Quan hệ Thương mại Mỹ-Việt

PHÁT BIỂU CỦA PHÓ ĐẠI DIỆN THƯƠNG MẠI HOA KỲ BHATIA TẠI LẾ KÝ KẾT THỎA THUẬN TIẾP CẬN THỊ TRƯỜNG SONG PHƯƠNG WTO VIỆT NAM - HOA KỲ

Ngày 31/5/2006

Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam

Xin cảm ơn lời giới thiệu của Bộ trưởng Trương Đình Tuyển, cảm ơn sự đón chào nồng nhiệt của quý vị. Nhân danh Tổng thống Bush, Phó Tổng thống Cheney và phái đoàn Hoa Kỳ, tôi xin gửi lời chào nồng nhiệt tới quý vị và nhân dân Việt Nam. Tôi rất vinh dự có mặt tại đây hôm nay và có cơ hội gặp mặt với quý vị.

Cùng có mặt với chúng ta hôm nay có rất nhiều vị khách quý, tuy nhiên tôi muốn giới thiệu cụ thể một người. Đại sứ Susan Schwab, người được Tổng thống Bush đề cử làm Đại diện Thương mại Mỹ, cùng tham gia với chúng ta tại Việt Nam tuần này, và hôm nay tôi rất vinh dự được giới thiệu bà. Như nhiều quý vị đã biết, trong 25 năm qua Susan không chỉ là một nhà lãnh đạo về thương mại quốc tế, mà còn là một ủng hộ viên nhiệt thành cho quan hệ thương mại chặt chẽ giữa Hoa Kỳ và châu Á.

Chúng ta thật may mắn vì Tổng thống Bush đã có sự lựa chọn tuyệt vời này và chúng ta hy vọng Thượng viện Hoa Kỳ sẽ nhanh chóng chấp thuận bà.

Hôm nay là một ngày có ý nghĩa lịch sử đối với Hoa Kỳ, Việt Nam và quan hệ song phương Việt Nam-Hoa Kỳ. Gần 11 năm trước đây, Hoa Kỳ và Việt Nam đã đưa ra lộ trình bình thường hóa quan hệ giữa hai nước. Và hôm nay chúng ta đánh dấu việc đạt được một mốc lớn trong việc thực hiện lộ trình đó.

Việc ký kết thỏa thuận tiếp cận thị trường song phương hôm nay là kết quả sau nhiều năm hai bên cùng làm việc tích cực và chuẩn bị - chính xác là 11 năm.

Như Ngài Bộ trưởng và các đồng nghiệp của tôi có thể chứng thực, đây không phải là một thỏa thuận dễ dàng đạt được, nhưng nó làm cho buổi lễ ký kết của chúng ta hôm nay trở nên nhẹ nhàng hơn. Bởi vậy, hôm nay nhiệm vụ của chúng ta là ký vào một thỏa thuận mở đường cho việc Việt Nam ra nhập WTO và tiếp nhận quan hệ thương mại bình thường vĩnh viễn với Hoa Kỳ.

Trong việc hoàn tất thỏa thuận song phương này, Bộ trưởng Tuyển và Chính phủ Việt Nam đã kiên định đi theo con đường tiến tới trở thành thành viên đầy đủ của hệ thống thương mại quốc tế dựa trên luật lệ, một hệ thống mang lại rất nhiều lợi ích cho các nhà sản xuất và người tiêu dùng trên cả nước. Về phần mình, Hoa Kỳ ký thỏa thuận này với niềm tin rằng nó sẽ mở ra những thị trường mới cho các nhà sản xuất Mỹ và người Mỹ ở trong nước sẽ được tiếp cận nhiều hơn với các loại hàng hóa từ Việt Nam.

Thỏa thuận này đến vào thời điểm rất thú vị trong quan hệ kinh tế giữa hai nước. Việt Nam đang thực hiện một chương trình tự do hóa tạo ra những tiến bộ kinh tế thật ấn tượng. Tổng sản phẩm quốc nội của Việt Nam đã tăng gấp đôi trong vòng bốn năm qua, từ 23 tỉ đô-la lên 45 tỉ đô-la. Thông qua việc bãi bỏ các quy định và tăng cường sự minh bạch, Việt Nam đang “nắm bắt và tận dụng được sự khéo léo và năng lực của người dân”. Và nền kinh tế Việt Nam đang thu hút được ngày càng nhiều đầu tư nước ngoài mà chúng tôi cho là rất cần thiết để duy trì mức tăng trưởng đó.

