Reference Update

Tháng 2-3/2008

KINH TẾ VÀ THƯƠNG MẠI

1. Một thập kỷ sau cuộc khủng hoảng tài chính châu Á: Chủ nghĩa khu vực và cấu trúc quốc tế trong một thế giới toàn cầu hoá
Donald C. Hellmann
Tạp chí Asian Survey, tháng 11/12 năm 2007, 16 trang
Trong khi những mối lo ngại về các thể chế kinh tế toàn cầu và về châu Á gần như đã không còn được nêu ra trong chính sách đối ngoại của các nước phương Tây nói chung và của Hoa Kỳ nói riêng, thì ở ngay trong lòng châu Á, cuộc khủng hoảng lại vẫn tiếp tục là dấu ấn quốc tế trong việc hình thành nên chính sách đối ngoại của hầu hết các nước trong thập kỷ vừa qua. Bài báo này hồi tưởng lại về cuộc khủng hoảng tài chính châu Á của những năm 1997-1998, và tập trung  vào những ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng đối với các thể chế đa phương toàn cầu và khu vực.
 
2. Những bất ổn và tiềm năng của nền kinh tế thế giới
Jeffrey Sachs
Current History, tháng 1 năm 2008, 5 trang
Tác giả cho rằng những khó khăn của thị trường cho vay mua nhà có thế chấp với rủi ro cao của Hoa Kỳ có thể khơi mào cho một cuộc suy thoái toàn cầu, và việc cắt giảm thuế suất đã làm trầm trọng thêm bội chi ngân sách của Hoa Kỳ. Tác giả cũng thảo luận về ảnh hưởng tài chính của một quốc gia tới nền kinh tế thế giới, và đề cập đến việc liệu các nền kinh tế châu Á có thể bảo vệ nền kinh tế thế giới khỏi sự bất ổn do kinh tế Mỹ gây ra hay không.

3. Đại dịch cúm gia cầm: Tác động tiềm tàng của việc gây bất ổn thương mại
Danielle Langton
Báo cáo CRS cho Quốc hội, ngày 3 tháng 1 năm 2008, 6 trang
Khả năng xảy ra một dại dịch cúm gia cầm với những ảnh hưởng tới thương mại toàn cầu là một mối lo ngại được nhiều người chú ý trong thời gian gần đây, mặc dù các chuyên gia vẫn còn bất đồng ý kiến về khả năng xảy ra đại dịch. Báo cáo này phân tích các kịch bản khác nhau trong đó thương mại có thể bị kiểm soát chặt chẽ hoặc bị hạn chế do một đại dịch cúm gia cầm, trong đó có thể có cả những tác động đối với thương mại giữa Hoa Kỳ và các quốc gia và khu vực đã có trường hợp bị nhiễm cúm gia cầm.

4. Vấn đề lớn nhất của thế giới
Pankaj Ghemawat
Foreign Policy, tháng 11/12 năm 2007, 4 trang
Thảo luận những vấn đề xung quanh xu hướng toàn cầu hoá thương mại, tác giả nhận xét rằng những người ủng hộ và những người phản đối xu hướng này đều có một điểm chung, đó là quan điểm cho rằng toàn cầu hoá chỉ làm tăng thị phần của một số ít công ty mà thôi. Tuy nhiên, tác giả lập luận rằng họ đều sai lầm. 

5. Toàn cầu hoá phiên bản 3.0
Martin Walker
The Wilson Quarterly, mùa thu 2007, 9 trang
Bài viết này bàn về quá trình toàn cầu hoá suốt thế kỷ 20, trong đó tác giả phác hoạ một khuôn khổ lý thuyết để hiểu về toàn cầu hoá kinh tế đang diễn ra trong thế kỷ 21. Trong bài viết, tác giả cũng tập trung phân tích vai trò của thương mại quốc tế trong sự tăng trưởng của nền kinh tế toàn cầu. 

6. Không còn rẻ nữa
The Economist, ngày 8 tháng 12 năm 2007, 3 trang
Bài viết này thảo luận về việc tăng giá lương thực toàn cầu kể từ năm 2007, trong đó nêu ra một số nhân tố, bao gồm cầu tăng cao đối với thịt do đời sống ở Trung Quốc và Ấn Độ khá giả hơn; sự tăng trưởng chậm lại ở Hoa Kỳ và châu Âu; sự gia tăng dân số ở các nước đang phát triển; và việc chuyển ngũ cốc thành ethanol.

