thế nào?

Trợ lý Ngoại trưởng Maura Harty: Tôi nghĩ đây là vấn đề mang tính hai chiều. Đại sứ Michalak nói muốn chúng tôi tăng gấp đôi số du học sinh Việt Nam đến Mỹ vào năm 2010. Tôi rất vui về điều đó. Đây là thách thức cho chúng tôi trong việc phải xử lý số hồ sơ xin cấp visa nhiều đến vậy, nhưng là một thách thức mà chúng tôi rất vui mừng khi đối mặt. Chúng tôi cần có đủ số hồ sơ đăng ký của sinh viên Việt Nam theo số lượng nói trên để có thể tiến hành phỏng vấn và đi đến quyết định. Tôi nghĩ việc này sẽ phụ thuộc vào các bạn sinh viên Việt Nam nộp hồ sơ xin thị thực, đồng thời cũng phụ thuộc vào việc chúng tôi đảm bảo quá trình phỏng vấn xin visa minh bạch, hiệu quả để có thể cấp càng nhiều visa hợp pháp cho người dân đến Mỹ hợp pháp càng tốt.    

Tôi cho rằng đó là một mục tiêu lớn. Tôi hoan nghênh Đại sứ Michalak đã đề ra mục tiêu đó. Bạn có biết tôi hy vọng điều gì không? Tôi hy vọng chúng tôi thậm chí có thể làm nhiều hơn nữa.

Câu hỏi: Tôi được biết lệ phí xin visa hiện nay quá cao, nhất là so với thu nhập của người Việt Nam. 100 đô-la cho một visa. Liệu có khả năng giảm mức phí này không?

Trợ lý Ngoại trưởng Maura Harty: Tôi sẽ trả lời thẳng thắn là không. Đây không phải là phí xin visa. Đây là chi phí cho quá trình xử lý hồ sơ và phỏng vấn. Lý do là Cục các vấn đề lãnh sự do tôi quản lý có văn phòng trên toàn thế giới. Chúng tôi có khoảng 10.000 nhân viên làm việc tại các đại sứ quán và lãnh sự quán Mỹ ở khắp nơi. Tất cả chi phí cho hoạt động của chúng tôi được lấy từ các khoản phí thu từ các dịch vụ khác nhau như cấp hộ chiếu cho công dân Mỹ, cấp visa cho công dân nước ngoài, phỏng vấn xin cấp visa, v.v. 100 đô-la đó sẽ dùng để chi trả chi phí văn phòng, lương cho viên chức Mỹ và nhân viên địa phương. Khoản tiền này tương đương với những gì chúng tôi phải bỏ ra để cung cấp dịch vụ đó cho các bạn.

Vì vậy, để có thể làm được những việc như là có đủ các viên chức để phỏng vấn hết các sinh viên muốn đi Mỹ, tôi thực sự cần phải tính mức phí đó để có thể tạo ra loại hình dịch vụ tốt nhất có thể được và đáp ứng càng nhiều sinh viên, doanh nhân và khách du lịch Việt Nam càng tốt. Vì vậy, tôi không cho rằng phí đó sẽ giảm, không. Tôi lấy làm tiếc phải nói đúng là như thế. Và tôi hy vọng là điều đó không ngăn cản mọi người. Tôi thành thực hy vọng rằng mọi người hiểu được điều đó, như tôi đã giải thích, và rằng mọi người vẫn có thể thu xếp được và vẫn mong muốn đến Mỹ với tư cách là sinh viên, du khách, doanh nhân như họ mong muốn.

Câu hỏi: Quay trở lại với đất nước chúng tôi, bà có suy nghĩ gì về con số những người không được cấp visa do những vấn đề vướng mắc? Tỷ lệ phần trăm so với các nước khác ra sao?

Trợ lý Ngoại trưởng Maura Harty: Tôi chắc chắn lấy làm tiếc khi ai đó không đủ điều kiện được cấp visa, đó là lý do tại sao tôi rất muốn mọi người trước hết hãy xem trang web của chúng tôi để biết các tiêu chuẩn, điều kiện là gì trước khi họ đến phỏng vấn visa. Nhưng tôi không muốn so sánh với các nước khác vì tôi cho rằng đi Mỹ để du lịch, để làm ăn hay để du học thì không có gì so với đi Mỹ được. Những khoá học tốt nhất, những chuyến đi tham quan đáng đồng tiền bát gạo nhất, những cơ hội đầu tư tốt nhất, những quy trình, thủ tục minh bạch nhất cho tất cả những việc đó các bạn sẽ thấy ở đất nước chúng tôi. Vì vậy, tôi sẽ phải nói và mong bạn thông cảm nếu tôi quá tự hào mà nói rằng không thể so được. Chúng tôi chào đón mọi người đến với nước Mỹ và đó là một trải nghiệm độc nhất vô nhị mà họ sẽ có khi họ đến.

Câu hỏi: Như tôi biết thì một trong những mục đích của chuyến đi của bà đến Việt Nam là để thảo luận vấn đề cho nhận con nuôi. Xin bà cho biết tình hình cho nhận con nuôi giữa hai nước?

Trợ lý Ngoại trưởng Maura Harty: Chắc chắn rồi. Trong một vài năm các công dân Mỹ đã không thể nhận con nuôi Việt Nam, nhưng năm 2005 chúng ta đã có một hiệp định và kể từ đó hàng trăm trẻ em Việt Nam đã được những ông bố bà mẹ Mỹ nhận làm con nuôi, và đó thực sự là một cách thức nữa để chúng ta gắn bó chặt chẽ với nhau, một sự gắn bó vững chắc, có ý nghĩa và ngày càng phát triển giữa hai nước chúng ta.

