Reference Update
Tháng 8/2008
1. Các nền kinh tế châu Á đang chuyển đổi: Liệu Mỹ có bị tụt hậu không?
Christopher A. Padilla
American Enterprise Institute, 7/7/2008, 5trang
Mặc dù các nước ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương đang xây dựng các cơ chế kinh tế thống nhất thông qua các hiệp định thương mại song phương và việc hình thành cấu trúc đa phương ở khu vực, nhưng Mỹ lại chẳng mấy quan tâm tới những nỗ lực hội nhập này. Tình hình chính trị nội bộ hiện nay có thể khiến Mỹ càng rời xa làn sóng thương mại tự do hơn nữa. Thế nhưng liệu Mỹ có thể bỏ qua và không quan tâm tới sự chuyển đổi trong môi trường kinh tế Đông Á được không? Thứ trưởng Thương mại phụ trách vấn đề Thương mại Quốc tế Christopher A. Padilla xem xét việc Mỹ không tham gia vào tiến trình kinh tế ngày càng thống nhất của Đông Á và những tác động đối với các nhà sản xuất, người tiêu dùng Mỹ và cả tăng trưởng kinh tế Mỹ.
2. Trên cả Thỏa thuận Washington? Châu Á và Mỹ La-tinh tìm kiếm mô hình phát triển tự chủ hơn
Jean Grugel và các tác giả khác
International Affairs, tháng 5/2008, 19 trang
Những nỗ lực tái định hình các mô thức phát triển thông qua can thiệp vào các cuộc khủng hoảng tài chính có tầm quan trọng rất lớn đối với nền kinh tế chính trị nội bộ của thế giới đang phát triển. Do phản ứng trước các cuộc khủng hoảng ở châu Á và Mỹ La-tinh rất khác nhau, nên các tác giả nghiên cứu những phản ứng chính trị nội bộ trước những thách thức phát triển ở cả hai khu vực trong những năm 1980 và cuối những năm 1990 và đánh giá tầm quan trọng của những phản ứng đó. Các tác giả kết luận rằng các nước ngày càng thấy khó khăn khi phải vượt qua những áp lực chính trị nếu muốn có sự thay đổi với những lập luận về sự cần thiết về kỹ trị.
3. Mỹ phải có biện pháp mang tính chiến lược để đối phó với cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu
Robert P. Casey và các tác giả khác
Báo cáo của Nhóm Đặc trách CSIS về khủng hoảng lương thực toàn cầu, tháng 7/2008, 14 trang
Không giống với bất cứ cuộc khủng hoảng lương thực nào mà thế giới đã trải qua, cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu hiện nay bắt nguồn từ rất nhiều vấn đề có liên quan đến nhau trong đó có nông nghiệp, năng lượng, biến đổi khí hậu, thương mại và những nhu cầu mới của các thị trường đang lên. Báo cáo này đánh giá những tác động do giá lương thực tăng và tình trạng thiếu hụt lương thực gây ra trong các lĩnh vực nhân đạo, an ninh, phát triển và thị trường, đồng thời đề xuất một kế hoạch hành động khả thi để giải quyết cuộc khủng hoảng này.
4. Bốn lĩnh vực thâm hụt của Mỹ
David M. Walker
The Brown Journal of World Affairs, Xuân/Hè 2008, 9 trang
Tác giả xem xét bốn lĩnh vực thâm hụt có liên quan đến nhau mà nước Mỹ phải đối mặt trong năm 2008, đó là thâm hụt ngân sách liên bang, thâm hụt tiết kiệm, thâm hụt cán cân thanh toán và thâm hụt lãnh đạo. Tác giả cho rằng những lĩnh vực thâm hụt này tạo ra những hệ lụy nghiêm trọng không chỉ đối với mức sống trong nước mà cả vai trò của Mỹ trên thế giới, và thậm chí có thể làm ảnh hưởng tới an ninh quốc gia của Mỹ trong tương lai.