AN NINH KHU VỰC

7. Phác họa sự thay đổi ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương: các vấn đề địa chính trị, kinh tế, và ngoại giao
Hội thảo Chính sách cao cấp trung tâm Đông Tây, 2008, 40 trang
Tài liệu này nhìn lại những “sự thay đổi về cấu trúc” đang diễn ra trên nhiều khía cạnh quyền lực khác nhau ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương trong bối cảnh đang diễn ra những thay đổi sâu sắc ở khu vực này trong những năm gần đây, và trong bối cảnh sắp diễn ra cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ năm 2008, một cuộc bầu cử sẽ quyết định bản chất chính quyền kế nhiệm. Tài liệu này cũng đề cập đến quá trình phát triển của chính các thể chế và việc xây dựng cộng đồng của khu vực, cùng với vị trí và vai trò cụ thể của Hoa Kỳ trong khu vực này.

8. Hoa Kỳ và châu Á năm 2007: Một khu vực đang chuyển đổi
Robert A Scalapino
Asian Survey, tháng 2 năm 2008, 8 trang
Tác giả nhận xét rằng theo nhiều cách, năm 2007 minh họa cho một năm với những thay đổi vừa tích cực vừa tiêu cực, vừa có những tiến bộ lại vừa có nhiều thách thức ở châu Á. Đây là sản phẩm tất yếu của thời đại của những chuyển đổi cách mạng. Tác giả phân tích những điều kiện kinh tế và chính trị ở châu Á, cũng như mối quan hệ của các nước châu Á với Hoa Kỳ. Bài viết cũng bàn về ba xu hướng đang nổi lên ở châu Á -- chủ nghĩa quốc tế, chủ nghĩa dân tộc, và chủ nghĩa cộng đồng.

9. Báo cáo tiến bộ toàn cầu năm 2008
Alan Sorensen và Lucien Crowder
Current History, tháng 1 năm 2008, 10 trang
Khi thế giới bước sang năm mới, tốc độ tăng trưởng kinh tế đã bị chậm lại, và tốc độ dân chủ hoá cũng vậy. Tác giả bàn luận về tiến bộ toàn cầu trong các lĩnh vực như chính trị, kinh tế và an ninh, với nhận xét rằng những chuẩn mực ủng hộ cho các quyền về chính trị, thị trường tự do, và hợp tác quốc tế vẫn đang tiếp tục lan rộng.

10. Hoàng hôn của Washington ở phía đông
Jason T. Shaplen và James Laney
Foreign Affairs, tháng 11/12 năm 2007, 16 trang
Bài viết này phân tích về cán cân quyền lực đang thay đổi ở Đông Bắc Á – Trung Quốc, Nhật Bản, Nam và Bắc Triều Tiên – và ảnh hưởng của nó tới chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ. Các liên minh song phương truyền thống của Hoa Kỳ tại khu vực này không còn đủ trong một kỷ nguyên mà ảnh hưởng kinh tế của Hoa Kỳ và Nhật Bản đang ngày một giảm dần, trong khi ảnh hưởng của Trung Quốc và Hàn Quốc lại đang tăng lên.

11. Hợp tác về an ninh: Chìa khoá để đương đầu với những thách thức của thế kỷ 21
Gregory J. Dyekman
Các bài viết trên tạp chí Carlisle về Chiến lược an ninh, tháng 11 năm 2007, 20 trang
Theo tác giả, để đạt được cân bằng giữa sự sẵn sàng về quân sự với sự hợp tác về an ninh luôn là điều khó khăn. Hầu hết các chuyên gia đều cho rằng sự sẵn sàng về quân sự là ưu tiên quan trọng nhất của Bộ Quốc phòng, nhưng một vài người lại lập luận rằng hợp tác về an ninh sẽ có tác dụng xây dựng quan hệ đối tác và ngăn chặn xung đột. Bài viết này phân tích vai trò của hợp tác về an ninh và phác hoạ những thách thức mà Hoa Kỳ phải vượt qua để đạt được một sự cân bằng.

