Reference Update

Tháng 10-11/2008

Đăng ký bài trực tuyến: http://creator.zoho.com/pashanoi/form/54/

AN NINH KINH TẾ VÀ THƯƠNG MẠI

1. Đã đến lúc bỏ bản vị đô-la
Richard Duncan
Far Eastern Economic Review, tháng 10/2008, 5 trang
Lượng đô-la lớn bung ra từ cuộc khủng hoảng thương mại Mỹ khiến bùng lên những đợt bong bóng tín dụng lớn chưa từng có trên thế giới khi tín dụng được cho vay bừa bãi, không giới hạn. Tác giả xem xét vai trò của châu Á trong việc duy trì bản vị đô-la và tình trạng bong bóng tín dụng toàn cầu do đồng đô-la tạo ra. Tác giả giải thích tại sao nỗ lực toàn cầu nhằm đối phó với tiền giấy đã đổ vỡ và tiên liệu mức độ châu Á bị ảnh hưởng bởi cuộc khủng hoảng tài chính Mỹ, khẳng định khu vực này thậm chí có thể còn phát triển mạnh hơn nữa.

2. Nền dân chủ tái sinh
William Greider
The Nation, 20/10/2008, 4 trang
Hoa Kỳ phải làm gì để giải quyết cuộc khủng hoảng tài chính hiện nay? Tác giả so sánh tình hình khủng hoảng tài chính Mỹ năm 2008 với sự sụp đổ của thị trường chứng khoán năm 1929 – nguyên nhân dẫn đến cuộc Đại suy thoái. Ông cho rằng vẫn có thể tránh được sự sụp đổ hoàn toàn như những năm 1930 nếu các chính sách giúp thay đổi được định hướng. Tác giả đề xuất năm khái niệm về sự phục hồi và tái thiết sẽ đánh giá lại nhiệm kỳ tổng thống tiếp theo.

3. Kinh tế có thể giải quyết tình trạng tham nhũng như thế nào
Raymond Fisman và Edward Miguel
Foreign Policy, tháng 9-10/2008, 9 trang
Công chúng hầu như không biết gì về cách tham nhũng lan tràn và mức độ thâm nhập của nó. Tác giả khẳng định các nhà kinh tế thậm chí đã không giải được bài toán là có hay không và khi nào tham nhũng thực sự trở thành vấn đề. Tác giả bàn về cách hiểu rõ tham nhũng, đánh giá mức độ tham nhũng thực sự và thử nghiệm các phương pháp nhằm ngăn chặn tham nhũng.

4. Càng nhiều tiền càng nhiều vấn đề
Daniel Altman
The National Interest, tháng 7-8/2008, 5 trang
Nguyên nhân khiến giá cả trên các thị trường hàng hóa tăng cao là do nhu cầu ngày càng gia tăng của các nền kinh tế đang lên và do tăng trưởng tại các thị trường phát triển. Tác giả đề xuất một số giải pháp đối với tình trạng lạm phát toàn cầu, trong đó, có gia tăng lượng cây trồng, cách cải tiến kỹ thuật canh tác và sự trợ cấp của các nước giàu cho nông dân.

5. Sự cam kết kinh tế chiến lược
Henry M. Paulson
Foreign Affairs, tháng 9/10/2008, 19 trang
Một trong những thách thức lớn nhất mà vị tổng thống Mỹ mới phải đối mặt là đối phó với sự nổi lên của Trung Quốc như một cường quốc toàn cầu. Theo tác giả, Mỹ nên can dự với Trung Quốc để thúc đẩy nền kinh tế Mỹ và duy trì mối quan hệ quốc tế tốt đẹp. Quan hệ thương mại Mỹ-Trung, tốc độ tăng trưởng kinh tế Trung Quốc và sự hội nhập của Trung Quốc vào nền kinh tế toàn cầu là những vấn đề được đề cập trong bài viết này.

