Reference Update

Tháng 1-2/2006

KINH TẾ VÀ THƯƠNG MẠI

1. ÁP DỤNG CÔNG NGHỆ SINH HỌC Ở NHỮNG NƯỚC ĐANG PHÁT TRIỂN
Matin Qaim
Tập San Kinh tế Nông nghiệp Mỹ, tháng 12/2005, 18 trang
Qaim, nhà kinh tế học nông nghiệp, nêu chi tiết ba sự khác nhau giữa công nghệ sinh học trong nông nghiệp với những công nghệ thu hoạch trước đây đã ảnh hưởng đến công việc làm ăn của nông dân như thế nào. Ông đề cập đến Quyền Sở hữu Trí tuệ (IPR), các thủ tục điều chỉnh và giá hạt giống. Ông kết luận rằng công nghệ sinh học chứa đựng tiềm năng to lớn cho những nước đang phát triển, nhưng lợi ích lớn hơn đòi hỏi phải có thêm nỗ lực của công chúng để đảm bảo cho nó được truyền bá rộng rãi. 
 
2. KHÔI PHỤC PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
David G. Victor
Foreign Afairs, tháng 1-2/2006, 13 trang
Phát triển bền vững – khái niệm nâng cao tăng trưởng kinh tế, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và đảm bảo cho công bằng xã hội trở thành những mục tiêu được ca ngợi – trong hai thập niên vừa qua đã mất đi khá nhiều sự hấp dẫn của nó. Tác giả cho rằng khái niệm này vẫn còn thích hợp nếu như khôi phục lại được mục đích ban đầu của nó là giúp cho người nghèo sống cuộc sống lành mạnh hơn theo ý muốn của họ. 

3. CÁI BẪY BẤT BÌNH ĐẲNG
Francisco H.G. Ferreira và Michael Walton
Finance & Development, tháng 12/2005, 4 trang
Theo các tác giả, các cơ hội được hình thành trước khi mỗi con người sinh ra. Cha mẹ người đó là ai, họ sống ở nước nào, họ giàu có như thế nào, điều đó rất khác với những cơ hội của một con người nếu nói về tuổi thọ, giáo dục, công ăn việc làm và triển vọng kinh tế. Những sự bất bình đẳng về cơ hội vẫn lặp đi lặp lại qua nhiều thế hệ, qua những cơ chế chính trị, kinh tế và văn hóa xã hội - dẫn đến cái gọi là những cái bẫy bất bình đẳng. Điều cốt yếu nằm ở chỗ quan tâm đến công bằng là vô cùng quan trọng cho sự phát triển.

4. TỔ CHỨC LẠI NGÂN HÀNG THẾ GIỚI
Jessica Einborn
Foreign Affairs, tháng 1-2/2006, 7 trang
Tác giả cho rằng cơ cấu tài chính lỗi thời của Ngân hàng Thế giới là mối đe dọa đối với sự tiếp tục thích ứng. Bà kiến nghị phải có một số thay đổi về cơ cấu để ngân hàng có thể giải quyết hiệu quả hơn nhu cầu của những khách hàng có thu nhập trung bình, và áp dụng cơ cấu tài chính hạ tầng của ngân hàng vào nền tài chính toàn cầu của thế giới hiện đại. 

5. AI CUNG CẤP LƯƠNG THỰC CHO TÔI ? QUẢN LÝ DÂY CHUYỀN CUNG CẤP TRONG NỀN KINH TẾ TOÀN CẦU
Thomas F. Siems
Business Economics, tháng 10/2005, 15 trang
Ngày nay, với kết nối Internet và một số kỹ năng đặc biệt, các cá nhân và công ty nằm ở những nơi xa xôi nhất của trái đất cũng có thể cạnh tranh và hợp tác toàn cầu được. Trong khi nhiều nhân tố có thể tác động đến những biến đổi kinh tế vĩ mô, thì rõ ràng là không nên coi thường việc quản lý tốt hơn mạng lưới cung cấp toàn cầu. Tác giả xem xét sự tiến hóa của việc quản lý mạng lưới cung cấp và tác động của công nghệ mới trong việc quản lý này.

AN NINH KHU VỰC

6. DI CHUYỂN NHỮNG ĐẦU MỐI Ở CHÂU Á
James Kitfield
National Journal, ngày 12/11/2005, 6 trang
Thành công lâu dài trong chiến lược châu Á của Chính quyền Bush có lẽ còn tùy thuộc vào khả năng định hình lại và tiếp thêm sinh lực cho những quan hệ chiến lược trong khu vực, đặc biệt là với hai quốc gia đã cho đóng quân phần lớn quân lực Mỹ ở châu Á, đó là Nhật Bản và Hàn Quốc.   

