Reference Update

Tháng 6/2009

Đăng ký bài trực tuyến:
http://creator.zoho.com/pashanoi/form/54/

AN NINH KINH TẾ VÀ THƯƠNG MẠI

1. Nền kinh tế xanh
Matthew E. Kahn. Foreign Policy, tháng 5-6/2009, 5 trang
Phát triển nền kinh tế xanh liệu có chấm dứt được suy thoái kinh tế? Các chính phủ có phải phát triển nguồn năng lượng thay thế hay không? Chấm dứt tình trạng biến đổi khí hậu liệu có thúc đẩy được tăng trưởng kinh tế? Tác giả đánh giá tác động kinh tế của phát triển bền vững và phát triển các ngành công nghiệp thân thiện với môi trường. Những vấn đề khác được xem xét trong bài viết này gồm thực tiễn phát triển bền vững và vấn đề tạo công ăn việc làm; mối quan hệ giữa việc chấm dứt tình trạng biến đổi khí hậu và tăng trưởng kinh tế.
 
2. Thành viên duy nhất còn đứng vững
Tyler Cowen. The Wilson Quarterly, Xuân 2009, 4 trang
Mặc dù sự suy giảm sức mạnh tương đối của Mỹ trong các vấn đề toàn cầu đã được dự báo nhiều lần, nhưng theo tác giả điều đó có vẻ như chưa từng xảy ra. Tác giả tìm hiểu tại sao Mỹ lại có một nền kinh tế năng động như vậy và cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu hiện nay cho thấy Mỹ vẫn là một quốc gia không thể không tính đến.
 
3. Các tầng lớp trung lưu phát triển
John Parker. The Economist, 14/2/ 2009, 4 trang
Hơn một nửa dân số thế giới được cho là thuộc tầng lớp trung lưu. Đó là kết quả của những tiến bộ đáng kể về kinh tế đạt được ở thế giới đang phát triển. Trong bài viết này, tác giả bàn về sự phát triển của tầng lớp trung lưu trên toàn cầu, xem xét một số nhân tố giúp thế giới đang phát triển đạt được các tiến bộ về kinh tế.
 
4. Viễn cảnh Việt Nam
Economist Intelligence Unit - ViewsWire, 4/6/2009, 3 trang
Tình hình chính trị chắc chắn không có những thay đổi lớn trong giai đoạn 2009-2010 do Đảng Cộng sản Việt Nam hầu như vẫn kiểm soát quyền lực chặt chẽ. Gói kích cầu của Chính phủ - theo IMF khoảng dưới 4 triệu đô-la, sẽ được tập trung vào một số dự án cơ sở hạ tầng - và các biện pháp khác sẽ giúp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Bên cạnh việc nới lỏng tài chính, Ngân hàng Nhà nước sẽ vẫn duy trì một chính sách tiền tệ linh hoạt để trợ giúp nền kinh tế.
 
AN NINH KHU VỰC
 
5. Sự xói mòn quyền lực của Mỹ ở châu Á
Dan Blumenthal. Far Eastern Economic Review, tháng 5/ 2009, 4 trang
Tác giả bàn về hậu quả tiêu cực khi Chính quyền Obama quyết định cắt giảm ngân sách quốc phòng cho việc triển khai chiến lược của Mỹ ở châu Á và xem xét tại sao châu Á vẫn là một nơi nguy hiểm mà ở đó việc duy trì sức mạnh cứng kiểu cũ nhưng hiệu quả vẫn quan trọng. Tác giả cũng xem xét khả năng gìn giữ hòa bình của Mỹ ở châu Á suy giảm như thế nào với quyết định cắt giảm chi phí quốc phòng này.
 
6. Nhận thức phổ biến về các chế độ chính trị ở Đông Á và Đông Nam Á
Matthew Carlson và Mark Turner. Democratization, tháng 4/2009, 22 trang
Người dân ở các quốc gia Đông Á và Đông Nam Á nhận thức thế nào về những thể chế và tình hình quản trị ở đất nước họ? Những cơ chế nào được hiểu là đang vì lợi ích tốt nhất cho xã hội? Những cơ chế nào mang đến cho người dân các quyền chính trị và quyền công dân đầy đủ nhất? Các tác giả tìm hiểu suy nghĩ thực sự của người dân trong khu vực về cấu trúc, tiến trình và kết quả quản trị ở đất nước họ và so sánh những cơ chế này với các cơ chế mà các nhà khoa học chính trị đưa ra.
 
