Quan hệ Hoa Kỳ-Việt Nam

Chuyến thăm Hoa Kỳ của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng

BỘ NGOẠI GIAO HOA KỲ
Văn phòng Người Phát ngôn
Ngày 24 tháng 6 năm 2008

Thông tin Tham khảo
Hợp chúng quốc Hoa Kỳ và Việt Nam: Quan hệ đang rộng mở

Quan hệ Việt-Mỹ trong những năm gần đây ngày càng mở rộng trên nhiều lĩnh vực. Không gì có thể minh chứng rõ hơn bằng chuyến viếng thăm của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tới thủ đô Washington ngày 24/06/2008, chuyến thăm cấp cao lần thứ tư giữa hai nước trong bốn năm qua. Trong chuyến thăm này, Hoa Kỳ và Việt Nam đã cùng nhau trao đổi một loạt vấn đề hai bên cùng quan tâm, bao gồm vấn đề nhân quyền, giáo dục, năng lượng và biến đổi khí hậu, an ninh lương thực và hội nhập kinh tế.

Việt Nam tiếp tục quá trình hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế toàn cầu kể từ khi trở thành thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) hồi đầu năm 2007. Việt Nam cũng đang mở rộng vai trò của mình trong các vấn đề khu vực sau khi đăng cai tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á – Thái Bình Dương (APEC) hồi tháng 11 năm 2006. Vị thế ngoại giao của Việt Nam cũng được tăng cường từ khi đảm nhận ghế ủy viên không thường trực tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc tháng 1 năm 2008, và Hoa Kỳ cũng mong muốn có được sự hợp tác song phương chặt chẽ hơn với Việt Nam trong khuôn khổ Liên hợp quốc. Việt Nam cũng đang hợp tác với Hoa Kỳ trong các lĩnh vực như đấu tranh chống các tội phạm liên quốc gia – bao gồm cả chống buôn bán ma tuý và buôn bán người – và giảm thiểu nguy cơ của các bệnh truyền nhiễm mới xuất hiện, đồng thời Việt Nam có sự đồng thuận rộng rãi về việc tiếp tục cải thiện quan hệ với Hoa Kỳ. Một dấu hiệu nữa cho thấy quan hệ hai nước đang đi vào chiều sâu là sự gia tăng nhanh chóng của lượng người đi lại giữa hai nước: trong ba năm qua, lượng du khách Hoa Kỳ vào Việt Nam đã tăng 151%, trong khi lượng người Việt đến Hoa Kỳ tăng 176%. Riêng trong năm ngoái, Hoa Kỳ đã cấp thị thực cho 8,000 sinh viên Việt Nam, tăng 359% so với năm 2005.

Mục tiêu kinh tế và các mục tiêu khác

Chính phủ Việt Nam vẫn đang tiếp tục con đường cải cách kinh tế, hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế toàn cầu, và tìm cách đưa Việt Nam trở thành nền kinh tế theo định hướng thị trường. Một trong những thách thức trực tiếp lớn nhất hiện nay là phải đối phó với tỉ lệ lạm phát cao trong khi vẫn phải duy trì được tốc độ phát triển kinh tế. Công chúng và Quốc hội cũng ngày càng gia tăng sức ép để có biện pháp đối phó với những vấn đề cấp bách như tham nhũng, hạ tầng cơ sở, năng lượng và giáo dục. Trong thập kỷ trước, Hoa Kỳ và Việt Nam đã tăng cường quan hệ kinh tế song phương thông qua việc thực thi một số hiệp định mới trong lĩnh vực thương mại và đầu tư. Hiệp định Thương mại Song phương ký kết năm 2001 đã giúp tạo tiền đề cho những thành công của các cuộc đàm phán song phương cũng như đa phương tiếp sau đó, đưa đến việc Hoa Kỳ dành cho Việt Nam quy chế Quan hệ Thương mại Bình thường Vĩnh viễn (PNTR) vào tháng 12/2006 và việc Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới ngày 11/01/2007. Không những thế, ngày 21/06/2007, hai nước cũng đã ký kết Hiệp định Khung về Thương mại & Đầu tư (TIFA). Những hiệp định này đã nâng cao đáng kể những cơ hội thương mại dành cho các doanh nghiệp của Hoa Kỳ. Kể từ khi Hiệp định Thương mại Song phương (BTA) có hiệu lực năm 2001, quan hệ thương mại song phương đã tăng hơn tám lần, với buôn bán hai chiều vượt mức 12 tỷ đô la năm 2007. Nhằm tiếp tục tăng cường quan hệ kinh tế song phương, trong chuyến thăm của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ngày 24/6/2008 hai nước đã nhất trí tiến hành đàm phán về một hiệp ước đầu tư song phương với hy vọng thúc đẩy đầu tư giữa hai nước thông qua việc tăng cường một cách đáng kể những bảo hộ pháp lý đối với các nhà đầu tư theo hiệp định BTA.