AN NINH KHU VỰC

6. Chính sách châu Á của Mỹ và cuộc bầu cử ở Mỹ
Lowell Dittmer
Orbis, tháng 9/2008, 19 trang
Tác giả xem xét chính sách châu Á của Mỹ sau Chiến tranh Lạnh và tác động của nó đối với tiến trình bầu cử khi nước Mỹ chọn giới lãnh đạo chính sách đối ngoại trong tương lai cùng với định hướng phát triển. Trong số những vấn đề được bàn thảo trong bài viết này có cấu trúc an ninh của Mỹ ở khu vực châu Á, sự phù hợp của những thay đổi mới đây trong nền kinh tế chính trị khu vực, và nỗ lực xác định mức độ phù hợp của mô hình an ninh-kinh tế đang nổi lên với các lợi ích chính trị Mỹ đã được nhận thức tại thời điểm quyết định của đất nước.

7. Bám sát châu Á
Yoichi Funabashi
Foreign Affairs, tháng 9/10/2008, 16 trang
Funabashi xem xét các hệ thống liên minh chính trị Mỹ-châu Á và tác động ổn định hóa mà Mỹ có ở châu Á, ngăn không cho các quốc gia khác như Trung Quốc và Nhật Bản giành được vị thế chủ đạo. Ông cho rằng sự dính líu của Mỹ ở Trung Đông khiến Mỹ sao lãng những vấn đề quan trọng đối với châu Á, trong đó có đói nghèo, thương mại và môi trường. Tác giả cũng xem xét cách chính quyền mới ở Mỹ có thể khôi phục lại hình ảnh đã bị tổn hại của mình và việc sử dụng sức mạnh mềm ở châu Á.

8. Sử dụng sức mạnh mềm để ngăn chặn khủng bố
Michael Chertoff
Harvard International Review, hè 2008, 4 trang
Tác giả cho rằng Mỹ phải gia tăng sử dụng các phương thức sức mạnh mềm của mình để chống khủng bố trên toàn thế giới và giành được sự ủng hộ của các quốc gia, dân tộc. Tác giả bàn về các giải pháp sức mạnh mềm và cách tạo ra sự cân bằng giữa sức mạnh cứng và sức mạnh mềm nhằm giúp Mỹ và các đồng minh triệt bớt sức lôi cuốn của các tổ chức khủng bố và ngăn không cho các cá nhân tham gia vào các tổ chức đó.

9. Di sản của Bộ Quốc phòng: Những thách thức và lựa chọn đối với đội ngũ mới của Lầu năm góc
Michèle A. Flournoy và Shawn Brimley
The Washington Quarterly, thu 2008, 18 trang
Tổng thống Mỹ và Bộ trưởng Quốc phòng sắp tới của Mỹ sẽ thừa kế một quân đội luôn trong tình trạng chiến tranh suốt từ ngày 11/9/2001. Bộ Quốc phòng Mỹ sẽ phải chịu áp lực lớn về ngân sách do thực hiện các chiến dịch quân sự rộng lớn và áp lực từ tình trạng thâm hụt ngân sách Mỹ đang tiếp diễn. Tác giả xem xét chính sách an ninh quân sự của Mỹ và những thách thức đối với chính quyền của tổng thống mới.

NHỮNG VẤN ĐỀ TOÀN CẦU VÀ MÔI TRƯỜNG

10. Sữa, an ninh y tế và thương mại
David Bell
Far Eastern Economic Review, tháng 10/2008, 4 trang
Tác giả cho rằng cuộc khủng hoảng sữa nhiễm chất độc ở Trung Quốc cho thấy sự liên quan chặt chẽ giữa sức khỏe người dân và an ninh thương mại. Tác giả xem xét sự cần thiết phải tăng cường hợp tác toàn cầu để ngăn chặn, phát hiện và kiểm soát các mối đe dọa đối với sức khỏe người dân - những mối đe dọa có thể nhanh chóng lan rộng qua biên giới quốc gia. Tác giả cũng bàn về những thách thức lớn đối với việc thúc đẩy an ninh y tế toàn cầu.