7. Sự tái cân bằng trong chính sách đối ngoại Mỹ
Paul K. MacDonald. Daedalus, Xuân 2009, 11 trang
Xuất phát từ nghiên cứu chính sách đối ngoại và những thách thức an ninh quốc gia rộng lớn mà nước Mỹ đang phải đối mặt, tác giả lập luận tại sao Chính quyền Obama phải tái định hướng chính sách đối ngoại Mỹ và đề ra một chiến lược an ninh quốc gia mới nhằm tạo ra được sự cân bằng giữa mục tiêu và cách thực hiện.
 
8. Nền ngoại giao Hoa Kỳ
John Newhouse. Foreign Affairs, tháng 5-6/2009, 20 trang
Các nhà vận động hành lang đại diện cho lợi ích nước ngoài có ảnh hưởng ngày càng to lớn đối với quá trình hình thành chính sách đối ngoại Mỹ. Tác giả xem xét vấn đề tài chính và ảnh hưởng có thể khiến những cân nhắc về chính sách vô tư bị bỏ qua, và cuối cùng chính quốc gia bị tổn hại.
 
9. Điều gì đã xảy ra với ý tưởng xây dựng Chính phủ Thế giới
Thomas G. Weiss. International Studies Quarterly, tháng 6/2009, 19 trang
Điều gì đã xảy ra với ý tưởng xây dựng chính phủ thế giới vốn là tâm điểm của cuộc tranh luận công khai ở nước Mỹ những năm 1930 và 1940 và tại sao ý tưởng này lại bị thay thế bởi ý tưởng quản trị toàn cầu? Tác giả tìm hiểu những nguyên nhân đằng sau cuộc cách mạng này, đó là sự cần thiết phải đưa vấn đề phụ thuộc lẫn nhau và các chủ thể phi nhà nước vào các khuôn khổ phân tích, việc các nhà phân tích thiếu sự tưởng tượng, cũng như những điểm mạnh và điểm yếu của hai khái niệm này.
 
10. Năm suy thoái thứ ba
Arch Puddington. Journal of Democracy, tháng 4/2009, 15 trang
Theo báo cáo, tình hình tự do toàn cầu tiếp tục suy giảm, bị tác động bởi những xáo động liên tiếp từ năm 2006 đến 2008. Thực tiễn này trùng với phản ứng bằng bạo lực trước những lý tưởng dân chủ ở một số chế độ độc tài. Trong bài viết này tác giả bàn về các tác nhân của cải cách dân chủ.
 
NHỮNG VẤN ĐỀ TOÀN CẦU
 
11. Sẵn sàng đối phó với nạn đại dịch
David L. Heymann. The World Today, tháng 6/2009, 4 trang
Tiên đoán từ hơn 50 năm trước của một nhóm các nhà khoa học nghiên cứu vi-rút và các nhà dịch tễ học đã giúp chúng ta hiểu và khống chế nguy cơ dịch cúm mới H1N1 xuất phát từ hàng loạt sự kiện xảy ra trong những tháng qua. Những sự kiện này xảy ra trước khi hầu hết người dân hiểu được rằng cúm A H1N1 đã phá vỡ rào cản giữa động vật và người. Tác giả giới thiệu mạng lưới theo dõi dịch cúm toàn cầu liên kết các phòng thí nghiệm trên toàn thế giới để theo dõi việc lây nhiễm qua đường hô hấp và giúp người dân hiểu và khống chế nguy cơ lây nhiễm của dịch cúm này.
 
12. Liệu việc thiếu lương thực có làm suy thoái nền văn minh không?
Lester R. Brown. Scientific American, tháng 5/2009, 8 trang
Tình trạng thiếu nước, thoái hóa đất và nhiệt độ tăng lên do ấm nóng toàn cầu có khả năng khiến sản xuất nông nghiệp ở thế giới đang phát triển bị đình trệ, dẫn tới bất ổn chính trị. Tác giả cho rằng nếu không có sự can thiệp mạnh mẽ và nhanh chóng nhằm giải quyết ba vấn đề môi trường này, một loạt chính phủ sụp đổ là hậu quả có thể đe dọa đến trật tự thế giới.
 
13. Những đại dương đói khát: Điều gì sẽ xảy ra khi không còn nguồn thức ăn cho sinh vật biển?
Margot L. Stiles và những người khác, Oceana, tháng 3/2009, 40 trang
Sự cạn kiệt các loài cá nhỏ dẫn đến tình trạng thiếu dinh dưỡng phổ biến ở các loài cá, động vật có vú và các loài chim biển. Những loài cá – nguồn thức ăn chính của các loài sinh vật biển – đang bị cạn kiệt nhanh chóng do tăng cường hoạt động đánh bắt, nhu cầu về nguồn thức ăn cho ngành nuôi trồng thủy sản và tình trạng biến đổi khí hậu. Các tác giả bàn về vấn đề thiếu lương thực ở biển và đề xuất những giải pháp để bảo vệ các loài cá làm thức ăn cho sinh vật biển, vốn là yếu tố cơ bản của hệ thống sinh thái biển và ngư trường.
 