7. SỰ SA SÚT SỨC MẠNH MỀM CỦA MỸ
Joshua Kurlantzick
Current History, tháng 12/2005, 6 trang
Trưng cầu dân ý ở nhiều nước cho thấy thái độ chống Chính quyền Bush giữa những năm 2002-2004 đã mạnh hơn lên và biến thành chủ nghĩa chống Mỹ. Tác giả xem xét nguyên nhân của xu hướng này và kiến nghị một số giải pháp để ngăn chặn việc làm tổn hại đến hình ảnh nước Mỹ. 

8. NGƯỜI BẠN GOLIATH CỦA DAVID
Michael Mandelbaum
Foreign Affairs, tháng 1-2/2006, 7 trang
Cả thế giới than phiền rằng Mỹ bá quyền như thế là không thận trọng, là ngạo mạn và vô tình (nhưng) thế giới lại không ý thức được rằng an ninh và ổn định mà họ được hưởng là nhờ Mỹ mà có. Tác giả giải thích chế độ chính trị quân sự của Mỹ đã đóng vai trò có hiệu quả như thế nào trong việc giải quyết các cuộc xung đột quốc tế và đảm bảo cho thương mại quốc tế được suôn sẻ. Thay đổi vai trò của Mỹ trên thế giới không phải là cách tốt hơn để quản lý toàn cầu, mà sẽ còn làm cho thế giới nguy hiểm hơn nhiều và bớt thịnh vượng đi nữa.

9. CHỦ QUYỀN LÀ TRÁCH NHIỆM
Amitai Etzioni
Orbis, đông 2006, 15 trang
Chủ quyền với ý nghĩa trách nhiệm là nguyên tắc chủ đạo của trật tự quốc tế mới, trong đó những nước có chủ quyền không những có quyền mà còn có bổn phận phải can thiệp vào công việc nội bộ của nước khác nếu những nước đó không điều khiển công việc nội bộ theo cung cách phù hợp với những tiêu chuẩn được quốc tế công nhận. Mặc dù nguyên tắc này đã ngày càng phổ biến những năm qua, nhưng tác giả vẫn cho rằng nó còn tạo ra một lỗ hổng trong việc xây dựng nền dân chủ mà điều này thì không thể bỏ qua.

NHỮNG VẤN ĐỀ TOÀN CẦU VÀ MÔI TRƯỜNG

10. BÀN VỀ THỜI KỲ TỘT ĐỈNH SẢN XUẤT DẦU LỬA
Kjell Aleklett
World Watch, tháng 1-2/2006, 16 trang
Dầu chiếm một phần ba năng lượng được sử dụng toàn cầu và làm cơ sở cho lối sống công nghiệp hiện đại. Do sản lượng dầu toàn cầu đang gần đạt tới mức cao nhất (các chuyên gia dự đoán sẽ đạt tới mức cao nhất vào những năm 2008-2010), vì vậy chúng ta phải tìm kế hoạch phân phối thứ hàng hóa ngày càng quý hiếm này và nghĩ đến những nguồn năng lượng thay thế rẻ tiền hơn. Trong bài báo này, năm chuyên gia bàn về việc nếu không có đủ dầu với giá rẻ thì cuộc sống sẽ như thế nào, và tại sao chúng ta phải bắt đầu kế hoạch hóa chính sách nếu như chúng ta muốn giảm nhẹ những tác động của sản lượng dầu sa sút.

11. TỪ NƯỚC NGUỒN ĐẾN BIỂN: NHU CẦU THIẾT YẾU PHẢI BẢO VỆ CÁC HỆ SINH THÁI NƯỚC NGỌT
Susanne Stoll-Kleemann
Environment, tháng 12/2005, 14 trang
Hệ sinh thái nước ngọt phục vụ nhiều mặt đời sống, thí dụ lương thực, nước tưới ruộng và giảm nhẹ thiệt hại do bão lũ gây ra. Điều quan trọng là chúng ta phải tìm những cách thức mới để bảo vệ nước ngọt.

BÁO CHÍ, TRUYỀN THÔNG VÀ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

12. INTERNET CHẬP CHỜN
David Talbot
Technology Review, tháng 12/2005-tháng 1/2006, 7 trang
Những năm qua, do các ứng dung trên Internet phát triển nhanh nên các công ty và các kỹ sư mạng cũng tìm ra nhiều cách sử dụng rất tài tình. Nhưng kết quả lại là khiến cho công việc thêm phức tạp và chồng chéo khó giải quyết và ngày càng dễ hỏng. Nó cũng có những khiếm khuyết cơ bản có thể buộc các công ty phải tốn kém hàng tỷ đồng, gây trở ngại cho việc đổi mới và đe dọa nền an ninh quốc gia. Tác giả cho rằng đã đến lúc phải có một chủ trương quét dọn lại sạch sẽ.