11. Kỳ quan thứ bảy của sự độc lập về năng lượng
Paul Roberts
Mother Jones, tháng 5/6/2008, 8 trang
Thực sự chúng ta biết gì về độc lập năng lượng? Tác giả trả lời những câu hỏi sau: độc lập năng lượng có tốt không, thông qua xem xét tại sao tương lai lại phụ thuộc vào dầu lửa từ nước ngoài; nếu đánh thuế năng lượng hoặc carbon có giúp giảm chi phí năng lượng và từ đó giảm nhu cầu sử dụng năng lượng không; và liệu thay đổi có xảy ra không nếu chỉ vì Tổng thống Bush sẽ rời nhiệm sở?

12. An ninh lương thực: Để đạt được tiềm năng
Per Pinstrup-Andersen và Anna Herforth
Environment, tháng 9-10/2008, 13 trang
Tác giả bàn về sự cần thiết phải xóa đói nghèo trên toàn thế giới và cải thiện an ninh lương thực. Ông cho rằng những hành động kiểu hô hào và ngắn hạn không giải quyết được vấn đề và cách định nghĩa về an ninh lương thực cũng làm cho việc tìm ra giải pháp trở nên khó khăn hơn. Tác giả phân tích các con số thống kê liên quan tới an ninh lương thực và những vấn đề đối phó với thiếu hụt lương thực toàn cầu.

13. Khía cạnh quốc tế của biến đổi khí hậu và việc xây dựng một khuôn khổ toàn cầu
John Marburger
Harvard International Review, hè 2008, 4 trang
Theo tác giả, cuộc khủng hoảng khí hậu hiện nay chủ yếu tập trung vào các vấn đề nguồn năng lượng. Do vậy những giải pháp hiệu quả nhằm giải quyết các vấn đề khí hậu phải tập trung vào khía cạnh quản lý thông minh những nguồn năng lượng đó. Tác giả đề xuất cách tiếp cận đạo đức trước vấn đề giải quyết tình trạng biến đổi khí hậu ở cấp độ toàn cầu.
 
TRUYỀN THÔNG, BÁO CHÍ VÀ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

14. Chỉ là một diễn đàn nữa thôi sao?
Thomas E. Patterson
Harvard International Review, hè 2008, 2 trang
Tác giả bàn về nền chính trị công dân được thể hiện qua các cuộc bầu cử tổng thống sơ bộ năm 2008 ở Mỹ và hình thức truyền thông dựa vào công dân đang thách thức ảnh hưởng của hình thức truyền thông cũ. Ông cho rằng, một mặt tin tức của báo chí trong các cuộc bầu cử sơ bộ có tác động quyết định tới ý kiến cử tri và báo chí có thói quen hướng sự quan tâm của cử tri vào những việc chẳng liên quan gì tới những vấn đề quan trọng. Mặt khác, tác giả cho rằng hình thức truyền thông dựa trên Internet đang nổi lên hứa hẹn những điều gì đó thực chất hơn.

15. Lấp đầy khoảng cách
Charles Layton
American Journalism Review, tháng 6-7/2008, 6 trang
Tương lai của báo in sẽ ra sao khi ngày càng có nhiều người dùng thông tin trên Internet? Nguồn thu từ quảng cáo của báo in đang giảm đi, nhưng nguồn thu từ quảng cáo trực tuyến cũng chưa tăng đến mức có thể tạo ra sự khác biệt. Mặc dù một dự đoán cho thấy năm 2007 doanh thu từ quảng cáo trực tuyến sẽ có thể bù lỗ cho quảng cáo trên báo in, nhưng có bao nhiêu tờ báo sẽ tồn tại được đến lúc đó? Tác giả giải thích tại sao tương lai của nhiều tờ báo sẽ rất mờ mịt.

16. Truyền thông bị mất, Truyền thông mới tìm thấy
Alissa Quart
Columbia Journalism Review, tháng 5-6/2008, 7 trang
Tác giả xem xét thực trạng báo viết trong kỷ nguyên truyền thông kỹ thuật số và nghề làm báo Internet. Hiện nay báo chí ít nhiều đã bị chia làm hai nhóm: Nhóm truyền thông bị mất là hình thức đưa tin truyền thống với phóng sự dài liên quan đến điều tra và nghiên cứu chuyên sâu và nhóm truyền thông mới tìm thấy là những phát kiến truyền thông mới như blog, các trang web tập hợp tin tức và đưa tin nhanh. Tác giả bàn về cách các lực lượng tạo ra sự phân chia mới trong giới truyền thông đang tác động và làm điên đảo thế giới.