BÁO CHÍ, TRUYỀN THÔNG VÀ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
 
14. Internet hướng tới một xã hội không tưởng
Evgeny Morozov. Boston Review, tháng 3-4/2009, 6 trang
Liệu những thay đổi trên mạng trong sáu năm qua - đặc biệt là sự phát triển của các mạng xã hội, nhật ký mạng, chia sẻ phim ảnh - có phải là biểu hiện tiềm năng dân chủ hóa của Internet không? Internet có giúp mở rộng và phổ biến các quyền tự do không? Tác giả bàn về mối quan hệ giữa Internet và dân chủ, tập trung vào tiềm năng của Internet và công nghệ di động đối với phát triển dân chủ.
 
15. Báo chí thời đại kỹ thuật số mới: Làm thế nào để tạo ra một tương lai xán lạn hơn cho ngành công nghiệp báo chí
Darrell M. West. Issues in Governance Studies, số 25, tháng 5/2009, 11 trang
Tác giả nghiên cứu sự biến đổi cơ bản về kinh tế và công nghệ của báo chí, tập trung vào cách thức hỗ trợ những thay đổi giúp bảo vệ các nguyên tắc dân chủ cơ bản trong kỷ nguyên kỹ thuật số mới và những biện pháp nhằm đảm bảo rằng báo chí thời kỳ kỹ thuật số mới có thể phát huy tối đa tiềm năng của nó. Bài viết còn đề cập tới sự cần thiết phải xây dựng một chiến lược thông tin cho ngành công nghiệp báo chí dựa trên ưu thế của truyền thông kỹ thuật số như sự đa dạng, khả cập nhật ngay lập tức và tính tương tác, đồng thời vẫn khuyến khích được tin bài phân tích chuyên sâu.
 
16. Bên trong, bên ngoài và trực tuyến
Chrystie Hill. American Libraries, tháng 3/2009, 4 trang
Internet đang nhanh chóng đi sâu vào cuộc sống thường nhật của người dân với việc ngày càng nhiều người quen sử dụng các công cụ tìm kiếm. Tuy nhiên, có một điểm mà những người này bỏ qua, đó là nhận thức về thư viện với tư cách một nguồn thông tin trực tuyến. Tác giả suy ngẫm về vai trò của các thư viện và các thủ thư trong xã hội, bàn về tác động mạnh mẽ của việc máy tính xuất hiện đối với dịch vụ thư viện, được minh chứng bởi nghiên cứu của Viện thông tin về thư viện công cộng và Internet.
 
17. Không dấu vết
Yudhijit Bhattacharjee. The Atlantic, tháng 5/2009, 1 trang
Tác giả bàn về việc sử dụng phần mềm xóa dấu vết tìm kiếm Internet và tạo ra một loạt yêu cầu giả để che đậy hành vi tìm kiếm thực sự của người sử dụng. Bài viết tập trung vào những quan ngại đối với việc tìm kiếm riêng tư và liệu khả năng lần theo dấu vết tìm kiếm có ứng dụng tích cực không, chẳng hạn như lần theo dấu vết tìm kiếm về “dịch cúm” trong một đại dịch.
 
XÃ HỘI VÀ VĂN HÓA MỸ
 
18. Trở thành người Mỹ có ý nghĩa gì?
Sarah Song. Daedalus, Xuân 2009, 10 trang
Lần theo lịch sử hình thành các quy định về tư cách công dân Mỹ cho tới ngày nay, tác giả cho rằng vấn đề quan trọng là duy trì một loạt giá trị chính trị và văn hóa chung, đồng thời công nhận và tôn trọng bản sắc dân tộc riêng biệt trong một bối cảnh xã hội rộng lớn hơn. Bài viết này xem xét những lý tưởng khác nhau về sự đoàn kết công dân, những gì có ý nghĩa đối với những người mới đến và muốn trở thành công dân Mỹ, và vai trò của tư cách công dân Mỹ trong việc duy trì một nền dân chủ cố kết và mối quan hệ giữa sắc tộc và bản sắc Mỹ.
 