Nhân quyền

Việt Nam đã đạt được một số tiến bộ về nhân quyền, nhất là trong việc mở rộng quyền tự do tôn giáo, mặc dù vẫn còn rất nhiều quan ngại. Hoa Kỳ và Việt Nam tiếp tục duy trì Đối thoại Song phương về Nhân Quyền mang tính xây dựng, gồm cả những cam kết mới đây nhằm sửa đổi Luật Hình sự của Việt Nam cho phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế và cho phép báo chí nước ngoài được mở văn phòng đại diện tại thành phố Hồ Chí Minh. Đối thoại Nhân quyền gần đây nhất được tiến hành tháng 5/2008 cũng bao gồm các cuộc thảo luận kêu gọi Việt Nam ngừng sử dụng các điều luật về “an ninh quốc gia” như Điều 88, được dùng để bắt giam những người bất đồng chính kiến vì những hoạt động được coi là tự do ngôn luận hợp pháp theo thông lệ quốc tế, đồng thời trả tự do cho tất cả các tù nhân chính trị, trong đó có Nguyễn Văn Đài, Lê Thị Công Nhân, linh mục Nguyễn Văn Lý và hai nhà báo bị bắt hồi tháng 5 vì đưa tin về một vụ tham nhũng của quan chức. Hoa Kỳ tiếp tục kêu gọi Việt Nam mở rộng hơn nữa các quyền tự do chính trị và cải thiện hơn nữa quyền tự do tôn giáo.

Những vấn đề khác

Hoa Kỳ và Việt Nam đã duy trì được hợp tác rất tốt đẹp về rà phá bom mìn và tiếp tục phối hợp chặt chẽ nhằm thống kê đầy đủ nhất có thể được về những người Mỹ còn mất tích trong chiến tranh Việt Nam. Hai bên cũng tiếp tục mở rộng quan hệ song phương trên các lĩnh vực như thực thi pháp luật, phòng chống ma tuý, hợp tác về quân sự và an ninh khu vực, không phổ biến vũ khí hạt nhân, biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường. Hoa Kỳ và Việt nam đang phối hợp xây dựng một hiệp định về nhận con nuôi giữa hai nước nhằm đảm bảo những lợi ích tốt nhất cho đứa trẻ, tôn trọng những quyền cơ bản của trẻ, đồng thời ngăn chặn việc bắt cóc và buôn bán trẻ em, bao gồm cả hỗ trợ của Hoa Kỳ cho Việt Nam trong thời kỳ đầu gia nhập Công ước La Hay về nhận con nuôi quốc tế. Tám mươi lăm phần trăm Viện trợ Phát triển Chính thức của Hoa Kỳ dành cho Việt Nam tập trung vào các vấn đề y tế và những nỗ lực hợp tác nhằm ngăn chặn và chữa trị HIV/AIDS và chống cúm gia cầm là những điểm nhấn trong quan hệ y tế song phương giữa hai nước. Hoa Kỳ cũng đang cung cấp chương trình Giáo dục và Đào tạo Quân sự Quốc tế cho Việt Nam và sử dụng các Quỹ Hỗ trợ Kinh tế để giúp các dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên. Hoa Kỳ cũng đã thảo luận khả năng ký một hiệp định về tình nguyện viên Peace Corps với Việt Nam. Hoa Kỳ cũng đã đang phối hợp một cách tích cực với Việt Nam về nhiều vấn đề khu vực và toàn cầu, nhất là từ khi Việt Nam đảm nhận vai trò uỷ viên không thường trực tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.