Hiệp định mà chúng ta đạt được năm 2005 sắp đến lúc gia hạn và vì vậy tôi có mặt ở đây để bắt đầu thảo luận về điều đó, bởi vì nói một cách thẳng thắn thì chúng tôi cần phải biết chắc chắn rằng thủ tục cho nhận con nuôi ở đất nước này minh bạch, và cũng bảo vệ một cách tốt nhất những trẻ em đó, cha mẹ đẻ của chúng, và những công dân Mỹ có thể nhận nuôi chúng. Chúng tôi phải tuyệt đối chắc chắn rằng bất cứ trẻ em nào sẽ được nhận làm con nuôi hoặc được một công dân Mỹ nhận làm con nuôi thì thực sự đáp ứng đủ các điều kiện, thực sự là trẻ mồ côi. Chúng tôi phải rất rất chắc chắn là chương trình này không có tham nhũng hoặc hiểu sai về khả năng một đứa trẻ được nhận làm con nuôi.

Khi chúng tôi đến Việt Nam để thảo luận về việc cho nhận con nuôi và khi chúng tối đến bất cứ đất nước nào khác trên thế giới để thảo luận về vấn đề này, chúng tôi luôn luôn nói về một công ước đặc biệt, Công ước La Hay về cho nhận con nuôi giữa các nước. Công ước này có một phần nói rằng việc cho nhận con nuôi trong nước bao giờ cũng là lựa chọn đầu tiên. Nếu một đứa trẻ có thể được nhận làm con nuôi ở trong nước, thì đó là sự lựa chọn ưu tiên. Nếu trên thực tế việc cho nhận con nuôi ở trong nước đó không thể thực hiện vì lý do nào đó, thì dĩ nhiên chúng tôi mong muốn làm việc với nước đó để xây dựng một quy trình minh bạch nhất có thể được để việc cho nhận con nuôi có thể thực hiện.

Tôi muốn nói thật rõ về vấn đề này. Điều quan trọng nhất đối với chúng tôi là cho dù ở Việt Nam cũng như ở các nước khác trên thế giới, nếu một đứa trẻ cần một gia đình, một mái ấm, chúng tôi mong muốn có thể mang lại điều đó. Chúng tôi không đến đây chỉ vì có những ông bố bà mẹ muốn có con, chúng tôi đến đây là vì trẻ em cần có gia đình. Đó là một sự khác biệt quan trọng. Nó liên quan đến chăm sóc trẻ em. Cảm ơn bạn đã đặt câu hỏi.

Câu hỏi: Và dĩ nhiên chính phủ Mỹ và Việt Nam đang cố gắng bảo vệ những trẻ em muốn được nhận làm con nuôi để chúng được nhận vào các gia đình thực sự. Việt Nam và Mỹ có thể hợp tác như thế nào để chống nạn mua bán trẻ em dưới hình thức cho nhận con nuôi?

Trợ lý Ngoại trưởng Maura Harty: Đây thực sự là một mối quan ngại chính đáng. Đây là một câu hỏi hay và là mối quan ngại chính đáng của chúng tôi cũng như của một số bộ của Việt Nam. Riêng ngày hôm nay tôi đã gặp một số cơ quan, Bộ Ngoại giao và Cục Con nuôi Quốc tế thuộc Bộ Tư pháp. Tôi sẽ gặp Bộ Tư pháp cuối ngày hôm nay. Tôi đã gặp các đại diện của Quốc hội để thảo luận về những gì chúng tôi hy vọng sẽ thực hiện càng sớm càng tốt. Đó là quy định pháp lý mới về việc cho nhận con nuôi, cả trong nước và quốc tế, để tất cả chúng ta đều hiểu rõ luật như thế nào và có những hình phạt cho những kẻ vi phạm pháp luật. Sao cho chúng ta có thể thông tin cho những người làm việc trong các dịch vụ cho nhận con nuôi ở đây cũng như những nhà cung cấp dịch vụ cho nhận con nuôi đến Việt Nam để họ và mọi người biết các quy định là gì và nếu họ không tuân thủ các quy định và luật thì họ sẽ không thể tham gia các chương trình này nữa.

Chúng tôi rất quan ngại. Không bao giờ được phép có chuyện một công dân Mỹ nhận một trẻ em làm con nuôi trong khi trẻ em đó không đủ điều kiện để làm con nuôi. Đất nước chúng tôi không dung túng việc mua bán trẻ em. Trẻ em không phải là hàng hoá. Trẻ em là con người.

Chúng tôi tin tưởng mạnh mẽ rằng người ta có thể nhận xét rất nhiều về một xã hội căn cứ vào cách thức xã hội đó đối xử thế nào với những thành viên non nớt nhất, và trong mọi xã hội, đó dĩ nhiên là trẻ em. Chúng tôi muốn làm việc rất tích cực với các đại diện chính phủ Việt Nam để đảm bảo rằng mua bán trẻ em không bao giờ xảy ra. Chúng tôi có một số quan ngại và đó là lý do vì sao chúng tôi có mặt ở đây, để nói về các mối quan ngại đó, để cùng nhau xây dựng chương trình tốt nhất có thể được.

Câu hỏi: Rất cảm ơn bà.

Trợ lý Ngoại trưởng Maura Harty: Rất cảm ơn chị.