19. Các quốc gia dân chủ hóa như thế nào
Samuel P. Huntington. Political Science Quarterly, Xuân 2009, 39 trang
Tác giả xem xét xu hướng tiến tới dân chủ ở các quốc gia Đông, Nam Âu, châu Mỹ La-tinh, và Đông Á trong một phần tư cuối thế kỷ 20, giai đoạn được coi là làn sóng dân chủ hiện đại thứ ba. Bài viết khái quát về hai làn sóng trước và giải thích làn sóng dân chủ hóa thứ ba được thể hiện như thế nào. Tác giả bàn về nhiều cấu trúc có thể trở thành các chính phủ dân chủ và độc tài và phân tích phản ứng của các lực lượng dân chủ hóa đối với các hình thức chính phủ độc tài cụ thể.
 
20. Hòa hợp các nền dân chủ
James M. Lindsay. Ethics and International Affairs, Xuân 2009, 7 trang
Tác giả bàn về việc tại sao thế giới cần một “liên minh” hay “sự hòa hợp” các nền dân chủ, tức là một thể chế tập hợp tất cả các nền dân chủ đã phát triển trên thế giới thành một tổ chức duy nhất , từ đó cam kết thực hiện những hành động chung. Tác giả bàn về những nhiệm vụ chính của “Hoà hợp các nền Dân chủ” và giải thích thể chế để đạt những mục tiêu này như thế nào.
 
21. Xã hội dân sự
Howard J. Wiarda. American Foreign Policy Interests, tháng 5/2009, 4 trang
Tác giả bàn về “liều thuốc” Mỹ được biết đến với tên gọi xã hội dân sự và nỗ lực của Mỹ nhằm xuất khẩu nó sang các nước khác. Tính hiệu quả của việc chuyển giao và thực hiện một cách tiếp cận của Mỹ ở các nước đang phát triển cũng được xem xét trong bài viết này, cụ thể là những hành động đó có thể làm vấn đề phức tạp và có thể hoặc không thể đe dọa đến sự ổn định của các nhà nước mà các nhà hoạch định chính sách Mỹ đang nỗ lực củng cố.
 
22. Huấn luyện những kỹ năng cơ bản
Kay Mills. The Education Digest, tháng 4/2009, 6 trang
Tác giả xem xét các chương trình giáo dục nhằm mục đích phát triển dành cho sinh viên chưa được trang bị đầy đủ kiến thức cơ bản thông qua giới thiệu Trung tâm Học tập và Giảng dạy của trường Đại học Thành phố Pasadena, nơi đào tạo sinh viên những kỹ năng cơ bản với một chương trình mang tính hệ thống trong 8 năm, đào tạo cho sinh viên kiến thức cơ bản của các môn toán, tiếng Anh và các môn học khác. Hiệu quả của cộng đồng học tập theo đó sinh viên có thể học nhiều khóa liên kết với nhau cũng được bàn tới trong bài viết.
 
23. Các trường đại học cho các thành phố và khu vực: Bài học từ các đánh giá của OECD
Barbara Ischinger và Jaana Puukka. Change, tháng 5-6/2009, 6 trang
Trên cơ sở đánh giá các nghiên cứu của Tổ chức Phát triển và Hợp tác Kinh tế OECD về vai trò của giáo dục đại học tại các nền kinh tế địa phương và khu vực, các tác giả bàn về việc các khu vực có thể đóng vai trò chủ chốt như thế nào trong việc phát triển các hệ thống giáo dục cải tiến ở cấp độ quốc gia, địa phương và khu vực. Tác giả cũng lý giải tại sao các trường đại học, những người có trách nhiệm ở địa phương và khu vực và chính quyền các cấp phải xem xét việc phát huy tối đa tiềm năng của giáo dục đại học nhằm phục vụ phát triển kinh tế.
 
24. Chuyển lớp học vào toà soạn báo
Chris Roush. American Journalism Review, tháng 2-3/2009, 6 trang
Tác giả xem xét quan hệ đối tác giữa tờ Anniston Star của Alabama và chương trình đào tạo cử nhân báo chí tại Đại học Alabama. Mỗi năm một số sinh viên cao học của trường được làm việc tại tòa báo với tư cách là các Hiệp sĩ Báo chí Cộng đồng, từ đó được đào tạo cách đưa tin về cộng đồng theo hình thức vừa học vừa làm và thực tập sử dụng các phương pháp truyền thông đa phương tiện tiên tiến nhất trong việc thu thập và phổ biến tin tức. Mặc dù trên toàn nước Mỹ có hàng chục mối quan hệ đối tác tòa báo-trường đại học kiểu này, song cho đến nay không quan hệ đối tác nào đạt được mức độ hợp tác chặt chẽ như báo Anniston Star, trong đó chương trình trao bằng được thực hiện ngay tại toà soạn của tờ báo.
 