12. Liệu chúng ta có thể chiến thắng khủng bố?
Philip H. Gordon
Foreign Affairs, tháng 11/12 năm 2007, 14 trang
Tác giả nói rằng câu hỏi mà chúng ta cần đặt ra về cuộc chiến chống khủng bố là làm thế nào để mọi người nhận thức được rằng chúng ta đã chiến thắng hay thất bại, bởi vì nếu không biết mục tiêu cuối cùng mà chúng ta đang hướng tới là gì thì không thể giành được chiến thắng. Bài viết này thảo luận về những cách tiếp cận khả thi của Hoa Kỳ đối với cuộc chiến chống khủng bố. Tác giả khuyến nghị rằng trước hết, chúng ta cần xác định rõ ràng hơn thế nào là chiến thắng, trong đó phải chấp nhận rằng mối đe doạ khủng bố sẽ không bao giờ xoá bỏ được hoàn toàn.

CÁC VẤN ĐỀ TOÀN CẦU VÀ MÔI TRƯỜNG

13. Sức khoẻ và nhân quyền
Maura A. Ryan
Theological Studies, tháng 2008, 20 trang
Đại dịch AIDS đã khiến chúng ta một lần nữa phải chú ý đến mối quan hệ giữa  việc tăng cường sức khoẻ và bảo vệ quyền con người. Trong bài viết này, tác giả cho rằng cần tăng cường hơn nữa các sáng kiến về sức khoẻ và nhân quyền trong các vấn đề toàn cầu, đặc biệt là giải quyết đại dịch AIDS và vấn đề đạo đức trong lĩnh vực sinh học. Bài viết cũng nêu bật những ưu nhược điểm của khuôn khổ nhân quyền về đạo đức sinh học.

14. Một khí hậu đang biến đổi: con đường trước mặt đối với Hoa Kỳ
Todd Stern và William Antholis
The Washington Quarterly, mùa đông năm 2007-08, 14 trang
Bài viết đề xuất một số cách tiếp cận mà tổng thống kế nhiệm của Hoa Kỳ cần cân nhắc về lập trường của Hoa Kỳ trong việc giải quyết các vấn đề về biến đổi khí hậu toàn cầu. Tác giả bàn luận về một cách tiếp cận ngoại giao theo từng cấp độ mà vị tổng thống sắp tới có thể sử dụng để xác định các ưu tiên chiến lược tại các diễn đàn quốc tế về biến đổi khí hậu.

15. Giấy hay nhựa
Shawn Query
E Magazine: Tạp chí Môi trường, tháng 11/12 năm 2007, 3 trang
Bài viết này cung cấp thông tin về lệnh cấm sử dụng túi nilông tại các thành phố ở Hoa Kỳ, và những quan ngại về việc sử dụng túi giấy để thay thế. Các chính quyền thành phố muốn cấm sử dụng túi nilông vì chúng có thể gây hại cho môi trường, như làm tắc các đường cống thoát nước và đe doạ các sinh vật biển. Tuy nhiên, túi giấy và các sản phẩm phái sinh của nó cũng có một nhược điểm lớn vì chi phí sản xuất cao hơn.

16. Những nơi phồn hoa đô hội
Matthew Quirk
The Atlantic, tháng 12 năm 2007, 2 trang
Năm 2008, số người sống ở các khu vực thành thị sẽ vượt cao hơn số người sống ở vùng nông thôn. Tác giả bàn về sự gia tăng của những khu nhà ổ chuột trên toàn thế giới, và liên hệ làn sóng di cư ra thành thị với sự cải thiện về kinh tế. Tác giả cũng trình bày về nghèo đói ở các khu vực thành thị và nỗ lực của nhiều nước nhằm làm chậm lại quá trình di cư từ nông thôn ra thành thị.

BÁO CHÍ, TRUYỀN THÔNG VÀ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

17. Chia sẻ các hình ảnh nghệ thuật cho mục đích giáo dục: tìm ra một góc phối hợp hài hoà mới
Gretchen Wagner
Educause Review, tháng 11/12 năm 2007, 9 trang
Một trong những quy định gần đây đang gặp phải những thách thức to lớn từ những tiến bộ công nghệ là luật về bản quyền. Tác giả lập luận rằng các tổ chức giáo dục cần tích cực có những lối tư duy mới về cách họ tiếp cận và sử dụng các hình ảnh nghệ thuật có bản quyền, và họ cần tìm hiểu một cách tiếp cận vừa bảo vệ được quyền lợi của người sở hữu bản quyền, vừa đáp ứng được nhu cầu của người sử dụng, trong một môi trường đang khuyến khích việc chia sẻ tiếp cận đối với những hình ảnh này phục vụ cho mục đích dạy và học.