13. ĐẠO ĐỨC THÔNG TIN TRONG MÔI TRƯỜNG NGHIÊN CỨU KINH DOANH
Roberta Brody
Online, tháng 1-2/2006, 4 trang
Ít có giao dịch kinh doanh nào mà không phát ra thông tin hoặc dựa vào việc trao đổi thông tin. Tác giả xem xét các yếu tố của đạo đức kinh doanh ứng dụng cũng như đạo đức thông tin, đề cập đến những vấn đề, những tình trạng khó xử và những thách thức xuất phát từ nhiệm vụ và bổn phận của các chuyên gia về thông tin kinh doanh.

14. VỊ TRÍ, VỊ TRÍ, VỊ TRÍ : BẢN ĐỒ TRỰC TUYẾN DÀNH CHO ĐẠI CHÚNG 
Paula Berinstein
Searcher, tháng 1/2006, 10 trang
Các bạn không biết sử dụng Google Trái đất và Google Bản đồ như thế nào ư ? Berinstein sẽ đưa các bạn đi một vòng, hướng dẫn cách sử dụng chúng thế nào là tốt và có lợi nhất, tiếp đó là một danh sách để so sánh các nhà cung cấp bản đồ trực tuyến khác nhau.

15. DỰ ÁN NGHIÊN CỨU SÁCH CỦA GOOGLE : DÙNG MỤC LỤC TRỰC TUYẾN CÓ ĐÚNG VỚI LUẬT BẢN QUYỀN KHÔNG ?
Robin Jeweller
Báo cáo của Cơ quan Nghiên cứu phục vụ Quốc hội Mỹ, ngày 28/12/2005, 6 trang
Google, Inc. dùng kỹ thuật số để chụp các tuyển tập ở nhiều thư viện nổi tiếng nhằm tạo cơ sở dữ liệu có thể tìm kiếm được về những tác phẩm văn học. Những người giữ bản quyền không cho phép và phản đối việc số hóa đã đệ đơn kiện công ty này. Báo cáo này cung cấp thông tin cho việc kiện tụng sắp tới.

CHÍNH TRỊ, XÃ HỘI VÀ VĂN HÓA MỸ

16. BẢO VỆ TÔN GIÁO
Spencer Ackerman
The New Republic, ngày 12/12/2005, 6 trang
Tại sao chí có ít người Hồi giáo Mỹ trở thành những tên khủng bố ? Tác giả đưa ra câu trả lời rất bất ngờ.

17. GIÁO DỤC ĐẠI HỌC NĂM 2015
Daniel Yankelovich
The Education Digest, tháng 1/2006, 11 trang
Yankelovich khảo sát về tương lai của giáo dục đại học năm 2015. Ông kết luận rằng thực tế, giáo dục đại học có lẽ sẽ không đáp ứng nổi toàn thể xã hội trong thập niên tới. Vì phải thỏa mãn quá nhiều định chế, quá nhiều truyền thống và quá nhiều gò bó nên nó không thể có được sự linh hoạt - hoặc ý muốn chính trị - để nhanh chóng thích ứng với thế giới bên ngoài.

18. CÁC THỂ CHẾ, LỊCH SỬ VÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ
Kenneth W. Dam
Bài thuyết trình #271 John M.Olin về Luật pháp và Kinh tế, tháng 1/2006, 29 trang
Nếu muốn hiểu sâu những nước đang phát triển sẽ có thể đạt tới trình độ pháp trị như thế nào, thì hãy bắt đầu bằng cách hỏi xem những nước đã phát triển hiện nay đã làm như thế nào. Tác giả xem xét kinh nghiệm của Tây Âu về phát triển các định chế pháp luật và cho rằng nếu những nước như Hoa Kỳ và Nhật Bản có thể đạt tới mức phát triển như hiện nay mặc dù có nhiều điểm rất khác với Tây Âu về lịch sử, xã hội thì các nước khác cũng có thể làm được như vậy.

19. TẠI SAO CHẾ ĐỘ LIÊN BANG QUAN TRỌNG ?
Pietro S. Nivola
Bài #146 về Chính sách của Viện Brookings, tháng 10/2005, 8 trang
Chế độ Liên Bang - một hệ thống chính trị cho phép các địa phương tự quản rộng rãi - được coi là cách để bảo vệ quyền tự do (của nhân dân) và là phương tiện đáp ứng những vấn đề của địa phương một cách linh hoạt. Tuy nhiên, đến nay thì lời hứa và thực tế của nguyên tắc liên bang lại khác xa. Trong bài này, nhiều điều được coi là lợi thế của nguyên tắc liên bang được đem ra cân nhắc.