25. Phòng chờ cho giáo viên
Dudley Barlow. The Education Digest, tháng 4/2009, 4 trang
Tác giả bàn về việc sử dụng công nghệ cao trong giáo dục, đặc biệt sử dụng máy tính trong việc dạy viết văn và sáng tác. Tác giả trình bày chi tiết kinh nghiệm của bản thân khi học cách sử dụng máy tính để thiết kế bài học, trong đó có việc dễ sử dụng phần mềm soạn thảo văn bản. Tác giả phân tích khả năng máy tính và Internet giúp tăng cường kỹ năng viết của sinh viên cùng với nỗ lực của các chính trị gia nhằm tăng cường trách nhiệm trong giáo dục.
 
26. Gian dối trong học tập báo động ở mức toàn cầu khi xuất hiện ngày càng nhiều cỗ máy viết bài thuê
Thomas Bartlett. The Chronicle of Higher Education, 20/3/2009, 5 trang
Hoạt động viết bài thuê dẫn đến tình trạng gian dối trong học tập của sinh viên vì chỉ cần trả tiền thuê người khác viết bài hộ. Trong bài viết này, tác giả khẳng định rằng hoạt động viết bài thuê đã trở nên tinh vi hơn và phổ biến trên toàn cầu. Ví dụ, một công ty có tên gọi “Những cây viết bài luận” đã bán các bài luận mẫu mà các phần mềm phát hiện hành vi ăn cắp không thể phát hiện được. Tác giả đề xuất một số kiến nghị về cơ cấu các bài tập đối với các giáo sư để ngăn chặn hành vi dối trá và gợi ý hạn chế hành vi này bằng cách giảng cho sinh viên về vấn đề đạo đức và mục đích của trường học.
 
27. Các trường cao đẳng cộng đồng: Con đường hướng tới cải thiện kinh tế
Natalia Kolesnikova. Federal Reserve Bank - St. Louis, tháng 3/2009, 29 trang
Tác giả so sánh các trường cao đẳng cộng đồng với các trường đại học truyền thống đào tạo bốn năm trên các vấn đề sinh viên, lợi nhuận và mục tiêu giáo dục của các sinh viên vào học tại hai loại trường này. Tác giả cũng bàn về việc liệu giáo dục cao đẳng cộng đồng có ảnh hưởng đến cơ hội đạt được một bằng cấp cao hơn của cá nhân sinh viên không, hay liệu kết quả học tập và cơ hội tại thị trường lao động của những sinh viên có bằng cao đẳng trước khi đạt được bằng cử nhân có khác so với những người đồng lứa không học cao đẳng không.
 
28. Sinh viên nước ngoài lại đổ về Mỹ
Beth McMurtrie. The Chronicle of Higher Education, 21/11/ 2008, 5 trang
Tác giả bàn về số lượng sinh viên nước ngoài nhập học tại các trường đại học Mỹ năm 2007, xem xét các nhân tố như sự phát triển của tầng lớp trung lưu, thiếu các nguồn lực giáo dục đại học ở các nước ngoài, và nỗ lực tăng cường tuyển sinh của các trường đại học Mỹ, những nhân tố góp phần làm gia tăng số sinh viên nước ngoài đến Mỹ học tập.
 
TÀI LIỆU DỊCH
 
Những bài viết dưới đây trích từ “Hệ thống Tài chính Toàn cầu’, Tạp chí điện tử của Bộ Ngoại giao Mỹ, tháng 5/2009:
 
29. Sự kết thúc của chủ nghĩa tư bản? Mark Twain, Lake Wobegon, cuộc khủng hoảng hiện nay
Mark Blyth, Giáo sư Kinh tế Chính trị Quốc tế, Đại học Brown, 4 trang
Mặc dù từ trước đến nay chúng ta chưa từng phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nào giống như hiện nay, song các cuộc khủng hoảng của chủ nghĩa tư bản thì đã từng có tiền lệ. Chúng xảy ra ở mọi nơi.
 
30. Làm thế nào để xử lý lỗi trong hệ thống tiền tệ quốc tế
John B. Judis, Biên tập viên cao cấp, The New Republic, 3 trang
Các nhà kinh tế học ai cũng biết về những rạn nứt tai hại trong hệ thống tiền tệ quốc tế của chúng ta ngày nay – song họ không thể thống nhất với nhau về cách thức khắc phục những rạn nứt ấy.