5. Tạo sự cố kết giữa phát triển, các hệ thống tài chính và các thể chế
Supachai Panitchpakdi
Harvard International Review, Xuân 2008, 4 trang
Trong những năm 1980 và 1990, một số nước đang phát triển đã theo đuổi những cải cách kinh tế lớn và nhiều trường hợp đã thành công khi đạt được sự ổn định về kinh tế. Tuy nhiên, họ không đạt được mức tăng trưởng kinh tế cao và bền vững. Sự thống nhất về chính sách thương mại quốc tế, tiền tệ quốc tế và tài chính là nền tảng cốt lõi cho tăng trưởng kinh tế và nâng cao mức sống ở tất cả các nước đang phát triển. Tác giả xem xét những rủi ro lớn liên quan tới những bất cập trong hệ thống quản trị kinh tế toàn cầu trong nền kinh tế thế giới có thể khiến chấm dứt hoặc thậm chí là đảo ngược những tiến bộ về phát triển đạt được trong những năm gần đây.
6. Vị thế của Mỹ ở châu Á mạnh hơn bao giờ hết
Condoleezza Rice
Heritage Lecture #1091, 18/6/2008, 6 trang
Kể từ Chiến tranh Thế giới Thứ hai, sự hiện diện của Mỹ ở châu Á đã tác động tới quan hệ giữa các cường quốc trong khu vực, những mối quan hệ mà trong lịch sử vốn được đặc trưng bởi sự căng thẳng, nghi kỵ và xung đột. Tuy nhiên, Ngoại trưởng Mỹ Condoleezza Rice cho rằng vị thế của Mỹ ở châu Á hiện nay là lớn hơn bao giờ hết. Trong bài phát biểu này Ngoại trưởng Mỹ bàn về sự trỗi dậy của châu Á và chính sách hiện nay của Mỹ đối với khu vực.
7. Báo cáo tóm lược cho Tổng thống mới về mối đe dọa khủng bố ở In-đô-nê-xi-a và Đông Nam Á
Sidney Jones
Báo cáo hàng năm của Học viện Khoa học và Chính trị Mỹ, tháng 7/2008, 10 trang
Trên mặt trận chống khủng bố, Đông Nam Á có nhiều dấu hiệu khả quan, đặc biệt là ở In-đô-nê-xi-a. Mỹ - dưới sự lãnh đạo của tổng thống mới - có thể giúp tăng cường chia sẻ thông tin hơn nữa giữa Nam Á và Đông Nam Á. Tác giả bàn về mối đe dọa khủng bố hiện nay và năng lực chống khủng bố ở khu vực, đồng thời đưa ra các khuyến nghị chính sách cho tổng thống thứ 46 của nước Mỹ.
8. Ngoại giao nhân dân và sức mạnh mềm
Joseph S. Nye
Báo cáo hàng năm của Học viện Khoa học và Chính trị Mỹ, tháng 3/ 2008, 16 trang
Ngoại giao nhân dân là một công cụ quan trọng trong kho sức mạnh thông minh. Tuy nhiên, ngoại giao nhân dân thông minh đòi hỏi phải có sự hiểu biết về vai trò của uy tín, sự tự phê bình và vai trò của xã hội dân sự trong việc tạo ra sức mạnh mềm. Tác giả phân biệt sức mạnh được đo bằng kết quả của hành vi ứng xử với sức mạnh được đo bằng nguồn lực. Sự phân biệt giữa hai loại sức mạnh này là cơ sở để hiểu rõ mối quan hệ giữa sức mạnh mềm và ngoại giao nhân dân.