20. KIỂM SOÁT THAM NHŨNG TOÀN CẦU: TA ĐÃ ĐẠT ĐƯỢC CHƯA ?
Michael Johnston
Current History, tháng 12/2005, 5 trang
Tham nhũng chính trị đã trở lại với nghị trình về chính sách quốc tế, vì rõ ràng ở một số khu vực, tham nhũng đã gắn liền với bạo lực và buôn bán ma túy, vũ khí và con người. Hai thập niên vừa qua đã có nhiều cuộc tranh cãi, nghiên cứu và cải cách về vấn đề này. Tác giả cho thấy triển vọng của đấu tranh chống tham nhũng và tác động hiệu ứng của kinh tế toàn cầu đối với nó.

21. NGÀNH HÀNH PHÁP VÀ TUYÊN TRUYỀN: GIỚI HẠN CỦA NHỮNG HẠN CHẾ VỀ LUẬT PHÁP
Kevin R. Kosar
President Studies Quarterly, tháng 12/2005, 14 trang                
Kosar mô tả những khó khăn trong việc ngăn cản các cơ quan liên bang dùng công quỹ để xúc tiến hoạt động của các tổng thống. Tác giả cho rằng không dễ gì xác định ranh giới giữa chi phí cho hoạt động công chúng với tuyên truyền, và thực thi pháp luật đối với tuyên truyền lại rất tế nhị vì có sự phân quyền. Tác giả cho rằng cần có sự giám sát của quốc hội để trừng phạt những cơ quan nào vi phạm.

TÀI LIỆU DỊCH

22. THÔNG ĐIỆP LIÊN BANG 2006 CỦA TỔNG THỐNG MỸ
32 trang
Tổng thống Bush bàn về vai trò lãnh đạo của Mỹ trên thế giới và nói lên nhãn quan của ông đối với việc đưa nước Mỹ tiến lên. Để nắm được các cơ hội trong nước, Tổng thống vạch ra những chính sách cần thiết để nước Mỹ có thể tiếp tục cạnh tranh trong nền kinh tế toàn cầu.  

Các bài báo sau được trích từ “Tinh thần doanh nhân và doanh nghiệp nhỏ” - tạp chí điện tử của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, tháng 1/2006

23. CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ ĐÓNG GÓP VÀO SỰ TĂNG TRƯỞNG CỦA KINH TẾ MỸ NHƯ THẾ NÀO
Derek Leebaert, Giáo sư về chính quyền, Đại học Georgetown
5 trang
Các doanh nghiệp nhỏ đóng góp rất nhiều cho nền kinh tế Mỹ trong việc đổi mới, áp dụng, tạo công ăn việc làm cho phụ nữ, các nhóm người thiểu số và cả những vùng nghèo khó.

24. DOANH NGHIỆP NHỎ TRONG LỊCH SỬ MỸ
Christopher Conte, cây viết tự do, cựu biên tập và phóng viên của tờ Wall Street Journal, 4 trang
Các doanh nghiệp nhỏ đã xây dựng nên Hoa Kỳ trong thế kỷ đầu của đất nước. Cho đến nay, người Mỹ vẫn rất quý trọng các doanh nghiệp nhỏ, vì sự linh hoạt của họ đã cho doanh nghiệp lớn nhiều bài học.

25. VAI TRÒ CỦA CHÍNH PHỦ TRONG VIỆC KHUYẾN KHÍCH CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ
Steve Strauss, Luật sư, Nhà văn, Bình luận viên Truyền hình, nhà báo chuyên mục kinh doanh của tờ USA Today, 4 trang
Để khuyến khích phát triển các doanh nghiệp nhỏ, các chính phủ nên giúp cho họ có vốn, tạo điều kiện cho giáo dục kinh doanh, thúc đẩy các doanh nghiệp, giảm thiểu rào cản pháp lý, và bảo vệ sở hữu trí tuệ.

26. LUẬT PHÁ SẢN MỸ : KHUYẾN KHÍCH SỰ MẠO HIỂM VÀ THẦU KHOÁN
NathalieMartin, Giáo sự Luật, Đại học New Mexico
4 trang
Khác với luật của phần lớn các nước, luật của Mỹ nhằm giúp loại bỏ tâm lý hổ thẹn vì bị phá sản và khuyến khích những ai thất bại trong kinh doanh hãy cố làm lại.

27. VẬY LÀ BẠN MUỐN KHỞI SỰ KINH DOANH NHỎ RIÊNG CỦA MÌNH
Phil Holland, sáng lậpCông ty các cửa hàng Yum Yum Donut, Chủ tịch Công ty Kinh doanh riêng của tôi, 4 trang
Bắt đầu một doanh nghịêp nhỏ trước hết đòi hỏi tự xét mình, rồi đi đến quyết định nên bán thứ hàng gì hay dịch vụ gì, làm sao để huy động vốn, có đối tác không, và thảo một kế hoạch kinh doanh như thế nào.