XÃ HỘI VÀ VĂN HÓA MỸ

17. Barack Obama: Vị tổng thống thứ 44 của Mỹ
Chương trình Thông tin Quốc tế, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, tháng 11/2008, http://www.america.gov/publications/books/obama.html 20 trang
Barack Obama, người được bầu làm tổng thống thứ 44 của Mỹ đã sống một cuộc sống thực sự là Mỹ và đã mở ra một chương mới trong nền chính trị Mỹ. Ấn phẩm này kể về cuộc đời của Obama, mô tả cách ông giành được ngôi vị tổng thống và phác thảo tầm nhìn của ông về tương lai. Tài liệu cũng giới thiệu với độc giả về gia đình Obama và vị Phó tổng thống mới Joseph Biden.

18. ASEAN lưỡng lự trước bước ngoặt tự do và con đường chông gai thúc đẩy nền dân chủ đầy
Jorn Dosch
The Pacific Review, tháng 12/2008, 19 trang
Dân chủ hóa quá trình hoạch định chính sách đối ngoại từng nước ASEAN có thể biến thành phong trào thúc đẩy các giá trị và chuẩn mực dân chủ ở cấp độ khu vực không? Tác giả cho rằng những bước đi thận trọng của ASEAN trên con đường dân chủ không nhất thiết là kết quả của sự tương tác tích cực đối với các phong trào ủng hộ dân chủ mà thực ra là hậu quả gián tiếp tất yếu của việc phổ biến các giá trị và chuẩn mực dân chủ từ môi trường chính trị nội bộ tới môi trường chính trị khu vực. Tác giả xem xét tại sao ASEAN vẫn còn do dự trước bước ngoặt dân chủ.

19. Vấn đề sinh viên nước ngoài và giải pháp công ty đối tác
Karin Fischer
Chronicle of Higher Education, 5/9/2008, 3 trang
Với sự cạnh tranh ngày càng gia tăng và nhận thức được quá trình xin visa vào Mỹ rất phiền toái, ngày có càng nhiều trường đại học đã thực hiện việc tuyển và đào tạo sinh viên nước ngoài với sự giúp đỡ của các công ty tư nhân. Tác giả bàn về những vấn đề mà các trường đại học Mỹ phải đối mặt, trong đó có những vấn đề nảy sinh từ chiến lược gia tăng số lượng sinh viên nước ngoài thông qua mối quan hệ đối tác với các công ty tư nhân để tuyển mộ và đào tạo sinh viên nước ngoài theo các chương trình dự bị đại học.

20. Các giảng viên YouTube: Những người có học thức khi video trực tuyến phát triển
Jeffrey R. Young
Education Digest, tháng 5/2008, 3 trang
Các trường đại học và cao đẳng trước đây thường phát các đoạn băng ghi hình trên các trang web của họ. Tuy nhiên với sự xuất hiện của YouTube, các cơ sở giáo dục này giờ đây có thể tiếp cận với nhiều công chúng hơn. Tác giả bàn về việc chia sẻ video trên Internet có thể được đưa vào lớp học như thế nào và xem xét nỗ lực của YouTube thâm nhập vào học đường.

21. Giải trí-Giáo dục vì sự thay đổi xã hội
Scoff Connolly và các tác giả khác
World Watch, tháng 9-10/2008, 2 trang
Các chương trình giáo dục mang tính giải trí trên cả nước đã trở nên quen thuộc và có ảnh hưởng lớn tới việc học tập của trẻ em cũng như tăng cường các kỹ năng nuôi dạy trẻ. Tác giả xem xét tầm quan trọng của giải trí và giáo dục vì sự thay đổi xã hội ở Mỹ, cụ thể là đóng góp của Miguel Sabido - một nhà sản xuất truyền hình Mêhicô đã phát triển phương pháp luận cho mô hình truyền thông vì xã hội gọi là telenovelas để gia tăng tỉ lệ biết chữ, kế hoạch hóa gia đình và thúc đẩy thực hiện các mục tiêu phát triển xã hội khác.