18. Tham gia vào diễn đàn
Emily Yahr
American Journalism Review, tháng 2/3 năm 2008, 2 trang
Bài báo này thảo luận về việc sử dụng các trang nhật ký điện tử (blogs) của các tờ báo ở Hoa Kỳ. Tác giả tập trung vào phân tích xem các biên tập viên đã sử dụng blogs như thế nào để gần gũi hơn và tiếp xúc nhiều hơn với độc giả, để bổ sung chi tiết cho các câu chuyện thời sự nóng bỏng, để giải thích về các nguyên tắc đạo đức của tờ báo, và để trả lời các câu hỏi của các độc giả về bất cứ chủ đề nào.

19. Giá trị của việc sử dụng hợp lý
George H. Pike
Information Today, tháng 12 năm 2007, 2 trang
Bài báo này thảo luận về mối đe doạ ngày càng tăng đối với việc sử dụng những tài liệu có bản quyền ở Hoa Kỳ khi các nội dung điện tử trên mạng tiếp tục xuất hiện ngày càng nhiều. Theo tác giả, sự dễ dàng trong việc sao chép, xuất bản và phân phối các nội dung điện tử đang đi ngược với các nguyên tắc của học thuyết sử dụng hợp lý.

XÃ HỘI VÀ VĂN HOÁ MỸ

20. Ai đang lừa ai?
Alfie Kohn
Education Digest, tháng 1 năm 2008, 8 trang
Theo tác giả, học sinh có xu hướng gian lận nhiều nhất khi các em thấy giáo viên không quan tâm đến mình, khi bài tập thầy cô giao có vẻ không phù hợp, hay khi khối lượng bài tập quá nhiều. Bài báo này phân tích về việc gian lận trong giáo dục và môi trường xã hội ở các trường học – vốn là nguyên nhân  cơ bản của việc gian lận. Bài viết cũng phân tích ảnh hưởng của các hệ thống chấm điểm đối với hành vi gian lận, và thảo luận về sự cần thiết phải đem lại cho học sinh niềm ham thích trong học tập.

 

21. Trường đại học cộng đồng với vai trò những cánh cửa và người gác cổng: vượt qua những trở ngại về tiếp cận để tiến tới sự bình đẳng trong kết quả
Alicia C. Dowd
Harvard Educational Review, mùa đông 2007, 13 trang
Các trường đại học cộng đồng  đóng một vai trò quan trọng -- mặc dù vai trò đó thường bị xem nhẹ -- trong giáo dục đại học. Tác giả trong bài này đã phân tích những thách thức mà các trường đại học cộng đồng đang phải đối mặt khi họ cố gắng cân bằng giữa các sứ mệnh khác nhau của mình như những cánh cửa và người gác cổng, trong đó bao gồm việc đáp ứng những nhu cầu đa dạng của sinh viên ở bậc đại học, và thích ứng với những nhu cầu về giáo dục và kinh tế đang thay đổi của xã hội Mỹ.

22. Lối suy nghĩ của con trẻ
Jennifer Griffin-Wiesner và Chris Maser
USA Today, tháng 11 năm 2007, 2 trang
Ảnh hưởng của các thầy cô giáo đối với con trẻ là hết sức quan trọng, chỉ đứng sau vai trò của gia đình. Do đó, tác động của những hành động của thầy cô và học trò giống như ta ném một viên sỏi xuống ao nước. Bài viết này bàn về tầm quan trọng của các thầy cô giáo trong việc biến trẻ em thành những cá nhân tốt đẹp hơn, hoàn thiện hơn.

23. Nhìn lại: Một dân tộc đang đứng trước rủi ro và các chuẩn mực quốc gia
Lee Meadows
The Science Teacher, tháng 11 năm 2007, 2 trang
Bài báo này thảo luận về báo cáo nhan đề “Một dân tộc đang đứng trước rủi ro,” một báo cáo được Ủy ban Chất lượng hảo hạng trong giáo dục (NCEE) xuất bản. Tập trung vào dự đoán của báo cáo về sự cần thiết của các chuẩn mực quốc gia trong giáo dục, tác giả cho rằng giáo dục khoa học sẽ đóng vai trò then chốt trong việc xây dựng một lực lượng lao động có khả năng đương đầu với những thách thức của nền kinh tế toàn cầu.