9. Những cuộc chiến tư tưởng và chiến tranh tư tưởng
Antulio J. Echevarria II
Viện Nghiên cứu Chiến lược, tháng 6/ 2008, 63 trang
Người ta có thể tiếp cận chiến tranh tư tưởng một cách hợp lý như thế nào? Hiện nay có hai trường phái tư duy chính. Trường phái thứ nhất coi xung đột là một vấn đề của ngoại giao nhân dân. Trường phái thứ hai cho rằng việc phát động chiến tranh tư tưởng là một cuộc chiến thực sự, bởi nó nhằm phá hoại ảnh hưởng và uy tín của hệ tư tưởng đối lập. Sau khi nghiên cứu một số cuộc chiến tư tưởng để hiểu rõ hơn về chúng, tác giả phân tích cách thức mà Mỹ và các đồng minh có thể tiến lên trong cuộc chiến tư tưởng đang diễn ra với các nhóm khủng bố. Tác giả đưa ra những đề xuất liên quan tới các cách tiếp cận này và cả những cách tiếp cận khác nữa về chiến tranh tư tưởng.
10. Mối đe dọa hạt nhân mới
Ronald E. Powaski
America, 23-30/6/2008, 3 trang
Mặc dù Liên Xô đã sụp đổ và Mỹ nổi lên như một siêu cường duy nhất trên thế giới, nhưng nguy cơ về thảm họa hạt nhân vẫn hiển hiện. Tác giả bàn về các chiến lược mà Chính phủ Mỹ cần phải tính tới nhằm giải quyết mối đe dọa của vũ khí hạt nhân. Tác giả cũng nghiên cứu tại sao Mỹ không thực thi được Hiệp ước Cấm Vũ khí Hạt nhân 1968 (NPT) một cách hiệu quả và đề xuất các biện pháp giúp Chính quyền Mỹ tiếp theo có thể giải quyết được vấn đề này.
11. Những xu hướng của người tiêu dùng ở ba thế giới khác nhau
Andy Hines
The Futurist, tháng 7-8/2008, 6 trang
Tác giả bàn về những xu hướng lớn đang tác động tới người tiêu dùng trên toàn cầu và chắc chắn sẽ định hình thế giới trong thập kỷ tới, đó là các nhóm người già, di cư, thay đổi cấu trúc gia đình, sự phát triển của tầng lớp trung lưu, và áp lực thời gian gia tăng. Tác giả phân tích những xu hướng này thay đổi như thế nào ở ba khu vực khác nhau của thế giới, được phân theo nhóm dựa trên tiêu chí phát triển kinh tế-xã hội và khả năng công nghệ của từng nước.
12. Đối mặt với cuộc khủng hoảng nước sạch
Peter Rogers
Scientific American, tháng 8/2008, 8 trang
Gia tăng phát triển kinh tế và ấm nóng toàn cầu có khả năng dẫn đến tình trạng thiếu nước trên thế giới. Tác giả xem xét những tác động của tình trạng trái đất nóng lên và toàn cầu hóa đối với tình trạng thiếu nước, và sự cần thiết phải xây dựng các giải pháp bền vững, không yêu cầu kỹ thuật cao để giải quyết các vấn đề về cung cấp nước, cụ thể là chuyển sang dự trữ lượng nước tưới tiêu lớn hơn và sử dụng hệ thống áp lực nước thấp hơn.
13. Thách thức về các nguồn lực chung
Elinor Ostrom
Environment, tháng 7-8/2008, 14 trang
Bằng cách nào chúng ta có thể đóng góp cho sự phát triển bền vững của tương lai thế giới? Chúng ta giải quyết ra sao hệ thống các nguồn lực toàn cầu hay còn gọi là các nguồn lực chung. Tác giả xem xét vai trò của các cơ chế quốc tế trong một tương lai bền vững và suy ngẫm về những bài học mà các học giả đã rút ra về quản trị các nguồn lực chung trong 20 năm qua có thể áp dụng cho 20 năm tới và xa hơn nữa.