TÀI LIỆU DỊCH

Những bài báo dưới đây trích tự ấn phẩm điện tử “Tự do Tín ngưỡng” của Chương trình Thông tin Quốc tế, Bộ Ngoại giao Mỹ, tháng 8/2008

22. Giữ lời hứa về quyền tự do tôn giáo
Hai nguyên tắc căn bản của nhà nước Hoa Kỳ là tự do tôn giáo và sự phân lập giữa nhà thờ với nhà nước. Vào thời điểm nền cộng hòa được thành lập hơn hai thế kỷ trước, đại đa số người dân Mỹ theo đạo Thiên Chúa. Tuy nhiên, từ thời điểm đó đến nay, nước Mỹ đã trở thành quốc gia có một xã hội đa tôn giáo phong phú nhất thế giới.

23. Sự đa dạng về tôn giáo ở nước Mỹ thời kỳ mới lập nước
Thời kỳ thuộc địa trong lịch sử Hoa Kỳ được đánh dấu bằng sự đa dạng về tôn giáo do những người Mỹ bản địa, những nô lệ châu Phi và những người khai hoang đến từ châu Âu đã thực hiện những lễ nghi tôn giáo riêng của họ dưới nhiều hình thức khác nhau. Trong bài viết này, tác giả chỉ ra nguyên nhân và sự hình thành lòng bao dung tôn giáo trong thời kỳ thuộc địa ấy.

24. Khía cạnh nhân khẩu học của tôn giáo
Rất nhiều nhóm tôn giáo khác nhau cùng tồn tại trên lãnh thổ Hoa Kỳ, tất cả đều có quyền theo đuổi tín ngưỡng của họ và được bảo vệ một cách hợp pháp bởi Hiến pháp Hoa Kỳ.

25. Tự do tín ngưỡng và tòa án
Khi người dân tin rằng luật pháp đã xâm phạm nguyên tắc nêu trong Hiến pháp Hoa Kỳ thì họ sẽ hướng về tòa án - cơ quan được Hiến pháp chọn làm người bảo vệ cho những nguyên tắc này. Dân chúng sẽ phản đối một đạo luật ngăn cấm việc thành lập tín ngưỡng hay cấm họ không được tự do hành đạo. Tòa án cần quyết định xem luật ngày nay có đi quá xa những nguyên tắc cơ bản của quyền tự do tín ngưỡng hay không.

26. Điều khoản tự do hành đạo: Các phán quyết quan trọng của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ
Tóm lược những phán quyết quan trọng của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ do Diễn đàn Pew về Tôn giáo và Đời sống cộng đồng tổng kết.

27. Bảo vệ quyền tự do tôn giáo quốc tế: Đồng thuận toàn cầu
Quyền tự do tôn giáo được coi là một quyền bất khả xâm phạm của con người theo các công ước quốc tế. Hoa Kỳ nỗ lực để bảo vệ các quyền đó trên toàn thế giới.

28. Hài hòa giữa công việc và tôn giáo
Đạo luật Quyền Công dân năm 1964 nổi tiếng vì đã cấm phân biệt chủng tộc trong các trường học và nơi công cộng tại Hoa Kỳ. Đây cũng là đạo luật mang tính bước ngoặt trong việc bảo vệ người lao động trước những định kiến, trong đó có phân biệt đối xử với các cá nhân vì tín ngưỡng tôn giáo của họ. Người lao động theo tín ngưỡng từng phải đối mặt với chính sách tuyển dụng vi phạm các nguyên lý tôn giáo của họ đã được đạo luật này bảo vệ.

29. Phong trào liên tôn giáo
Hơn một thế kỷ qua, một số nhóm người Mỹ đã cố gắng tiếp cận với các nhóm tôn giáo khác với hy vọng có thể tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau và tinh thần hợp tác trong cộng đồng của họ.