24. Đọc sách của các ứng cử viên chính trị
David Greenberg
Dissent, mùa thu năm 2007, 10 trang
Tác giả suy nghĩ về một chiến lược mới đang được các ứng cử viên chính trị sử dụng để thu hút sự chú ý của cử tri: viết sách. Bài viết này đề cập đến một số các ứng cử viên chính trị trước đây đã từng sử dụng cách tiếp cận này để thu hút sự chú ý ủa cử tri, trong đó có Barack Obama.  Tác giả bàn về một số các ứng cử viên hiện nay đang sử dụng cách tiếp cận này, và so sánh từng đặc điểm văn phong của họ.

25. Cuộc bầu cử về an ninh quốc gia
Kurt M. Campbell và Derek Chollet
The Washington Quarterly, mùa đông năm 2007-08, 9 trang
Các tác giả nêu ý kiến rằng cuộc bầu cử năm 2008 là cuộc bầu cử về an ninh quốc gia, khi các ứng cử viên đều tập trung nhiều vào các vấn đề an ninh và chính sách quân sự cho đất nước. Hai tác giả phân tích những xu hướng trong các chiến dịch tranh cử của các ứng cử viên tiềm năng cho chiếc ghế tổng thống trong qúa trình chuẩn bị cho cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2008, và phân tích tác động của các vấn đề an ninh quốc gia đối với các cuộc bầu cử sơ bộ và tổng tuyển cử sắp tới.

CÁC TÀI LIỆU DỊCH

Những bài viết sau từ “Truyền thông tạo sự thay đổi” - tạp chí điện tử của Văn phòng Chương trình Thông tin Quốc tế, Bộ Ngoại giao Mỹ:

26. Công nghệ mới, tiếng nói mới
Patrick Butler, Phó chủ tịch Chương trình, Trung tâm Quốc tế của Các nhà báo
Công dân trong thế giới trực tuyến sử dụng các công cụ công nghệ cao để gây ảnh hưởng đến sự thay đổi về xã hội và chính trị.

27. Từ báo chí công dân đến tin tức do người dùng tạo ra
Bertrand Pecquerie, Giám đốc Diễn đàn Biên tập viên Thế giới, và Larry Kilman, Giám đốc Truyền thông, Hiệp hội Báo chí Thế giới
Các tổ chức truyền thông đại chúng nhận thức được những lợi ích mà các nội dung do người sử dụng tạo ra có thể đem đến cho các ấn phẩm của họ, nhưng đồng thời họ cũng có thái độ cẩn trọng hơn đối với tờ báo.

28. Mỗi công dân là một phóng viên
OhmyNews.com là một trang web tiên phong trong chủ nghĩa báo chí nhân dân với hơn 60.000 phóng viên trên toàn thế giới.

29. Các chính phủ và công ty cản trở quyền tự do ngôn luận trên Internet
Erica Razook, chuyên gia pháp lý, Chương trình Kinh doanh và Nhân quyền, Tổ chức Amnesty International USA
Tổ chức nhân quyền này đặt câu hỏi về những mối quan hệ giữa các chính phủ chuyên chế và các công ty công nghệ đang cố gắng khẳng định vị trí của mình trên các thị trường mới.

30. Sự trỗi dậy và vấp ngã của nền báo chí tại Cộng hòa Georgia
Karl Idsvoog, giảng viên và giáo sư về truyền thông quốc tế tại Trưòng Báo chí và truyền thông đại chúng thuộc Đại học Kent State
Cuộc Cách mạng hồng đã đem lại những cải cách về chính trị và kinh tế cho đất nước thuộc khối Xô Viết cũ vốn bị cô lập này, nhưng báo giới vẫn gặp một số trở ngại.

31. Nền báo chí mới và hoạt động chính trị ở Mỹ
Thomas B. Edsall, Joseph Pulitzer II và Edith Pulitzer Moore, giáo sư về Phóng viên thời sự quốc gia, Trường Cao học Báo chí thuộc đại học Columbia
Những người sử dụng trình độ cao về công nghệ thông tin đang có những ảnh hưởng và tác động giám sát mới đối với các cuộc bầu cử ở Hoa Kỳ.

Sách mới:

32. Tóm lược về các cuộc bầu cử ở Hoa Kỳ
Nhà xuất bản Thanh Niên, tháng 3/2008, 95 trang
Các cuộc bầu cử tự do và công bằng là những nét đặc trưng của bất kỳ một nền dân chủ nào. Chúng đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc chuyển giao quyền lực một cách hoà bình.