14. Biển rác
Donovan Hohn
New York Times, 22/6/2008, 6 trang
Các đại dương trên thế giới đang bị lấp đầy bởi lượng rác thải bằng nhựa khổng lồ mà phần lớn tích tụ ở các khu vực tiểu nhiệt đới hoặc tràn vào các bờ biển theo các đợt thủy triều từ hàng ngàn dặm ngoài khơi. Tác giả cho rằng đây là những vấn đề nghiêm trọng vì khác với rác thải hữu cơ hàng thế kỷ qua, rác thải nhựa không phân hủy trong nước biển. Giải pháp duy nhất là giảm tiêu dùng các loại đồ hộp bằng nhựa không thể phân hủy. Tuy nhiên, giải pháp này đòi hỏi phải có sự thay đổi cơ bản từ phía các cá nhân, các tập đoàn và các chính phủ trên toàn thế giới.
15. Giới truyền thông không cùng một rọ?
Paul Farhi
American Journalism Review, tháng 7-8/2008, 6 trang
Tác giả xem xét khái niệm thiên vị truyền thông trong chiến dịch vận động tranh cử tổng thống năm 2008. Các nhà phê bình và những người vận động phàn nàn rằng giới truyền thông vừa ủng hộ vừa chỉ trích không công bằng đối với ứng cử viên mà họ ủng hộ. Tác giả phản kích những lời cáo buộc này bằng việc chỉ ra rằng giới truyền thông là một tập hợp của hàng nghìn hãng tin không hề có chung thế giới quan hay hùa lại với nhau để đôn ứng cử viên này hay ứng cử viên khác lên.
16. Nhà báo thế kỷ XXI
Patrick Tucker
The Futurist, tháng 7-8/2008, 7 trang
Khi các tờ báo và tạp chí trên toàn nước Mỹ tập trung ngày càng nhiều nguồn lực hơn cho trang web của họ, nhiều nhà báo đã bị báo động bởi sự thay đổi này. Tác giả suy ngẫm về những tác động của sự thay đổi công nghệ đối với ngành xuất bản ở Mỹ và xem xét các xu hướng thị trường ảnh hưởng như thế nào đối với ngành xuất bản.
17. Có phải Google làm chúng ta kém thông minh hơn?
Nicholas Carr
The Atlantic, tháng 7-8/2008, 6 trang
Truyền thông và các công nghệ khác chúng ta sử dụng để tìm hiểu quá trình đọc hiểu, đóng vai trò quan trọng trong việc định hình quá trình tư duy trong não chúng ta. Tác giả xem xét ảnh hưởng của Internet đối với cách thức độc giả đọc và xử lý thông tin. Tác giả bàn về khả năng công nghệ định hình quá trình tư duy và phân biệt giữa giải mã văn bản và hiểu sâu.
18. Giáo dục và tăng trưởng kinh tế
Eric Hanushek và các tác giả khác
Education Next, Xuân 2008, 9 trang
Nếu Mỹ cải thiện được tình hình giáo dục - vốn đang hoạt động với hiệu quả thấp hơn mức trung bình của Tổ chức Hợp tác Kinh tế và Phát triển (OECD) - để có thể sánh ngang với các nền giáo dục hàng đầu trên thế giới, điều đó sẽ có ý nghĩa như thế nào đối với tăng trưởng kinh tế? Tác giả xem xét tầm quan trọng của của kết quả học tập tại trường và những kỹ năng hiểu biết đối với tăng trưởng kinh tế.
19. TỪ VỰNG: Chìa khóa để dạy những người học tiếng Anh đọc hiểu
Christopher Wallace
The Education Digest, tháng 5/2008, 4 trang
Theo tác giả, hầu hết những người học tiếng Anh đều sở hữu vốn từ vựng giao tiếp trôi chảy, nhưng nhiều người vẫn gặp khó khăn trong việc đạt được trình độ đọc hiểu cần thiết ở cấp học phù hợp. Tác giả bàn về cản trở trong việc học tập của những sinh viên này, sự cần thiết phải chú ý phát triển từ vựng, tầm quan trọng của độ sâu và bề rộng của từ vựng, các phương pháp dạy từ vựng, và mối liên kết quan trọng giữa từ vựng và đọc hiểu.