Đối với Hoa Kỳ cũng vậy, thỏa thuận này đến vào một thời điểm rất thuận lợi trong quan hệ song phương với Việt Nam nói riêng và trong quan hệ thương mại với các quốc gia Đông Nam Á nói chung. Xuất khẩu của chúng ta sang Việt Nam tăng 150% trong năm năm qua. Tổng thương mại của chúng ta với Việt Nam đã lên tới 7,8 tỉ đô-la, tăng 400%  so với cùng kỳ năm năm qua. Rõ ràng là các công ty của Mỹ đã nhận thức được tiềm năng của thị trường mới này, và đang đẩy mạnh việc cung cấp hàng hóa và dịch vụ của họ cũng như tăng cường đầu tư ở đây.

Thỏa thuận hôm nay cũng là bằng chứng cho thấy sự cam kết đầy đủ của chúng ta đối với châu Á và các quốc gia Đông Nam Á. Không có khu vực nào trên thế giới quan trọng đối với tương lai nền kinh tế Hoa Kỳ hơn châu Á, và chúng ta đang nỗ lực hết sức để củng cố và làm sâu sắc thêm quan hệ thương mại với khu vực này. Mới đây chúng ta đã thông báo về các cuộc đàm phán chính thức về các hiệp định thương mại tự do với Hàn Quốc và Malaysia. Và chúng ta tiếp tục thúc đẩy quan hệ thương mại chặt chẽ hơn nữa với nhiều đối tác khác trong khu vực.

Thỏa thuận hôm nay là nhằm duy trì động lực trong quan hệ thương mại của chúng ta thông qua việc Việt Nam cam kết tiến hành những thay đổi cụ thể, thực chất các bộ luật và chính sách thương mại của mình. Ví dụ, Việt Nam đã cam kết giảm thuế quan áp dụng đối với các mặt hàng nông nghiệp và hàng hóa chế tạo, xuất khẩu của Mỹ, cho phép các nhà cung cấp dịch vụ Mỹ được tiếp cận thị trường rộng hơn, và xóa bỏ trợ cấp đối với các ngành công nghiệp trong nước để các công ty của cả hai nước có thể cạnh tranh trên một sân chơi bình đẳng.

Là một thành viên của WTO, Việt Nam sẽ đồng thời được hưởng những lợi ích và  thực hiện những nghĩa vụ khi tham gia đầy đủ vào hệ thống thương mại quốc tế. Đi kèm với những lợi ích này - bao gồm quyền tiếp cận thị trường của hơn 150 thành viên WTO và có một vị trí tại bàn đàm phán thương mại nhằm tìm kiếm sự tự do hóa đa phương lớn hơn - là những nghĩa vụ tuân thủ các luật lệ mà WTO xây dựng, ban hành và thực hiện những bộ luật thương mại công bằng và minh bạch và đối xử bình đẳng với các công ty Việt Nam cũng như các công ty của các nước thành viên WTO.

Chúng tôi hy vọng trong tương lai gần Việt Nam sẽ gia nhập WTO. Ở Hoa Kỳ, chúng tôi sẽ nhanh chóng thuyết phục Quốc hội thông qua quy chế quan hệ thương mại bình thường vĩnh viễn cho Việt Nam. Tại WTO ở Genevơ, hai bên sẽ cần phải nỗ lực hoàn thành văn bản cuối cùng của hiệp định gia nhập. Chúng tôi trông đợi hợp tác với các đồng nghiệp Việt Nam và các thành viên WTO bạn bè để theo tiến trình này đi tới kết thúc thành công.

Trước khi kết thúc, tôi muốn cảm ơn Bộ trưởng Tuyển và phái đoàn của ông, do Thứ trưởng Tự và Ông Khanh dẫn đầu, và phái đoàn của Chính phủ Hoa Kỳ, do Trợ lý Đại diện Thương mại Mỹ Dorothy Dwoskin dẫn đầu, vì sự cống hiến và làm việc hết sức mình để có sự kiện này.

Tôi cũng xin ghi nhận sự lãnh đạo và ủng hộ của nhiều người trong Chính phủ Hoa Kỳ, thuộc cả hai Chính quyền của Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ trong suốt thập kỷ qua đã dẫn dắt chúng ta tới ngày hôm nay, trong đó có các cựu Đại diện Thương mại Mỹ Bob Zoellick và Rob Portman và những người tiền nhiệm tôi là các Phó Đại diện Thương mại Mỹ.

Hôm nay tôi vinh hạnh được đại diện cho Hoa Kỳ khi chúng ta tiến một bước lịch sử trong quá trình xây dựng quan hệ kinh tế giữa Hoa Kỳ và Việt Nam - mối quan hệ mà chúng ta tin là chứa đựng những tiềm năng lớn. Hy vọng của tôi là, khi hợp tác về sáng kiến này hay các sáng kiến khác, chúng ta có thể khai thác tối đa tiềm năng đó vì lợi ích của cả hai nước chúng ta.

Xin cảm ơn.