20. Nghệ thuật giúp con người thông minh hơn
Debra Viadero
Education Week, 12/3/2008, 3 trang
Từ những năm 1990 đã phát triển một lý thuyết phổ biến nhưng chưa được chứng minh cho rằng các môn nghệ thuật, cụ thể là âm nhạc, có thể khiến trẻ em thông minh hơn. Hiện nay, những phát hiện mới được công bố đã chứng minh cho lập luận rằng dạy các môn nghệ thuật có thể làm gia tăng những kỹ năng tư duy thông thường của trẻ em và người lớn. Tác giả bàn về công trình nghiên cứu xem xét mối quan hệ giữa các môn nghệ thuật với kết quả học tập.
21. 25 di sản hàng đầu của Mỹ
American Heritage, Xuân/Hè 2008, 6 trang
Bài viết cung cấp thông tin về 25 di sản hàng đầu ở Mỹ đã được độc giả tạp chí American Heritage bầu chọn, trong đó có các bảo tàng thuộc Viện Smithsonian ở Washington, D.C., một khu phức hợp nghiên cứu và là bảo tàng lớn nhất thế giới. Bài viết cũng cung cấp địa chỉ trang web của hầu hết các di sản này.
22. Dân chủ hóa và việc cung cấp dịch vụ giáo dục của các chính phủ ở Đông Á
Jing Chen
Journal of East Asian Studies, tháng 5-8/2008, 35 trang
Xu hướng dân chủ hóa gần đây ảnh hưởng đến các dịch vụ giáo dục ở thế giới đang phát triển như thế nào? Qua nghiên cứu tác động của dân chủ đối với các chỉ số giáo dục ở tám nước và thực thể chính trị Đông Á, tác giả xem xét liệu các chính phủ dân chủ có gia tăng chi tiêu cho giáo dục và tăng cường khả năng tiếp cận giáo dục không, và các nhóm xã hội nào được lợi trong tiến trình này.
23. Một liên đoàn của chính họ
Thomas Carothers
Foreign Policy, tháng 7-8 2008, 6 trang
Những lời kêu gọi về việc thành lập một Liên đoàn các nền dân chủ - một tổ chức độc lập với Liên Hợp Quốc, thậm chí một ngày nào đó có thể thay thế tổ chức này- bắt đầu thu hút được sự ủng hộ của các chính trị gia và các chuyên gia chính sách đối ngoại Mỹ từ năm 2006. Lời kêu gọi hình thành tổ chức này là phản ứng trước sự nhận thức rằng trong những năm gần đây, Mỹ đã tự mình hành động quá nhiều trên thế giới. Tác giả xem xét việc hình thành Liên đoàn như những người ủng hộ nó đã mong muốn và cho rằng nó có thể không phải là tổ chức mà thế giới nghĩ tới khi hy vọng về một kỷ nguyên hợp tác quốc tế mới.
24. Xây dựng các trụ cột của nền dân chủ
Anand Panyarachun
Trung tâm Doanh nghiệp Tư nhân Quốc tế, 8 trang
Là một triết gia, nhà tư tưởng và người được giải Nô-ben về kinh tế, Giáo sư Amartya Sen đã cổ vũ chúng ta với những đóng góp có ảnh hưởng sâu xa mang một ý nghĩa mới với các khía cạnh về đạo đức đối với những thách thức về kinh tế và xã hội thúc bách của thời đại chúng ta. Một trong những đóng góp có ảnh hưởng nhất của Giáo sư Sen là khái niệm về khả năng coi tự do của con người là trung tâm của quá trình tranh luận về phát triển. Khả năng là điều được đặt giữa khả năng chưa được rèn luyện và hành động, và chỉ với một khả năng thích hợp mà các cá nhân có thể vận dụng mọi loại tự do-kể cả tự do dân chủ.
25. Nâng cao chất lượng giáo dục ở Mỹ: Những giải pháp mang tính hệ thống và định hướng thị trường
Trần Thị Bích Liễu
Nhà xuất bản Đại học Sư phạm Hà Nội, 2008